TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Düzelme yeni hikayeye bağlı

Bu yıla pozitif bir atmosferde girdik ama yıl ortasına doğru hava iyice bozdu. Bunun en büyük nedeni, ABD’nin para musluğunu kısmaya hazırlanması ve bunun bir takvimini açıklaması. Piyasaların sert tepkisi ile karşılaşınca da, açıklama “takvime değil, ekonomik verilere bağladık” biçimine dönüştü. Revize açıklamaların ve satışların fiyatları belli bir düzeye çekmesinin etkisi ile finansal piyasalarda yaşanan sert türbülans durulur gibi oldu. Ancak ortada ciddi hasar da var.

Yıl ortası itibarıyla baktığımızda faizli enstrümanlarda, altında ve banka hisselerinde olanlar en ağır hasarı görenler oldu. Bu grubun başında da yabancı yatırımcılar ve bankalar geliyor. Bu çerçevede 22 Mayıs piyasalar için tam bir dönüm noktası gibi.

-22 Mayıs’tan bu yana geçen yaklaşık 5 haftalık sürede dünya borsalarının ortalama kaybı yüzde 7, gelişmekte olan piyasaların yüzde 12. Avrupa’daki bankalar da yüzde 14 değer yitirdi.

-Buna karşılık İstanbul Borsası yüzde 18, Türkiye’deki bankalar yüzde 26 değer kaybetti. Türkiye’nin negatif yönde ayrışmasında Gezi olaylarının etkisi var.

-Yılın ilk yarısında ise dünya borsalarının yüzde 5 yükselmesine karşılık gelişmekte olan piyasalar yüzde 12 düştü. İstanbul Borsası’nın geneli yüzde 2.5 ve bankalar yüzde 8 değer kaybederken, sanayi hisseleri yüzde 2 yükseldi. Piyasalara darbeyi küresel faizlerin yükselişe geçmesi vurdu. Dünyanın temel faizi ABD 10 yıllıkları ilk yarıda 0.73 puan, Alman faizi yüzde 0.43 puan arttı. Türkiye 10 yıllıkları da 2.01 puan yükseldi. 2 yıllık gösterge tahvil faizi ise yüzde 6.10’dan başladığı yılda yüzde 4.58’e kadar indi ve 28 Haziran’ı yüzde 7.56’dan kapattı.

-Yüklü bono portföyü tutan bankalar ile yabancılar geçmiş yıllarda faiz düşüşünden yüksek kâr yazmışlardı. Şimdi ise faiz artışından en çok zarar edecek kesimlerin başında geliyor. Bu durumun etkisi borsaya da yansıdı. Bankalar öncülüğünde gerileyen Borsa 22 Mayıs sonrasında dünyanın en çok değer kaybeden ikinci piyasası oldu. İlk piyasa ise Yunanistan.

-Mayıs ayından beri Türkiye’den net bazda sermaye çıkıyor. 22 Mayıs’tan beri TL karşısında dolar kuru yüzde 4.3, Euro kuru yüzde 5.3 yükseldi. Bu kayıplar Türk Lirası’nı dünya paraları arasında en çok değer yitiren 6. para birimi yaptı. Yılbaşına göre sıralamada ise TL 19’unculuğa iniyor. Gelinen aşamada atmosferin değişmesi ve havanın düzelebilmesi için, piyasalara ve ekonomiye yeni bir yaklaşım, yeni bir senaryo ve yeni bir hikâye gerekiyor.

SONUÇ: “Yenilik cazibelerin en yenisidir.” Andre Maurois

Yukarı