TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Risk iştahı 2013'te de yüksek mi

IMF'nin 4. Konsültasyon çerçevesinde yayımladığı Türkiye raporunda yer alan görüşleri üç ana temada toplamak mümkün.
■ Birincisi, Merkez Bankası para politikasını doğru bulmuyor.
■ İkincisi, Türkiye tasarruf oranının düşmesinin istikrardan kaynaklandığı belirtiliyor ve "Artan ekonomik istikrar sonucunda son 10 yılda enflasyonda görülen keskin düşüşün hanehalkının ihtiyati tasarruf yapma iştahını düşürdüğü" tespiti yapılıyor.
■ Üçüncüsü de 2013 yılına ilişkin 4 önemli risk ve bu riskin ekonomiye etkisi üzerinde durulmuş.
TÜRKİYE'NİN 4 RİSKİ:
1- Avrupa'da büyümenin iyice yavaşlaması olasılığı yüksek, bunun Türkiye ye etkisi orta düzeyde.
2- Türkiye'deki ekonomik dengelenmenin tersine dönme olasılığı yüksek, etkisi ise orta düzeyde.
3- Avrupa'da finans krizinin derinleşmesi ihtimali orta düzeyde, Türkiye ye etkisi ise yüksek.
4- Petrol fiyatlarının yükselişe geçmesi düşük ihtimal ama etkisi orta düzeyde.
Raporda bu tahminler yapılırken Türkiye'ye paranın az gelmesinin de, fazla gelmesinin de bir risk olduğu; azın durgunluğa, fazlanın ise cari açığa yol açacağı belirtiliyor. Daha çok ihtimali ise daha fazla para gelmesine vermiş. Sebebi de küresel bazda risk alma iştahının güçleneceği beklentisi.
Çünkü, dünyada faizler tarihi düşük düzeylere indi ve yakın zamanda artacağına yönelik tahmin de yok. Merkez bankaları tarafından likidite verilmeye devam ediyor.
■ ABD Merkez Bankası yeni yıldan itibaren piyasaya her ay 85 milyar dolar sürecek. Buna da işsizlik yüzde 6.5'e ininceye kadar devam edecek.
■ Çin ekonomisi enflasyonu kontrol altına almayı ve düşürmeyi başardı. Düşen büyümeyi yeniden yükseltmek için parasal gevşemeye ve faiz indirimlerine de başlandı. İç pazarı canlandırma çalışmaları serçevesinde parasal genişleme ve faiz indiriminin devamı gelebilir.
■ Japonya'da seçim sonrası iktidar değişiyor. Gelecek olan hükümetin para musluklarını sonuna kadar açmaya kararlı olduğunu bir defa daha gördük. Dünyanın 3 numaralı ekonomisinden de likidite şırınga edilecek.
ÇOK PARA YÜKSEK İŞTAH: Piyasalar ve ekonomiler bu paraları ya kabul edecekler ya da reddedecekler. Kabul mevcut eğilimlerin devamını ve risk iştahının artmasını beraberinde getirebilir. Ret ise yolu bunalıma çıkaracak.
IMF'nin tahmini de, 2013'te verilecek likiditenin emilebileceği ve bağlı olarak risk iştahının artacağı yönünde. Nasıl ki küresel piyasalar ilk kez 2009 Mart'ında bu parayı kabullendiler ve krizde dönüş başladıysa 2013'de geçmişe benzeyebilir.
Küresel risk iştahı yükselecekse Türkiye'ye gelecek para daha fazla olabilir. Kasım ayından başlayarak canlanmakta olan iç tüketim, bir de dışardan gelen paranın dolaylı etkisiyle tetiklenmeye aday. Dengelenme, büyüme oranına bağlı olarak cari açık ve enflasyonun düşmesiyle olmuştu. Bunun tam tersi yüksek büyüme, yüksek cari açık ve enflasyon. Büyüme yüksek olmasına olacak da, cari açıkta ve enflasyondaki bozulma sınırlı kalabilir. Bunun nedeni de bir başka yazının konusu.

SONUÇ: "Gün ışığını elle kapatamazsın." Çin atasözü

Yukarı