TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Bütçesiz kalan ABD, piyasaları niye sevindirdi?

Sonunda ABD bütçesiz kaldı ve bazı kamu görevlileri ücretsiz izne çıkartıldı. 17 Ekim itibarıyla ABD borçlanma sınırına da gelecek. Ek bir borçlanma yapamayacak. Eğer bütçe sorunu o tarihe kadar çözülememiş ve ardından borçlanma tavanı yükseltilmemişse. Önce 1 milyon civarında devlet memurunun maaş alamamasına ve bazı kamu hizmetlerinin yerine getirilememesine, ay ortasında borçlanma kısıtı eklenirse ABD ekonomisi için zor bir süreç başlayacak.
Süreci bu duruma getiren şu anda muhalefette olan Cumhuriyetçiler. Temsilciler Meclisi'ndeki çoğunluk gücünü kullanarak bütçe yapma ve borçlanma sınırını artırmayı kilitleyebiliyorlar. Buradaki kilidi açmanın karşılığında Demokratlar'dan ve Başkan Obama'dan istedikleri ise sağlık reformu harcamalarının kısılması. Sağlık reformu da ikinci dönemine giren Başkan Obama'nın en önemli icraatı. Yani tam bir siyasi çekişme söz konusu.
ÇÖZÜM NEYE BAGLI? Sürecin kısa mı uzun mu olacağını ise toplumun ve kamuoyunun, daha doğrusu Amerikan seçmeninin vereceği tepki belirleyecek. Seçmenin kilitlenmeden sorumlu kimi tutacağı önemli. Cumhuriyetçiler'in sorumlu tutulması ve oy kaybetme kaygısı, ödün verecek tarafı belirleyecek ve süreci hızlandırıcı etki yapacak. Eğilim de aşağı yukarı Cumhuriyetçiler'in sorumlu olduğu yönünde. Kamuoyunun yönlendirilmesi ve propaganda bu durumu biraz daha Cumhuriyetçiler'in aleyhine değiştirebilirse çözüm hızlanabilir.
EN İDEAL SEÇENEK: Cumhuriyetçiler'in baskın çıkma ihtimali biraz az. Ama ola ki, dediklerini kabul ettirdiler ve bütçe ile borçlanma tavanı karşılığında sağlık harcamaları tıraşlandı. Bu durum elbette Demokratlar için iyi bir siyasi sonuç olmaz. Ama piyasaların umurunda değil. Bu seçenekte piyasalar asıl istediğini elde etmiş olacak. Hem kriz çözülecek hem ABD bütçesinin en büyük açığını oluşturan sağlık harcamaları kısmen budanacak. Hem de ABD yönetimi iyice topal ördek durumuna düştüğünden ve bunun yol açacağı gelişmelerin ekonomik toparlanmayı törpüleyeceğinden FED'in parasal genişleme çıkışını da geciktirebilecek. Yani paradan para kazananların en çok istediği seçenek bu gibi.
BOL PARAYA DEVAM: Kilitlenme Demokratlar'ın istediği gibi çözülmesi durumunda piyasaların dikkati, kriz süreci ve bunun ekonomi üzerinde yapacağı tahribata dönecek. Bunun FED'i parasal genişlemeden ne kadar süreyle geri adım atmaya zorlayacağı kestirilmeye çalışılacak. Parasal genişlemeden vazgeçme ne kadar geç olursa piyasalar için o kadar iyi. Bütçede uğranılan yol kazası ile en azından ekim ayı sonunda FED'in bu kararı erteleyeceği düşünülebilir.
İşte küresel piyasalar yılın son çeyreğine ABD'nin parasal genişlemeyi sürdürmek zorunda kalacağından umutlanarak girdi. ABD'nin bütçesiz kalmasından çok buna baktı.
TÜRKİYE'YE NİYE YARAR? ABD'nin parasal genişlemeden geri adım atmayı ertelemesi, küresel piyasaları ve daha çok gelişmekte olan piyasaları pozitif etkiler. Bu grup arasında en çok da Türkiye'ye yarar. Çünkü dış kaynağa en duyarlı olan ekonomi. Ayrıca seçim sürecine girmekte olduğundan politika tepkisi vermekte hareket alanı sınırlı. Seçimleri, ABD'nin parasal genişleme döneminde tamamlaması Türkiye için en iyi seçenek ve iyi bir fırsat. Seçim sonrası önlem almak ve ekonomiyi küresel ortama uydurmak daha kolay.

SONUÇ: "Fenalığın içine kolayca girilir, fakat güçlükle çıkılır."Marquise de Maintenon

Yukarı