TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Dışarıda kasırga korkusu içeride dış kaynak umudu

Bayrama girerken küresel piyasalar satış ağırlıklıydı. Ama Amerika'yı etkileyecek veya dünyanın en köklü borsasının işlem salonunu kapattıracak kadar büyük kasırga korkusu yoktu. Bu yazının yazıldığı saatlerde kasırganın dünya finansının kalbi New York'u etkisi altına alması bekleniyordu. New York Borsası salonu ise can güvenliği nedeniyle kapalı, işlemler elektronik ortamda devam ediyor. Fiyatlar yine düşüş yönünde.

KASIRGANIN ÖNEMİ: Seçime bir hafta, 10 gün kalmışken yapılan son anketler, ya başabaş bir yarışı ya da Cumhuriyetçiler'i öne geçtiğini gösteriyor. Kasırga da tam bu aşamada kritik bir rol oynayabilir. Elbette yapacağı tahribata ve büyüklüğüne bağlı olarak. Bir kere seçime katılım oranını düşürebilir böyle bir olay. 6 Kasım'daki seçime bir hafta kalmışken yaşanacak doğal afetten zarar görenlerin, kamusal yardımı yetersiz bularak belli bir tepkisi olabilir. Kasırganın etkilerinin Başkan Obama'dan yana çalışmayacağı, aksine rakibini öne çıkarabileceği tahmin edilebilir. Bu da hesapta olmayan ve kontrol edilemeyen bir durum.



  MADALYONUN ÖBÜR YÜZÜ: Cumhuriyetçi aday Romney Başkan seçilirse buna da piyasalar hazırlıklı değil. Dolayısıyla seçim yapılana kadar, hatta yapılır ve Romney işbaşına gelirse, seçim sonrasında da, kasırganın başka bir versiyonuna ABD ve küresel piyasalarda şahit olabiliriz.
-"Wall Street, Cumhuriyetçiler'i sever" derler ama piyasanın neyi sevdiği belli. Şimdiye kadar ki söylemlerinden Romney'in Ortadoğu politikalarında doğrudan müdahaleci ve sertlik yanlısı olduğu biliniyor. Bir kere bu durum tansiyonu yükseltmeye yeter.
-İkincisi de, Romney 3. parasal genişleme kararı verilmeden önce muhtemelen bunu engellemek niyetiyle Romney "Başkan seçildiğinde Fed Başkanı Ben Bernanke ile çalışmayacaklarını" söyledi. Bernanke "Helikokter Ben" lakabını hak edecek şekilde küresel krizin her kritik anında piyasaya likidite pompalayan bir başkan. Yeniden görevlendirilmemesi bir yana Cumhuriyetçiler'in iktidara gelmesi durumunda piyasalar üçüncü parasal genişlemenin durdurulması, hatta verilen paranın geri alınması korkusuna dahi kapılabilir.
Kasırganın ve ABD seçimlerinin bir de bu gözle izlenmesinde fayda olabilir.



Merkez Bankası'nın çizdiği tablo

Bayram arifesinde açıklanan Enflasyon Raporu'nda yer alan veriler ve raporu açıklayan Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı'nın sözleri bu yönde. Hem konuşma ve sorulara verilen yanıtlardan hem de rapordan çıkarımlarım şöyle:
-AB ve ABD olmak üzere gelişmiş merkez bankalarının parasal genişlemeye gitmesi, gelişmekte olan ülkelere sermaye akışını hızlandırıyor. Bu durumun devamı bekleniyor. Türkiye'ye de tahvil yoluyla ciddi bir portföy yatırımı geliyor.
-Dışarıdan sermaye girişlerinin hızlanması ve bunun içeride TL'yi değerlenmesi durumunda, kısa vadeli faizler düşürülecek, likidite sıkılaştırılacak.
-Fonlama faizi yüzde 5.5'a kadar gerileyebilir. Kredi faizleri de düşüyor ve bu kredi kullanımını teşvik edecek. Yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 11'e kadar inen yıllıklandırılmış kredi artış oranı sene sonunda yüzde 14'e yükselebilir. Bu da uygun bir orandır.
-Büyüme ılımlı bir şekilde artacak. Bunun cari açığı artırmasına ise izin verilmeyecek. Nasıl mı? Yılbaşında yürürlüğe girecek bireysel emeklilik teşviki ile yurtiçi tasarrufların artması, cari açığı dizginleyecek önlemlerden biri. Bir diğeri de, kredilerin büyümesi üzerine konulan sınırlama. Gerekirse de yeni önlem alınacak. Erdem Başçı "Cari açığın yeniden artmasına izin verilmeyecek" dedi.
-Enflasyon gelecek yıl yüzde 5.3'e düşürülecek. Bunun için çekirdek enflasyonun yüzde 5'in altına inmesi lazım, gidiş de o yönde. İşlenmemiş gıda ve enerji fiyatlarında öngörülemeyen artış olursa, bunu dengelemek için mal fiyatlarının artışı, döviz kurunun kontrolü ile yüzde 5'in altına indirilecek.
Merkez Bankası'nın bu olumlu beklentilerinin gerçekleşebilmesi, öncelikle dışarıdan sermaye girişine bağlı. Sonra da likidite, kur ve kredi kontrolünü başarıyla yapabilmesi gerekiyor. Yapabilir mi? Bunun yanıtı da bir başka güne.

SONUÇ: "Yarışı kazanan son adımdır." Jackson Brown

Yukarı