TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Borsa İstanbul'un piyasa yapıcısı dışarıdan gelecek

Borsa İstanbul Başkanı İbrahim Turhan önümüzdeki 5 yılda 500 Büyük Sanayi Şirketi içinden 120'sinin halka açılmayı düşündüğünü, bunu planlama ve hazırlık aşamasına geçirdiklerini bildirdi. Sanayi şirketlerinin halka arzının hızlanmasıyla borsada banka-sanayi dengesinin kurulabileceğini belirten İbrahim Turhan, Borsa İstanbul'un önce yabancı stratejik ortak alacağını, sonra halka arz edilerek 2015 sonuna doğru özelleşeceğini, kendisinin görev süresinin 2016'da dolacağını bildirdi.
Yeni atanan yardımcılarıyla gazetecilere açıklamalarda bulanan İbrahim Turhan, Borsa İstanbul'un yol haritasını şöyle anlattı:
■ Yerli bireysel yatırımcılar için ne yapacaksınız?
Piyasa ortamını iyileştirmemiz bireysel yatırımcılara yapacağımız en büyük katkıdır. Sermaye piyasasında eksik olan parça yerli kurumsal yatırımcıdır. Bu konuda çok geriyiz.Kurumsal yatırımcıların milli gelire oranı dünyada yüzde 40'tır, bizde yüzde 2.5. Bireysel yatırımcılar için en iyi yatırım aracı pay senetleridir ama bunun bilinçli yapılması gerekir. Bu da portföy yönetimi, bireysel emeklilik fonları, yatırım fonları gibi kollektif yatırım araçlarıyla olur. Bu konuda alınan ve alınmakta olan önlemler var. Bireysel emeklilik sistemine yüzde 25 gibi çok önemli bir devlet katkısı getirildi. Yine bütün yatırım fonlarının tek bir ekrandan izlenebileceği ve serbestçe alım satım yapılacağı Takasbank Elektronik Fon İşletim Sistemini yıl sonuna yetiştireceğiz. Fonlara erişimin kolaylaşması rekabeti beraberinde getirecek ve getirileri iyileştirecek.
■ Yabancı ortaklık görüşmeleri nasıl gidiyor?  
Alacağımız stratejik ortaklıklardan aynı zamanda yönetim kuruluna girmelerini isteyeceğiz. Bu ortaklıklardan biri, teknolojik işbirliğine gideceğimiz grup olacak. Hem yazılım hem işletimi yaparken bizim elemanlarımız işin içinde olacak. İşi öğrenecekler. Yazılımı da geliştirip satma hakkını alacağız. Onların vereceği teknolojik hizmete karşılık biz de bedelsiz ortaklık vereceğiz. Teknolojik altyapımızı güçlendirmekle uluslararası düzeye çıkaracağız ve etkinleştireceğiz.
İkinci grup stratejik ortağımız ise piyasa yapıcılar veya likidite sağlayıcılar olacak. Brezilya ve Meksika borsalarında uygulamasını gördüğümüz piyasa yapıcısı sistemi Türkiye'ye getirenlere de ortaklık vereceğiz. Piyasa yapıcılar büyük fonlar, işlem hacminin belli oranını, yüzde 10-15'ini taahhüt ediyor ve yapıyor. Bu aynı zamanda finans merkezi vizyonumuzla da örtüşüyor.
■ Borsa İstanbul'un banka ağırlıklı şirket yapısı değişecek mi, yoksa aynı mı kalacak?
Bankalarımız 2001 krizinden sonra gerçekten büyük bir sıçrama yaptılar. Sektörün büyüklüğü, 2003'te milli gelirin yarısı kadardı, şimdi milli gelir düzeyine yükseldi. Milli gelir de 230 milyar dolardan 800 milyar dolara çıktı. Bu sıçrama dünya tarihinde ender olan bir gelişmedir. Üstelik bankaların halka açıklık oranları yüksektir. Ayrıca göreve geldikten sonra İSO 500 Büyük Sanayi Şirketi'nden 180'ini ziyaret ettik. Halka açılmalarını istedik. Önümüzdeki 5 yılda 120'si halka açılmayı düşündüğünü, bunun planlamasını ve hazırlıklarını yapmaya başladıklarını bildirdi. 60'ı 2015 sonuna kadar borsaya gelecek. Dolayısıyla banka-sanayi dengesi de kurulabilir.

 

Dünya Bankası 'araştırma' için İstinyeli oluyor

■ Halka arz ve stratejik ortaklıklarla birlikte borsa özelleştiğinde bugünkü yönetimin görev süresi ne olacak?
Borsa İstanbul 4 Nisan'da tescil edildi. Biz de 3 yıllığına bu göreve atandık. Demek ki, 4 Nisan 2016'da görev süremiz doluyor. Borsanın özelleşmesiyle yönetim kurulunu genel kurul seçecek. Hazine'nin 10 binde 1 imtiyazlı payı karşılığında 2 yönetim kurulu üyesini atama hakkı ise kalacak.
■ İstinye'de mevcut tesislerde yenileme yapacak mısınız?
Takasbank'ı ve MKK'yı İstinye'ye taşıyoruz. Dünya Bankası da Washington dışında ilk araştırma merkezini İstinye'de kuracak. Bu konuda anlaşma sağlandı. Burada İslami finans enstitüsü ve teknopark da kuracağız.
■ Borsanın Ataşehir'de Finans f Merkezi'ne taşınması ' yerine İstinye'de kalmasına Başbakan'ı nasıl razı ettiniz?
Biz vizyonumuzu önce Başbakan Yardımcısı Ali Babacan'a ve sonra birlikte Başbakan'a arz ettik. Kendileri de mevcut durumla ilgili talimatlarını verdiler. Bu şekilde neticelendi.

Yukarı