TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Geldik işin final kısmına

Küresel piyasalar pozitif bir eğilim içindeyken Avrupa tarafından üst üste iki destekleyici karar geldi. Son olarak da ABD Merkez Bankası'ndan üçüncü parasal genişleme kararı beklenmeye başlandı. Bu yazı yazılırken henüz karar açıklanmamıştı. Ya yeni para paketi açılacak ya da piyasaların bu konudaki umutlarını korumaları ve daha ileriye taşımaları sağlanacak. En azından ABD başkanlık seçimlerine kadar. Piyasaları şoke edercesine hayal kırıklığına uğratmak ise Bernanke'nin geleneğinde yok. Böyle bir davranıştan kimseye hayır da yok.
SEÇİME KADAR İYİ: Amerikan seçimleri ise 6 Kasım'da. Seçim öncesinde piyasalarda bir dalgalanma ve türbülans yaşanması başkanlık yarışını etkileyebilir. Bu etkinin negatif olmaması, hatta pozitif yönde olması için, ABD yönetimi elinden geleni yapıyor gibi geliyor bize.
FED üçüncü para paketini açarsa ABD piyasaları ve genelde küresel piyasalardaki fiyat dengeleri kasıma kadar şu ya da bu şekilde korunabilir. Her iki kıtada piyasaları destekleyen kararlarla bu sağlanabilir. 1 -1.5 aylık süreçte muhtemelen ABD piyasaları küresel kriz öncesindeki tarihi rekorlarını egale etmeyi deneyebilir. Buraya kadar piyasalardan parlak bir resim yansıyor.
SEÇİM KIRILMAYA ADAY: Ancak seçim sonrası atmosfer de tam tersini söylüyor bize.
■ 6 Kasım Başkanlık Seçimleri'nin bizzat kendisi belirsizlik ve sıkıntı kaynağı olabilir. Sandıktan mevcut başkanın yeniden seçildiği ama kongrede muhalefetin çoğunluğa geçtiği bir durum ortaya çıkarsa ABD'nin karar alma mekanizması kilitlenebilir. O zaman ne borçlanma sınırı büyütülebilir, ne vergi istisnalarının sürdürülmesine karar verilebilir. Yönetimdeki kilitlenme ekonomideki kilitlenmeyi beraberinde getirebilir. Hatta bu durum AB'yi de aratacak boyutları geçebilir. Böyle bir sonuç elbette en baştan piyasalar için yıkım olur.
■ Diyelim ki 6 Kasım kazasız belasız geçildi, bu kez ekonomide alınacak zorlu ve zorunlu kararlar sıraya girecek. Zaten 2013 yılına ilişkin beklentiler iyi değil. Dün Başbakan Yardımcısı Ali Babacan'ın belirttiği gibi, "ABD 2013'te çok konuşulacak ülke olacak." Gelişmeler ne yönde olursa olsun, ABD Başkanlık Seçimleri kırılma yaratmaya aday.
■ Yılın ilerleyen aylarında Suriye ve İran gündeme gelecek. Hatırlatmak gerekir ki, Libya'da büyükelçi öldürme olayı, ABD'nin 11 Eylül tutumunu kararlılıkla sürdürmesi sonucunu doğuracak. Zaten İran'a müdahalenin gündeme gelmesi yeterli olacak. Müdahale ile petrol fiyatlarındaki fırlama ve siyasi belirsizlik, bozuk dengeler üzerine konumlanan küresel piyasaları vurmaya yeter. Bu açıdan 2013 tehlikeli ve zor bir yıl olmaya aday.
FİNAL BAŞLIYOR: Küresel piyasalara Avrupa'dan gelen desteğe şu veya bu şekilde Amerikan Merkez Bankası FED'de katılacak. Kasıma kadar küresel piyasaların lideri konumundaki ABD piyasaları korunup kollanacak da. Bu sırada, hazirandan beri süren pozitif trendin finali oynanabilir. Kasım zaten normalde uluslararası fonların satış ve bilançosunu kapatma ayı. Çifte etkiyle bu kasım daha güçlü satışla karşılaşmak mümkün olabilir. Ya da bazıları sona kalmamak için elini çabuk tutabilir
Çünkü sonrasında piyasaları taşıyacak yeni gelişmeler yok. Şimdiden uç veren gelişmeler ise fiyatlarda belli bir düzeltmeyi gerektiriyor. İşte böyle bir atmosferde piyasalar finali oynayacak. Her türlü şaşırtmacası ve oyunu dahil olmak üzere.

SONUÇ: "Oyuna giren kol sallar." Türk atasözü

Yukarı