TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Faizin iki yüzü

Başbakan Erdoğan, İMKB'nin vadeli işlemler ve altın borsasıyla yeniden yapılanması ve Borsa İstanbul (BIST) adını alması töreninde "Faizi yüzde 63'ten yüzde 6'ya indirdik ama bunu bile yüksek görüyorum" dedi. Düşüşün bütçe açıklarının azaltılması ve enflasyonun indirilmesiyle sağlandığını belirten Başbakan Erdoğan, "Ben yüzde 6'lık faizin de bir baskı olduğunu özellikle ifade etmek istiyorum. Temenni ediyorum ki kısa sürede bunu daha da düşürmek suretiyle özellikle faiz baskısını bu ülkenin tüketicileri üzerinden kaldırmış olalım" diye konuştu.
YERLİYE SIFIR FAİZ: Başbakanın vurgu yaptığı Hazine faizleri en çok düşen faiz türü. Yüzde 6 faize karşı Merkez Bankası'nın yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 5.3. Yüzde 6 üzerinden bireysel yatırımcılar için yüzde 10 stopaj kesiliyor ve getiri yüzde 5.4'e iniyor. Bankanın komisyonu da eklenince en düşük vergi ödeyen bireysel yatırımcıya bile sıfır getiri düşer. Faiz onlar için yüksek değil, sıfır.
YABANCIYA % 15 GETİRİ: Yabancılar için Türkiye faizi yüksek. Çünkü yabancıların getirisini Türkiye'deki enflasyon ilgilendirmiyor, döviz kuru ilgilendiriyor. Kur da çoğu zaman yabancılar lehine çalışıyor. Yüzde 6'lık faizi doğrudan getiri olarak aldıkları gibi, döviz kurunun TL karşısında düştüğü oranda da ekstra bir getiri elde ediyorlar. Nitekim 2012 yılında hazine ağırlıklı ortalama fazinin yerliler için reel getirisi yüzde 2.4'te kalırken yabancılar için doların TL karşısında yüzde 5.9 gerilemesinin sonucu olarak yüzde 15.5'e çıktı. Bu da dünyada yüksek bir orandır.
Yani Hazine faizinin iki yüzü var. Yerliye başka getiri, yabacıya başka getiri sağlıyor. Gerçekleşen kur düzeyleri nedeniyle de yabancılar yerlilerden çok daha yüksek getiri elde ediyorlar.
KREDİ FAİZİ YÜKSEK: Faiz karşısında yerlilerin başka bir handıkapı da, kredi faizlerinin yüksek oluşudur. Mevduat faizi yüzde 7'de, ticari kredi faizi yüzde 1 0.5'ta, tüketici kredi faizi yüzde 9.5'da bulunuyor. Bu oranlar Hazine faizinin en az yüzde 50 üstünde. Yerliler için yüksek olan faiz kredi faizi. Faizin farklı iki yüzü burada da ortaya çıkıyor.
Farkın bu derece açılmasının nedeni ise cari açığı kontrol altına almak için kredi faizlerinin sınırlandırılması ve mevduat üzerine getirilen zorunlu karşılık yükleri. Ancak son zamanlarda yüzde 15 sınırda kısmı bir gevşemenin işaretleri veriliyor.
BÜYÜME NEDEN ŞAŞIRTIR? Dün de Bakanlar Kurulu'nun Halk Bankası'nın esnafa kullandırdığı kredilerin faizini 2013 yılı için yüzde 50 düşürmesi bu bakımdan önemliydi. İndirilen bu faiz üzerinden ne kadar çok kredi kullandırılırsa sektör içinde diğer bankaları da etkiler, yüzde 15 kredi sınırlamasının gevşetildiği ölçüde de kredi kullanımı yaygınlaşır.
Bu durumda büyüme geçen yılkı yüzde 2.2'nin bir hayli üzerinde gerçekleşebilir.
Nasıl geçen yıl büyüme oranı dörte birine düştüyse ve herkesi şaşırtıysa bu yıl da tersi yönde şaşırtabilir. Unutmayalım ki, Türkiye'de büyümenin şaşırtmadığı yıllar istisnadır.

SONUÇ: "Çocuk, kırmızı elmayı görmeden elindeki kokulu soğanı bırakır mı?" Mevlânâ

Yukarı