TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Piyasalar Gezi'ye niye bu kadar hassas?

İki günlük sakinleşmenin ardından piyasalar dün yeniden karıştı. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın
Tunus'ta yaptığı konuşmada Taksim Parkı'nda Topçu Kışlası'nın inşa edileceğini yineledi. Başbakan'ın tavrında değişiklik olmaması, gerginliğin yeniden tırmanacağına yorumlandı. Finansal piyasalar karıştı, döviz ve faiz yükseldi, borsa çakıldı.
■ TL'ye karşı dolar 1.9080 sınırını geçti, Euro da 2.5033'ü aştı. Sonuçta yarım dolar ve yarım Euro'dan oluşan döviz sepeti 2.2060'ı buldu. Bu düzey 2011 yılının son günündeki en yüksek düzeyiyle eşdeğer.
■ Hazine faizi önceki günü yüzde 6.28'den kapatmışken dün açıklamaların etkisiyle yüzde 7.25'e kadar sıçradı. Yazıyı yazdığımız 1 7.00 itibarıyla faiz yüzde 6.88 den işlem görüyordu.
■ Borsa yine en büyük yarayı alan taraf. 79.637 puandan başladığı günde 73.034 puana kadar geriledi. Yüzde 8.29 a varan bu gerilemede bir ara panik satışları etkili oldu. Neyse ki gün sonuna doğru kayıpların bir miktarı geri alındı.
Yüzde 10.47'lik bir günlük düşüşün ardından dünkü ikinci büyük düşüşün gelmesi borsada yabancıların ağırlıkta bulunmasına verilebilir. Döviz ve faizdeki hareketler de dikkate alındığında yabancı satışlarının etkisi olduğu açık. Faiz piyasasında yabancı satışlarını büyük hareketler olarak görmüyoruz. Çünkü orası daha likit, yerli bankaların daha ağırlıkta olduğu bir piyasa.
Nitekim Türkiye den yabancı portföy yatırımı çıkışları, kâr realizasyonları ile kredi notunun artması sonrasında başladı. 24 Mayıs-31 Mayıs haftasında hisse senedinden 145 milyon dolarlık net yabancı satışı gerçekleşmişken devlet iç borçlanma senedi piyasasında ise 1.098 milyon dolarlık olmak üzere toplam 1 milyar 243 milyon dolar net satış yaptılar.
Finansal piyasaların bu tepkisi aynı zamanda siyasi gerginliğin sürmesi durumunda asıl zararı nereden göreceğimizi de belirliyor. Türkiye'nin yumuşak karnı yüksek cari açığı. Bunun büyük kısmı da kısa vadeli sermaye hareketleri ile finanse ediliyor. Yıllık 60 milyar dolarlık açık üzerinden hesap edildiğinde Türkiye'ye her ay ortalama 5 milyar dolarlık taze kaynak gerişi gerekiyor. Gerekiyor ki, normal ekonomik faaliyetler devam edebilsin. Aksi taktirde finanse edemeyeceğimiz cari açığı veremeyeceğimizden, canlanmakta olan ekonomi bundan darbe yiyecek. Bu olaylara karşı piyasaların bu kadar hassas olması da muhtemelen cari açık ve bu açığın finansman şekliyle ilgili.
Ekonomiyi zor bir sürece sokmama adına protesto gösterilerinin iyi yönetilmesi, yumuşamanın sağlanması ve sonlandırılması gerekiyor.

SONUÇ: "Kurtlarla arkadaş ol, yalnız elinden baltayı bırakma." Rus atasözü

Yukarı