TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Rekor büyüme, neden rekor kâra dönüşmedi?

İstanbul Sanayi Odası'nın 2011 500 Büyük Sanayi Kuruluşu ilginç bazı sonuçları ortaya koyuyor.
■ En önemli sonuç, önceki yıl yüzde 9.2'nin ardından geçen yıl yüzde 8.5 gibi yüksek bir büyümeyi sanayi şirketleri pek kâra çeviremediler. 500 büyüğün kârı 1 7.4 milyardan yüzde 7.9 artışla 18.8 milyar liraya yükseldi. Kâr artışı büyümenin altında kaldı.
■ Dahası, 500 büyük içinde zarar eden şirket sayısı önceki yıl 66 iken geçen yıl 120'ye çıktı. Her dört şirketten biri zarar etti. Büyümede dünya üçüncüsü ekonomi için en çarpıcı sonuç bu.
■ Zarara, kur artışı veya TL'nin bilinçli bir şekilde değer kaybı yol açtı. Merkez Bankası, Kasım 2010'da yürürlüğe koyduğu para politikası ile TL'nin değer kaybını Ağustos 2011'e kadar sürdürdü. Sepet kura göre 2011'de TL yüzde 16.8 değer yitirdi.
■ Kur artışından şirketlerin vurgun yemesinin nedeni, sanayinin finansman yapısı. Borçlar, hem yüksek hem de daha çok yurtdışından ve döviz bazında. Bu yapı, reel sektörün 100 milyar doları bulan döviz açık pozisyonu taşımasına yol açıyor.
■ Eğer şirketler Merkez Bankası'nın yeni para politikasına geçtiği dönem öncesinde defalarca vurguladığı gibi, kur risklerini hedge etme yoluna gitseydi böylesine büyük kâr kayıpları yaşamayacaktı. 2011 kârları muhtemelen birkaç milyar lira, özsermaye kârlılığı da birkaç puan daha yüksek çıkacaktı. Rekor büyümeyi rekor kârlılık izleyebilecekti.
■ Şirketlerin 18.8 milyarlık kârına karşılık 2011 sonu itibarıyla 154.1 milyar özkaynağı bulunuyor ve yüzde 14.1 özkaynak kârlılığına ulaşmış.
■ Sanayinin bu kârlılığı aslında son iki yıldır düşmekte olan bankaların özsermaye kârlılığını geçti. Bitişikte yer alan tablodan izlenebileceği gibi, bankaların özsermaye kârlılığı 2011'de yüzde 13.8'e indi. Son 10 yıllık ortalama alındığında ise sanayinin özsermaye kârlılığı yüzde 14.1, bankaların ise yüzde 15.4 ile birbirine yakın çıkıyor.
Bankaları rekor kârlılık tahtından indiren 2010 Kasım önlemleri, aynı zamanda sanayiyi rekor kârdan etmiş görünüyor. Bankaların bu önlemlerden kaçarı yoktu. Sanayi ise kur oynaklığına karşı önlem almamanın bedelini bir kez daha ödedi.

SONUÇ: "Kaderinizi değiştiremiyorsanız, tavrınızı değiştirin." Amy Tan

 

 

Yukarı