Özilhan: Türkiye çölde vaha gibi

Anadolu Holding Yönetim Kurulu Başkanı Tuncay Özilhan, Davos'ta Dünya Ekonomik Forumu toplantılarında Bloomberg HT Ekonomi Müdürü Özlem Dalga'nın sorularını yanıtladı.

Özlem Dalga :
–    Nasıl geçiyor Davos 2012 sizin için?
Tuncay Özilhan :
–    Davos'ta kriz yorgunu Avrupa'nın biraz daha light konulara yoğunlaşmasını görüyoruz. Ama neticede krizin yoğun bir şekilde devam ettiği, herhangi bir somut çözümün ortaya çıkartılmadığı, yükün yoğunluğunun Almanya üzerine çökmesinden dolayı Almanya'nın elini taşın altına koymak istemediği gözüküyor. Diğer taraftan Afrika ile ilgili bir panel dinledim, çok etkilendim. Afrika'nın beş büyük ülkesinin cumhurbaşkanı, başbakanlarının katıldığı bir paneldi. Tahmin ediyorum önümüzdeki 10 yıl Afrika dönemi olacak. Afrika'ya Türkiye'nin yoğunlaşması gerekir diye düşünüyorum ki hükümetin de bu adımları var. Yeni elçilikler açıyor. Afrika büyük bir yatırım içinde, Çin önemli miktarda yatırım yapıyor. Tabii Çin'in gittikçe büyüyen gücü Avrupalıları , Amerikalıları etkiliyor, batıyı etkiliyor. 4 trilyon dolar rezervleri var kamunun ve özel şirketlerin. Dolayısı ile biraz onun peşine düşmüş vaziyetteler diye yorumluyorum. Bir de tabii çevre, sürdürebilirlik hala önemini koruyor ve bundan sonra dah çok konuşulacağına inanıyorum.
Özlem Dalga :
–    Avrupa Birliği'ndeki krizi çözmek için liderlerde bir duruş değişikliği var mı? Merkel'i dinledik, David Cameron'u dinledik. Ne diyorsunuz?
Tuncay Özilhan :
–    Onlar birbirleriyle çatışıyor. Yani Cameron "İyi ki para birliğinde yokuz dedi ve Avrupa Birliği ülkelerinin daha yoğun reformlar yapması gerektiğini konuşuyorlar, tartışıyorlar ama karar alıp uygulayamıyorlar dedi." Merkel ise "Eurozone'ı desteklediklerini ve desteklemeye devam edeceklerini, gerekli adımları atacaklarını söyledi." Lafı biraz dolandırdı ama neticede baktığınız zaman fazla somut yeni bir öneri ve söylem çıkmadı diye yorumluyorum.   
Özlem Dalga :
–    Avrupa Birliği'nde krizdeki son perde Türk iş dünyasını nasıl etkileyecek? Ne dersiniz bu konuda?
Tuncay Özilhan :
–    Etkilememesi imkansız, yani Türkiye bir çölde vaha gibi. Bir tarafına bakıyorsun Arap baharı gerçekleşiyor, diğer tarafta Avrupa Birliği ve Avrupa finansal sıkıntıda. Karar alamıyor ve problem gittikçe yayılıyor, büyüyor. Tahmin ediyorum bu sene 2012'de İtalya'yı daha fazla konuşmaya başlayacağız. Buradan hissiyatım o. Hatta bir adım ilerde bir panelde yani Yunanistan default etse ne olur demeye başladılar. Yani bunlar önemli adımlar. Türkiye'nin bunlardan etkilenmemesi imkansız. Ama Merkez Bankası ve hükümetin aldığı kararları her zaman söylediğim gibi doğru buluyorum. Merkez Bankası bir dönem tenkit edildi ama aldığı kararların verdiği neticelerin doğru olduğunu yorumluyorum. Gördük ki almış olduğu kararlarla ekonomi soğutulmaya başlandı ve %8 büyümeyi Türkiye arka arkaya üç beş sene sürdüremez. Onun için bu sene bu etkilerle birlikte büyümenin 4'e gelmesi ve alınması gereken adımlardı. Türk iş alemi de bunları yoğun bir şekilde hissedecek bu sene.
Özlem Dalga :
–    Biz burada Davos'u takip ederken piyasa da çok hareketli. Dolar 1,79'larda, faizlerde yüzde 10'un altına geriledi gösterge kağıtta. Nasıl değerlendiriyorsunuz bu volatiliteyi? İş dünyası nasıl bakıyor?
Tuncay Özilhan :
–    İş dünyası volatiliteli hisse emmiyor. Daha sakin bir ortamı ve tahmin edilebilir bir ortamı seviyor. Ama geçen sene de bu volatiliteyi yaşadık, bu sene de yaşamaya devam edeceğiz. Çünkü Türkiye'nin elinde olmayan faktörlerden etkileniyoruz. Bir de dünya o kadar küçük oldu ve haberler o kadar çabuk yayılıyor ki her tarafa , her şey etkiliyor neticede. Amerika'dan gelen bir bilgi, Avrupa'nın çeşitli ülkelerinden  gelen bir bilgi  neticesinde piyasalar hareketli ama arzumuz tabii iş alemi olarak bunun bir an evvel belirli sakinliğe erişmesi ki biz de hem kısa vadeli kararlarımızı hem uzun vadeli kararlarımızı daha doğru alabilelim.
Özlem Dalga :
–    Kur ve faiz tarafında şu seviyede olsa bizim işlerimiz daha rahat olur dediğiniz bir seviye var mı ?
Tuncay Özilhan :
–    Kurda var, onu yaşadık gördük. 1,81 – 1,85 arası hem ihracatçıya yarıyor, onun sıkıntılarını çözüyor, ithalatı biraz kontrol altına alabiliyor, cari açığı pozitif etkiliyor. Dolayısı ile bir enflasyon tehlikesi olabilir ama talep düşeceği için  enflasyon da bir miktar kontrol edilebilir diye düşünüyorum. Onun için 1,80-1,85'lik 2012'deki geçiş iş aleminin önünü görmesine, karar vermesine yardımcı olur.
Özlem Dalga :
–    Davos öncesi Batı Avrupa'da yeni bir işbirliğine gideceğinizi açıklamıştınız
–    3-4 yıl içerisinde. Bu nasıl bir işbirliği olacak? Biraz detay paylaşabilir misiniz bizimle?
Tuncay Özilhan :
–    Biliyorsunuz SAB Miller ile Efes'in tarihinde dönüm noktalarından bir karar aldık ve SAB Miller'ın Rusya ve Ukrayna operasyonlarını Anadolu Efes'in içine kattık. Anadolu Efes'den de SAB Miller'a % 24 hisse verdik. Bu geniş coğrafyada işbirliği yapma kararını da beraberinde getirdi. Doğu Avrupa'dan Hindistan'a kadar olan bölgede SAB Miller ile güçlerimizi birleştirip, daha yoğun, daha genişleyen bir yapı içine getireceğiz Anadolu Efes'i. Bazı ülkeleri biz alacağız , bazı ülkeleri SAB Miller alabilir. Yani böyle bir Doğu Avrupa'ya uzanacak bir çalışma içinde olacağız.
Özlem Dalga :
–    Doğu Avrupa'da hangi ülkeler radarınızda olacak?
Tuncay Özilhan :
–    Bizim radarımızda olan Balkan ülkeleri ve ağırlıklı Bulgaristan. Macaristan var,Çek Cumhuriyeti var, Slovakya var, Romanya var. Dolayısı ile bunların her birinde işbirliği yapabiliriz diye düşünüyorum.
Özlem Dalga :
–    Avrupa'da yaşanmakta olan bu kriz sizin iş birliğine gitmenizi daha kolaylaştırdı mı ? Harcamak için öngördüğünüz rakam ne ?
Tuncay Özilhan :
–    Daha kolaytırdı mı bilmiyorum ama burası bizim hedef ülkelerimiz. Dolayısıyla Anadolu Efes olarak, SAB Miller olarak buralarda olmak isteriz. Önemli bir takım rakamlardan bahsediyoruz ama şu anda bu konuda herhangi bir bilgi vermeyeyim, daha doğru olur diye düşünüyorum.
Özlem Dalga :
–    Peki yatırım ucuzladı mı?
Tuncay Özilhan :
–    Yatırımın bir miktar ucuzlayacağını tahmin ediyorum. Dolayısı ile çok fazla oyuncu olmayabilir bu konuda. Ondan da daha makul fiyatlarla çıkabilir.
Özlem Dalga :
–    Diğer yatırımlarınızda Rusya'da, Kuzey Irak'ta yatırımlarınız var. Bölgeye dair buradan edindiğiniz izlenim nedir? Nası bir beklenti oluşturuyor sizde?
Tuncay Özilhan :
–    Rusya bizim için çok önemli, tabii Ukrayna da bizim için çok önemli oldu, o da portföyümüze giren bir ülke oldu. İki gücün birleşmesinden ikinci oyuncu haline geldik, o da çok önemli. Çünkü rekabette güç ve lidere yakın olmak her zaman büyük bir avantaj getiriyor, pazara yatırım yapabiliyorsunuz, geliştirebiliyorsunuz. Ayrıca iki şirketin markaları da birbirine çok üst üste düşen markalar.
Özlem Dalga :
–    Başbakan Yardımcısı Ali Babacan sabah Bloomberg HT yayınındaydı ve kendisi bölgede bir gümrük birliği oluşturmak çabasında olduklarını söyledi. Bu nasıl etkiler Türk iş dünyasını ?
Tuncay Özilhan :
–    Çok pozitif etkiler diye düşünüyorum. Esasında Lübnan, Suriye ve Ürdün'den oluşan bir gümrük birliği projesi vardı ama Suriye ile olan ilişkilerden dolayı tahmin ediyorum askıya alındı. Bu geliştirildiği taktirde, yani Kuzey Afrika girdiği taktirde, yani Fas, Tunus, Libya, Mısır, Lübnan, Ürdün; çok önemli bir coğrafyadan bahsediyoruz ve Türk ihracatçılarının güçlü olduğu bir pazardan bahsediyoruz. Onun için Türkiye'ye ihracatta çokönemli bir adım attırır. Türk ürünlerinin bu bölgede yerleşmesine, pazar payı kazanmasına yarar sağlar. İmkanlarımızı çok güçlendirir ve yatırım imkanı da çıkartır. Onun için Türkiye'nin bu tip anlaşmaları yapmasının çok faydalı olduğunu düşünüyorum.
Özlem Dalga :
–    Arap baharı engeller mi bu gümrük birliğini ?
Tuncay Özilhan :
–    Tam tersine destekler diye düşünüyorum. Bir iki panelde de duyduk, hatta Sayın Egemen Bağış'ın, Sayın Babacan'ın katıldığı panellerde gündeme geldi ve Türkiye'yi herkes bu bölgede hem etkileyici olarak hem de rol alıcı olarak gördüğü için Türk ürünlerinin değerinin arttığını düşünüyorum.
Özlem Dalga :
–    Afrika cazip dediniz. Türk işadamları muhakkak Afrika'ya yatırımcı gözüyle bakmalı dediniz. Sizin böyle bir yatırım planınız var mı  Afrika'ya dair?
Tuncay Özilhan :
–    Bundan sonra olur diye düşünüyorum, arkadaşlarım ile gidince konuşacağım. Orada beş ülke çok iyi yönetilmeye başlandı. Yolsuzlukların azaltıldığı bir yapı oldu ve çok önemli bir yatırım, altyapı yatırımları geliştiriliyor bölgede. Çin burayı destekliyor. Tabii Afrika'nın çok önemli kaynakları var, el değmemiş kaynakları var. Türkiye'nin, Türk yatırımcılarının da muhakkak orada Ortadoğu'da olduğu gibi, Orta Asya'da olduğu gibi, Rusya'da olduğu gibi orayı hedef yatırım ülkeleri yapmasını tavsiye ediyorum.
Özlem Dalga :
–    Bu beş ülke hangileri? Çünkü Afrika deyince kocaman bir kıtadan bahsediyoruz.
Tuncay Özilhan :
–    Kenya, hatırladıklarım ile Tanzanya, Güney Afrika, iki ülke daha var ama şu anda isimlerini hatırlayamıyorum.
Özlem Dalga :
–    Sohbetimizin başında SAB Miller ile anlaşmanın ipuçlarını verdiniz. Bu anlaşma ne zaman tamamlanacak?
Tuncay Özilhan :
–    Geçen hafta son imzaları attık. Metinleri tamamladık, imzaları attık, Rekabet Kurulu için müracaatlarımızı yaptık. Türk Rekabet Kurulu'ndan çıktı onay, Rusya Rekabet Kurulu ağırlıklı çünkü operasyonun esas olduğu nokta orada. Oradan netice bekliyoruz. Bir ay içinde kapanışı yapacağımızı tahmin ediyorum.
Özlem Dalga :
–    Yeni satın alma planlıyor musunuz ?
Tuncay Özilhan :
–    Yani olabilir, ilgi alanımızda birtakım ülkeler var ki bu ülkelerde projeler gerçekleştirmeye çalışıyoruz. Hem bira olarak hem de Coca Cola olarak. Yakında bir takım duyurumlar yapabiliriz.
Özlem Dalga :
–    Bunlar yakın coğrafyamızdaki ülkeler mi? Hangi ülkeler?
Tuncay Özilhan :
–    Genellikle artık 4-5 saat yakın coğrafya oldu. Onun için 4-5 saat uçuş mesafesindeki ülkeler.