TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

İhracatta rota değişikliğinden Türkiye'ye 40 milyar dolar geldi

Küresel krizde Avrupa pazarının daralması Türkiye'yi yeni arayışlara itti. Bunun bir sonucu olarak yılın 8 aylık döneminde AB'ye ihracat yüzde 9.5 gerilerken AB dışına ihracat yüzde 34 arttı. Toplamda ihracat yüzde 14 yükseldi. Türkiye, Avrupa ihracat pazarına yüksek bağımlılığını azaltarak kendini kurtardı. AB ülkelerine yapılan ihracatın toplam içindeki payı da, kriz başında yüzde 60 düzeyinden ağustos ayında yüzde 33.8'e kadar geriledi.
SONUÇ NE: Peki bunun parasal karşılığı ne? 2009 ortasından itibaren yapılan hesaplamaya göre ihracatta rota değişikliğinin Türkiye'ye parasal tutarı 28 milyar dolar. Hesaplamayı dış ticaretten sorumlu Ekonomi Bakanlığı yaptı. Bakanlığın Ekonomik Araştırmalar Dairesi Genel Müdür Yardımcısı Dr. Bader Arslan'ın verdiği bilgiye göre, bu rakam 2009-2011 yılları arasında gerçekleşti. Bu yılın hesaplamaları ise henüz tamamlanmadı. Çünkü 195 ülkenin aynı zaman dilimi içinde ithalat rakamlarının belli olması lazım. Ama bu yılla birlikte Türkiye'nin rota değişikliğinden elde edeceği ihracat artışının 40 milyar dolara varacağı tahmin ediliyor.
DEĞİŞİMİN İKİ NEDENİ: Bader Arslan'ın verdiği bilgeye göre, küresel krizin başlaması ile AB pazarında büyük bir talep daralması üzerine harekete geçirilmesinde ve rota değişikliğine gidilmesinde iki neden etkili oldu:
■ AB'nin ihracatımızdaki payının yüksek olması ve bu nedenle daralmanın etkisinin büyük olması Türkiye'yi daha hassas davranmaya itti.
■ İkincisi ise bir kriz olsun ya da olmasın, ihracat bir pazara odaklanırken diğer pazarlarda çok zayıf kalması, dengesizlik ve istikrarsızlık yaratıyordu.
Dolayısıyla ihracat pazarlarımızda ve ürünlerimizde çeşitlendirmeye ihtiyacımız olduğuna şüphe yoktu. Ancak, yaşanan kriz hem bu süreci hızlandırdı ve hem de alternatif pazarlara ağırlık verilmesini sağladı.
NELER YAPILDI: Bu çerçevede Mayıs 2009'da "Hedef ve Öncelikli Pazarlar" çalışması başlatıldı. Krizden en hafif etkilenen ya da en kısa sürede toparlanmaya başlayacak ülkeler belirlendi ve tüm üst düzey ziyaretler bu ülkelere yönlendirildi. Bu ülkelere ihracat yapan ya da yapmayı planlayan şirketlere özel destekler sağlandı. Mevcut ihracat desteklerinde ilgili ülkelere verilen destekler artırıldı.
■ Bu alandaki başka bir adım, yeni ticaret müşavirliklerinin açılması oldu. Afrika'da, Güney Amerika'da, Kuzey Amerika'da ve Asya'da temsilcilik bulunmayan ülke ve şehirlere yeni temsilciler gönderilmeye başlandı. Mevcutlar ise desteklendi. Böylece yeni pazarlara mal satmayı amaçlayan ihracatçıya resmi muhataplar tayin edildi. Bu doğrultuda TİM, DEİK, TUSKON, MÜSİAD gibi sivil toplum örgütleriyle birlikte çalışıldı. Yurtdışı ticaret heyetleri belirlenen hedef ve öncelikli ülkelere gerçekleştirildi.
■ Toplam ihracat içinde AB'nin payının biraz daha gerilemeyip yüzde 30'a kadar düşeceği tahmin ediliyor.
■ Bitişikteki tabloda diğer Asya, diğer Afrika ve Amerika, özellikle Güney Amerika'da performansın iyi olduğu görülüyor. Yeni bölgelere ihracat artışı geçen yılların ortalamasının üzerinde gerçekleşiyor.
■ Pazar çeşitlendirmenin 2009-2011 dönemini kapsayan üç yıllık ihracat artışı 28 milyar dolara vardı. 2012'deki beklenti ise bu rakamın 40 milyar dolara ulaşacağı yönünde.

SONUÇ: "Kriz kelimesi Çince yazıldığında iki harften oluşmaktadır. Bu harflerden biri tehlikeyi, diğeri fırsatı temsil etmektedir."John F. Kennedy

 

Yukarı