TVRadyo
Son dakika gelişmelerinden haberdar olmak ister misiniz?
EVET HAYIR

Zeybekci: İran'dan 3 banka Türkiye'de faaliyette bulunmak istiyor

Zeybekci: İran'dan 3 banka Türkiye'de faaliyette bulunmak istiyor

Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, "İrandan Bank Pasargad, Saman Bank ve Parsian Bankın Türkiyede faaliyette bulunmak istiyor" dedi

07 Kasım 2016 Pazartesi, 14:47 Güncelleme: 07 Kasım 2016 Pazartesi, 14:47

Zeybekci, İran temaslarının ardından basın mensuplarıyla bir araya geldi ve gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İki ülke arasındaki ticarette milli para birimlerinin kullanılması yönündeki görüşmelerin devam ettiğini anlatan Zeybekci, "Anlaşma sağlanması durumunda Türkiye İrandan aldığı doğalgaz için Türk lirası üzerinden ödeme yapabilir. Bu tutara karşılık İran da Türkiyeden müteahhitlik veya farklı hizmetler alabilir." diye konuştu.

Zeybekci, söz konusu anlaşmanın önünde herhangi bir engel bulunmadığını belirterek, "Bunun enstrümanlarının kurulması lazım. Çin, Güney Kore ile bir miktar yapıyoruz. Bu sistem, kayıt dışı, kara para, terörün finansmanı ile ilgili kaygıları barındırmaz. Açık, şeffaf. Ne alındı, ne satıldı kayıtları tüm dünyaya açık." ifadelerini kullandı.

Türkiyenin İrandan aldığı petrol için ödemelerin bir kısmını Türk lirası ile yaptığını, tamamen bu sisteme geçilmesi için tarih belirlendiğini aktaran Zeybekci, görüşmelerde İran ile Tercihli Ticaret Anlaşması kapsamındaki ürün sayısının her iki ülke için 200e çıkarılmasının da önerildiğini kaydetti. Zeybekci, İran ile karşılıklı dış ticaretin 2 yılda yüzde 50’ye yakın gerilediğine de dikkati çekti.

"Oyuna asla girmemek gerekir"

Bakan Zeybekci, dolar/TL paritesindeki gelişmelerin sorulması üzerine şunları kaydetti:

"Bu durumda en küçük müdahale Türkiyeyi oyuna çekebilir. En küçük müdahalede karşı taraf muhatabını bulmuş, oyun, şov başlamış olur. Oyuna asla girmemek gerekir. Dünyanın en sağlam ülkelerinden birisiyiz. Türkiye’nin bu oyuna girmesine gerek yok. Son 7-8 aydan beri Merkez Bankası artık dövizle hiç muhatap olmuyor, döviz ihalesi yapmıyor. Günlük 20, 30, 50 milyon dolarlık, her şey mükemmel olsa bile, döviz satışı yapardı. Şimdi Merkez Bankası ne alım ne satım ile ilgili asla böyle bir oyuna girmiyor.

Türk lirasında hızlı bir değer kaybı var çünkü avro da aynı süreçte o kadar değer kaybetti. Geçen hafta doların 3,09a kadar inip 3,15e çıktığı süreç endişe tabanlı bir oynama. Acaba artar mı, bir şey olur mu? Tamamen algı ve psikolojik bir süreç. Taban sürüklemediği sürece, kamu düzeni anlamında oyuna girmediğimiz sürece bir şey olmaz, net söylüyorum. Kendisi o hareketi yapar sonra sadeleştirir, çünkü dalga boyu fazla değil."

- "İhracatın yarısı elektronik ortamda yapılacak"

En çok 10 yıl sonra ihracatın yarısının elektronik ortamda yapılacağını anlatan Zeybekci, kişi başı ortalama 2 cep telefonuyla bu konuda önemli bir seviyede bulunan Türkiyenin, elektronik ticarette benzer başarıyı yakalayamadığına işaret etti. Zeybekci, elektronik ticaret kullanım oranının gelişmekte olan ülkelerde ortalama yüzde 7-8, gelişmiş ülkelerde yüzde 12-13, Çinde yüzde 15-16, Türkiyede ise yüzde 1,5 seviyesinde gerçekleştiğini anlattı.

- HDP milletvekillerinin tutuklanması

Zeybekci, ifade vermeye gitmeyen HDP milletvekillerinin tutuklanmasına ilişkin soruyu yanıtlarken "Gözaltılar oldu, polis karakoluna düştüğü anda dünyanın bildik birçok yerinden tam bir koro halinde tezviratlar başladı. 15 Temmuz, 16 Temmuz, 17 Temmuz günü nerelerdeydiler? Bu gürültüyü koparanların 15 Temmuz gecesi Avrupa sokaklarında ellerinde pankartlarla yürüyor, yer yerinden oynuyor olması lazımdı. Yürüyerek, yaya olarak Türkiye’ye koşuyor olmaları lazımdı." ifadelerini kullandı.

Türkiyede hukuk sisteminin çalıştığına işaret eden Zeybekci, şöyle devam etti:

"Dokunulmazlık kalktı, hukuk gel, ifade ver dedi. Sen de çıktın tanımıyorum dedin. Devlet, devlet olmanın en önemli, hayati gereğini yerine getirdi, ifadesine ihtiyaç duyduğu vatandaşını, şekli ne olursa olsun ayağına getirdi. İfadesini aldı, buna göre de hükme vardı. Her kim Devlet bunu yapmak zorunda değildi, gözaltına almak zorunda değildi diyorsa, orada art niyet ararım."

Zeybekci, terör örgütleri konusunda her şey göze alınarak girilen bu yoldan dönüşün olmadığını vurgulayarak, "Bundan geriye dönüş acziyettir, devletsizliktir." diye konuştu.

HDPlilerin "Türkiye partisi" söylemini eleştiren Zeybekci, "Milletin önüne çıkıp, Ben Türkiye partisiyim, demokrasi içinde milli iradeyi sırtımda taşıyarak hukuk kuralları içerisinde siyaset yapacağım diye oy istiyorsun, ondan sonra bu oyları terör örgütüne teslim ediyorsun. Sonra adama lahana yerken kıtır kıtır, bahçıvan gelince me diye bağırma derler." dedi.

- "3 İran bankası faaliyette bulunmak istiyor"

İran ile ihracat tavanının yükseltilmesine sıcak baktıklarını ifade eden Zeybekci, Türkiyenin İrana makine, yan sanayi, tekstil ve beyaz eşya ihracatı yaptığını ancak vergilerin çok yüksek olduğunu anlattı.

Zeybekci, 3 İran bankasının Türkiyede faaliyette bulunmak istediğini belirterek, "Bank Pasargad, Saman Bank ve Parsian Bank, Türkiyede faaliyette bulunma konusunda niyet ortaya koydu. Buna yönelik görüşmeler devam ediyor. Ancak bu 3 İranlı banka, hala BDDK nezdinde resmi nitelikte bir başvuruda bulunmadı. İranlı bankaların da bu kapsamdaki sermaye ve diğer benzer kriterleri yerine getirmeleri halinde ülkemiz bankacılık alanında faaliyet göstermelerinin önünde bir engel bulunmuyor." şeklinde konuştu.

Başka bir soru üzerine de Zeybekci, piyasaların kısa sürede durgunlaşacağını ifade etti. Türkiyenin ekonomik darbelerden korunmak için zayıf noktalarını sağlamlaştırması gerektiğine dikkati çeken Zeybekci, afet senaryolarının iyi yapılması gerektiğini dile getirdi. Zeybekci, "Türkiye, uluslararası milletler camiasının saygın bir üyesi. Ekonomik anlamda saldıralım, köşeye sıkıştıralım, batıralım. Bu afet senaryosudur, modern dünyada böyle bir şey olmaz." dedi.

- S&Pnin Türkiye kararı

Ekonomi Bakanı Zeybekci, Standard and Poorsun (S&P) Türkiye ekonomisinin görünümü negatiften durağana çevirdiğinin hatırlatılması üzerine, şunları kaydetti:

"Not düşürmeleri gerekçesi olmayan bir şeydi. Türkiye’nin yaşadığı stres testini gördüler. 20 barlık bir sistemin, 30 bar yerine 300 barla test edildiğini ve bir şey olmadığını gördükten, başka enstrümanlar ve ülkelerle kıyasladıktan sonra Türkiyenin fazla göze battığını gördüler. Standard and Poorsun bu kararını, düzeltme olarak görüyorum."

- "Domatesin mevsimi geldi, iyileştirme olmadı"

Rusyanın Türk ürünlerine uyguladığı ambargonun kaldırılmasına yönelik kararın uygulanmasına ilişkin soru üzerine Zeybekci, sebze ve üzüm hariç meyvelere yönelik kısıtlamaların kaldırılmasına yönelik anlaşmaya imzalandığını anımsattı. Zeybekci, "Domatesin mevsimi geldi. Önümüzdeki hafta. Buralarda iyileştirmeler olmadı. Gerek KEK Başkanı Novaka, gerek Ekonomi Bakanına bunları defalarca, telefonda söyledim. Bu şekilde sürerse Rusya ile ilişkilerimizde kısıtlamalar kalktı, her şey çok güzel diyemeyiz. O zaman ekonomik anlamda birbirimize karşı tedbir almalar başlar. Biz de gereğini yapmaya başlarız" değerlendirmesinde bulundu.

Zeybekci, Rusya ile kurulacak Ortak Yatırım Fonunun ayrıntılarının netleşip netleşmediğine yönelik soruyu yanıtlarken, "O net. İki taraf da 500er milyon dolar koyacak. Üçüncü ülkeler, her yer olabilir, Orta Asya ülkeleri, Balkanlar olabilir." dedi.

- "İhracat desteklerini 3 katına çıkarıyoruz"

Proje bazlı yatırım teşvik sistemi paketine yönelik sunumu geçen hafta Başbakan Binali Yıldırıma sunabildiğini anlatan Zeybekci, şunları kaydetti:

"Toplam dizaynı 48-49 kişilik bir grup. Bu grup bundan sonra kurumsal halde çalışacak. Cumhurbaşkanı, Başbakanımızın başkanlığında asla değil. Onun çağrısı ile değil, kendi başına bir organizma gibi çalışarak Türkiye’nin genel konularıyla ilgili fikir üretmeye başlayacak bir kuruma dönüşecek ileride. Proje bazlı yatırım teşvik sistemini anlatmaya başlamamız lazım. Enerji, ham madde, ara malı, güvencemiz olan alanlarda güvenliğimizi sürdürülebilir şekilde garanti altına almak zorundayız. Buralarda ucu açık destekleri yetki olarak parlamentodan aldık."

İhracat desteklerini 2017de bu yıla göre 3 kat artıracaklarını belirten Zeybekci, yüzde 5,5 büyümenin ve işsizliğinin yüzde 10un altına düşürülmesinin ancak ihracat seferberliğiyle mümkün olabileceğini söyledi.

- Türkiye Varlık Fonu

Türkiye Varlık Fonunun çalışma sistemine ilişkin de bilgi veren Zeybekci, "Şimdiye kadar değerlendiremediğimiz ne değerimiz varsa fon bunları değerlendirecek. Kimse bir şey kaybetmiyor" diye konuştu. Zeybekci, Türkiyenin dünyanın en büyük havalimanını cebinden bir kuruş harcamadan yaptığını ve Hazinenin her yıl buradan 1 milyar avro gelir sağlayacağını anımsattı.

Eximbankın birçok ülkede yapılacak projelerde Türk müteahhitlerini bu şekilde hazine garantili olarak destekleyebileceğini vurgulayan Zeybekci, Kalkınma Bankasının da yeni projeleri hayata geçireceğini söyledi.

- TÜİKin enflasyon sepeti

Ekonomi Bakanı Zeybekci, Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) enflasyon sepetine ilişkin eleştirilerinin anımsatılarak, buna yönelik değerlendirmelerin sorulması üzerine şunları kaydetti:

"Hala iddialıyım, oradan geri adım atmıyorum. TÜİKin yaptığı çalışmayı başarısız buluyorum. Yöntem anketle belirlenir ama 3 bin dolar milli gelirde, sepette gıdanın oranı yüzde 27-28. Aynı aile 10 bin dolar milli gelire gelmiş hala yüzde 24. Ankette soru yöntemlerini gözden geçirmek lazım. Anket örnekleme bölgesini, sayısını bir daha gözden geçirmek lazım. Türkiye olarak oynak bir ürünü enflasyona etkisinden dolayı faizde yüzde 0,5, yüzde 1 yiyorum. Sırf hiçten dolayı. Sivri biberden dolayı insanın canı yanar mı? Ağzı yanar ama cebi yanmaz. Orada söylediğimin sonuna kadar arkasındayım."

- TTA genişletilecek

Zeybekcinin ziyaretinde, Türkiyenin, uluslararası yaptırımların kaldırılmasından önce İran ile imzaladığı Tercihli Ticaret Anlaşması (TTA) kapsamında yer alan ürünlerin/sektörlerin sayısının artırılması kararı alındı.

Bu yılın 9 ayında TTA kapsamındaki ithalat yüzde 45, ihracat yüzde 34 arttı. İranın Türkiye’ye 125 üründe, Türkiyenin ise İran’a 140 üründe gümrük vergisi indirimi bulunuyor. Bu kapsamdaki ürün sayısının her iki ülke için 200’e çıkarılması hedefleniyor. Makine ve ekipmanlarından tekstil ve konfeksiyona, ev tekstilinden mobilyalara kadar çok geniş kapsamda yer alan ürünlerin İran’a çok daha elverişli koşullarda ihraç edilmesi amaçlanıyor.

Öte yandan genişletilecek listede tarım ürünlerinden kivi, kavun-karpuz ve hurmanın yer alması öngörülüyor.

PİYASA ÖZET
Son %
BIST 100 75.727 -0,27
USD/TRY 3,4772 1,00
EUR/TRY 3,6724 0,43
EUR/USD 1,0561 -0,51
FAİZ 10,94 2,92
ALTIN/ONS 1.159,86 -0,93
BRENT 54,33 0,82
Yukarı