TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Talep var, teşvik var, fırsat var ama işin doğru dürüst esnafı yok

Dün İMKB'nin yeniden düzenlenerek faaliyete geçişinin 27. yılıydı. Aynı zamanda tek hisse senedine dayalı vadeli işlem ve opsiyonların başlatıldığı tarih oldu. Yeni yılın ilk çeyreğinde endekslerin vadeli işlemleri de başlatılacak. Önemli olan tek hisse senedinde vadeli ve opsiyon işlemlerinin bir araç olarak piyasaya sunulmasıydı. Bu bakımdan İstanbul Borsası önemli kilometre taşlarından birini daha geçti. Artık bu piyasada risk alanlar bunun ince ayarını da yapabilecekler.
İMKB Başkanı İbrahim Turhan daha sonra Bloomberg HT'ye konuk oldu ve piyasanın açılışını daha geniş şekilde anlattı. Bunun yanında borsaya yatırımcıların doğrudan gelmesi yerine kurumsal yatırımcılarla yani yatırım fonları, bireysel emeklilik sistemi, emeklilik fonları aracılığıyla gelmelerini istedi. İşte zurnanın zırt dediği yer de burası.
KURUMSAL AYAK EKSİK: Kurumsal yatırımcı için Türkiye Yatırım Fonu'nun kurulduğu 1989'dan beri çalışılıyor, teşvikler veriliyor. Ama yatırımcı tabanı bir türlü gelişemedi. Onun yerine sermaye hareketlerinin serbest bırakılmasının ardından borsayı yabancı kurumsal yatırımcılar ele geçirdi. Borsanın üçte ikisine hâkimler. Büyük bölümü de emeklilik fonlarından oluşuyor. Yabancı emeklilik fonları boşu boşuna gelmiyor. Getiri için, emeklisine daha yüksek maaş ödemesi için, Türkiye riskini alıyor. Yoksa Türkiye piyasası çok iyi bir pazarlama stratejisi izlediği için değil. Öyle olsaydı aynı aracı kurumlar aynı pazarlamayı yurtiçine de yapar, yerli yatırımcıyı bu piyasaya çekerdi.
BAŞARISIZLIĞIN NEDENİ: Bunun şimdiye kadar yapılamamasının temel nedeni kurumsal yatırımcıların düşük performans göstermesi. Sektör rekabete açık değil. Dağıtım kanalları belli sermaye gruplarının elinde. Fonların yönetimini de onlar belirliyor. Sistemde şeffaflık yok. Bazı bilgiler kamuya açıklanıyor ama karşılaştırılabilir değil. Şimdiye kadar grubun sigorta şirketi parayı toplar, grubun portföy yönetim şirketi yönetir. Grup kazanır, sigortayı yaptıranın canı yanar, sigorta şirketi de arada ezilir gider. Tukaka olan grup kağıtları fonlara konulmuş ki, son üç yılda bütün büyük grupların bireysel emeklilik fonlarından sadece üçü baz alınan ana yatırım aracının getirisini yenebilmiş.
Diğerleri ana yatırım aracını yakalayamamış. Üstelik yönetim ücretleri bu hesaba dahil değil. Vergi teşvikleri de cabası.
İLK ADIM: Sermaye piyasası değişirken, İMKB değişirken artık kurumsal yatırımcıların da değişmesi ve yeniden yapılanmasının zamanı. Bu konuda iyi bir fırsat da var. Yılbaşından itibaren bireysel emeklilik sistemine devlet yüzde 25 net katkıda bulunacak. Bunu da, cari açık sorununu çözmek için yurtiçi tasarrufların artırılması amacıyla yapıyor. Bu çerçevede devlet bireysel emeklilik sistemini de yeniden yapılandırmak istiyor. Sektörü rekabete açmak için, sigorta şirketlerinin topladıkları fonların yüzde 30'unu grup dışı portföy yönetim şirketlerine yönettirmeleri şartı getiriliyor. Rekabet olsun, grubun kötü menkul kıymetleri bu fonların içine konmasın ve sonuçta iyi getiri elde edilsin diye. Son derece gerekli bir ilk adım.

SONUÇ: "İnsan mezardan dönemez ama hatadan dönebilir." Soljenitsin

Yukarı