TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Türkiye için negatif ayrışmadan kurtuluşta umut ekim ortasında

Küresel piyasalarda mayıstan başlayarak ağustos sonuna kadar devam eden fırtınalı hava son 10 gündür yeniden geri döndü gibi. FED'in 18 Eylül'deki parasal genişlemeyi azaltmaya gitmeme kararının kutlaması sadece bir gün sürdü. 19 Eylül piyasaların kırılma günü oldu. O tarihten bu yana her gün piyasalar biraz daha kötüye gitti. Riskten kaçış eğilimi artarken güvenli liman arayışı hızlandı. TL'DE KAYIP % 15: Sonuçta gelişmiş borsaların seviyesini de ölçen MSCI Dünya Endeksi 19 Eylül'den bu yana geriliyor. Gerileme oranı yüzde 1.64. Gelişmekte olan ülkelerde satışlar daha baskın ve ortalama gerileme de aynı dönem için yüzde 2.68'i buldu.
■ Borsalardan çıkan para gelişmiş ülke tahvillerine yöneldi. En başta ABD ve Alman hazine tahvilleri olmak üzere. Bitişikte de ABD 10 yıllık Hazine tahvilinin bir faiz grafiği yer alıyor. Üç hafta gibi kısa bir sürede ABD 10 yıllığı yüzde 3.0070'den yüzde 2.6050'ye geriledi.
■ Riskten kaçış eğilimi gelişmekte olan ülke kurlarına da, TL'ye de değer kaybettirdi. Yarım dolar yarım Euro'dan oluşan döviz sepeti 2.40'a kadar çıktı. Mayıs başında 2.06 olan TL'nin değer kaybı yüzde 14.61'e yükseldi.
■ Türkiye dünyadan negatif ayrışmaya devam etti. Gelişmekte olan ülke borsalarının ortalama yüzde 2.68 değer yitirdiği dönemde Borsa İstanbul dolar bazında yüzde 12.23 düştü. BİST-100 Endeksi 4.17 sentten 3.66 sente indi. Bu düşüşün başını çeken bankacılık endeksi ise yüzde 16.84 değer yitirdi.
■ Türk Lirası en çok değer kaybeden para birimleri arasında yerini alırken, faizler 19 Eylül'de gördüğü son ayların dip seviyesinin biraz üzerine çıktı. 2 yıllık gösterge tahvili yüzde 7.52'den yüzde 8.34'e, 10 yıllık faizler de yüzde 8.42'den yüzde 9.10 seviyesine yükseldi.
■ Cuma gününü piyasalar ABD'de ek bütçe ve borç tavanı, Avrupa'da ise İtalya'nın hükümet krizi etkisiyle geniş marjlarda kapadı. Faizler yukarı, borsalar aşağı hareket ederken, altın kısmı bir yükseliş yaşadı. Petrol fiyatları ise büyümeyi azaltacak bu gelişmeler yanında ABD ile İran arasında başlayan Twitter diyaloğunun etkisiyle geriledi.

 

ABD'de krizin sonlanması zor

Hafta sonu ne VVashington'dan ne de Roma'dan çözüm yönünde ilerleme olmadı. ABD'de hükümetin işleri resmen tatil etmesine bir gün kaldı. Son dakikada çözüm bulunur mu bilinmez. Ama bulunamazsa işler kötü. Çünkü Cumhuriyetçiler ile Demokratlar arasında başlayacak bir pazarlığın ekim ayı ortasına kadar borç tavanı görüşmelerini kapsayacak şekilde sürme ihtimali var. Pazarlığın temelinde Başkan Obama'nın sağlık reformu harcamalarının kısılması yer aldığından, öyle kolay sonuçlanacağa benzemiyor. Krizin uzama ihtimali ise piyasaları iyice sıkıntıya sokmaya aday. Piyasalar yine bir dargeçite doğru sürüklenecek gibi.
İTALYA'DA HÜKÜMET KRİZİ: Eski Başbakan Berlusconi'nin partisinden 5 bakanın istifası ile gelen sarsıntının nelere yol açacağı belli değil. Yeni bir seçimi de zorlayabilir, yeni bir teknokrat hükümetini de. İtalya ekonomik büyüklüğünden daha çok borçlanma ve tahvil piyasalarının büyüklüğü ile küresel piyasaları ilgilendiriyor. Aşırı borçlu bir ülke olarak hükümet krizi yaratmak uçurum kenarında kavga etmeye benziyor. ABD nin yanında ikinci bir olumsuzluk kaynağı olarak devam edecek.
OYNAKLIK ARTACAK: Hafta içinde önemli ekonomik verilerin olumlu çıkması piyasaları pozitif etkileyebilir. Ancak piyasaların iki kıtadan gelecek siyasi haberlere odaklanacağı da açık. Bu haberlerin kıskacında genelde negatif seyir izlerken, ekonomiden gelecek pozitif verilerin etkisiyle sert oynaklıklar da gösterebilecek. Ekim çoğu yıllar olduğu gibi fırtınalı ve zor geçeceğe benziyor.
SİYASET CANLANACAK: Türkiye'de ise Başbakan bugün demokratikleşme paketini açıklıyor. Meclis'in açılmasıyla siyaset sahnesi yeniden canlanacak. Siyasetten piyasaları pozitif etkileyecek bir gelişme beklemiyoruz. Bir umut ekim ortasında. Kurban Bayramı öncesinde açıklanacak Orta Vadeli Program bakalım Türkiye'nin gelişmekte olan piyasalardan negatif ayrışmasını düzeltebilecek mi?

SONUÇ: "Farklılık, farklı olmak için bir fark yaratmalıdır." A. Simmons

 

Yukarı