TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Dövizi, faizi ve borsayı sıcak para mı belirler

Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı önce yıl sonu dolar kurunun 1.92'nin altına inebileceği tahmininde bulundu. Son olarak Denizli'deki sermaye girişlerinin tekrar kuvvetlenmesi halinde gelecek yıl doların 1.80'e bile gerileyebileceğini söyledi. Başkan bu tahminleri yaparken kendisini riske etmediğini belirtiyor. Yıl sonu kur tahminini bilemem ama gelecek yıla ilişkin söyledikleri gerçekten kendisi için bir risk oluşturmaz.
Çünkü Türkiye'ye yönelik yabancı sermaye hareketlerinin güçlenmesi halinde elbette TL değerlenir, döviz kurları geriler ve belirttiği gibi dolar da 1.80'lerde görülebilir. Sonuçta dalgalı kur rejimi. Kurun değeri piyasada belirleniyor. Piyasanın içinde Merkez Bankası da var. Asıl piyasayı oluşturan da dışarıdan sermaye girişi veya dışarıya sermaye çıkışları oluyor. Net bazda ülkeye sermaye girişi olacaksa sorun yok. Yılın ilk yarısına kadar yaşadığımız ekonomik konjonktürün devamını yaşarız.
Peki bu olasılık ne kadar güçlü?
1.80 DÜŞÜK OLASILIK: İşte Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı 1.80 dolar kurunun tahminden ziyade bir olasılık olduğunu belirtiyor. Yani kendisi de bunun gerçekleşebileceğine fazla ihtimal vermiyor. Düşük olmakla birlikte olasılıklardan biri bu. Zaten bu olasılık güçlü olsaydı, reel sektör şirketlerinin döviz açık pozisyonlarını bu dönemde kapatmalarını uygun bulmazdı. Başçı dışarıdan döviz girişinin giderek kuvvetlenmekte olduğunu belirtirken buna rağmen kurun neden düşmediğini "Firmalarımız hâlâ döviz alıyor. Açık pozisyonlarını kapatmak istiyorlar. Saygı duyuyoruz" sözleriyle açıkladı. Eğer gelecekte iyimser senaryo daha güçlü olsaydı zaten şirketler pozisyonlarını kapatma yoluna gitmezdi. Pozisyonları en uygun kapatma döneminin türbülansın azaldığı dönem olduğunu belirten Başçı da, saygı duyma yerine şirketleri uyarırdı. Demek ki, doların 1.80'e gitme olasılığı var ama düşük bir ihtimal.
SERMAYE HAREKETLERİ: Durum gösteriyor ki, kur rejimi serbest olmasına serbest de, döviz piyasasını asıl belirleyen sermaye hareketleri. Dışarıdan döviz geldiğinde kurlar düşüyor, çıktığında kurlar yükseliyor. Bu durum ülkenin net döviz kazancından bağımsız bir şekilde ülkeye borç, menkul kıymetlere yatırım veya nakit olarak giren kısa vadeli sermayenin miktarına göre değişiyor. Kısaca kuru belirleyen en önemli aktörlerden biri sıcak para oluyor.
■ Yine Erdem Başçı diyor ki, "kısa vadeli faizleri belirleme yetkisi bizde, uzun vadeli faizler piyasada belirlenir." Aynı şekilde o piyasada da sıcak sermaye artık en büyük aktörlerden biri. Devlet iç borçlanma senetlerinin dörtte biri yabancıların portföyünde. Fiyatları da onların giriş ve çıkışları belirliyor.
■ Borsada yabancıların fiyat belirleme veya piyasayı yönlendirme gücü ise daha yüksek. Çünkü bu piyasada daha ağırlıklı biçimde yer aldılar. Hisse senedi piyasasının üçte ikilik kısmı yabancıların kontrolünde.
YERLİLER DIŞLANMASIN DA: İyi mi kötü mü olduğunu bir yana bırakırsak, bu durum piyasaların dünya ile tam bir entegrasyon içinde hareket etmesini beraberinde getirir. Piyasalara katılan yerliler de, uluslararası aktörler gibi düşünmeli, onlar gibi hareket etmeli ve onlarla paralel sonuçlar elde etmeye razı olmalılar. Bu, risk almada da, kazanç sağlamada da veya vadeyi uzatmada da öyle. Tersine bir hareket ise tıpkı hisse senedi piyasasında olduğu gibi, giderek yerlilerin değer piyasalardan da dışlanması sonucunu doğurur. Biz de yabancılar gibi dış piyasalara açılabiliyorsak sorun yok zaten.

SONUÇ: "Dünya kırk kulplu kazan; bir kulpundan tut sen de kazan." Türk atasözü

Yukarı