TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Altından büyük fatura çıktı

Türkiye, ziynet eşyası ve tasarruf amaçlı olarak altını en çok kullanan ülkelerden biri. Ne yazık ki, ülkede üretimi de son derece kısıtlı. Bu nedenle ithal ediyoruz ve büyük faturalar ödemek durumunda kalıyoruz. 2013 yılında dış ticaret açığını büyüten önemli kalemlerden biri altın oldu. Bunun miktarı da yılın ilk yarısı itibarıyla 7 milyar dolarla tüm zamanların en yükseğine ulaştı. Bundan önceki en yüksek fatura, 4.8 milyar dolarla 2011 'e aitti. 2013'teki 7 milyar dolarlık net altın ithalatı ise yarı yıla ait. Altın ithalatına ödenen bu yüksek fatura cari açığı da sıçrattı. Bu yılın ilk yarısındaki 7 milyar dolarlık net altın ithalatı, yine aynı dönemdeki 36.3 milyar dolarlık cari açığın beşte birini oluşturuyor.
Bu yıl altın ithalatının sıçramasının nedeni geçen yıl yaptığımız net altın ihracatı. Özellikle İran'a yapılan ihracatın net kısmı 5.7 milyar dolara varmıştı. Net ihracat, altın ihracatından ithalatının çıkarılmasından sonra geriye kalan net kısmı ifade ediyor. Geçen yıl yaptığımız ihracatla eriyen altın stoklarını bu yıl ithalatla yerine koyuyoruz. Merkez Bankası Ödemeler Dengesi Raporu'nda altın dış ticaretinin cari açık üzerindeki etkisi ve son dönem gelişmeleri üzerine bir araştırma yayımladı. Bitişikte yer alan verilerden bir hesaplama yaptık. 1998'den 2013 yılı ortasına kadar 15.5 yılı bulan dönemde altın dış ticaretinden 29.6 milyar dolar açık vermişiz. Bu kadar altın ithal etmişiz. Her yıla ortalama 2 milyar dolar düşer. Bu dönemdeki cari açığın toplam neti 375 milyar dolara varıyor. Altın ithalatı bu cari açığın yüzde 7.9'unu oluşturuyor. Yani açığın 10'da 0.8'i altından. Buraya kadar işin negatif yanı.
Pozitif yanı ise bu altın ticaretini artık iyi öğrendik. Ucuzken alıp pahalıyken satabiliyoruz. Merkez Bankası araştırması, 2012 yılında altın stokunda ihracat nedeniyle 136 ton azalış belirlerken bu yılın ilk yarısında ithalatın etkisiyle stokta 120 ton artış tahmini yapıldı. Araştırmada "Altın fiyatlarındaki gerilemeyle ithalattaki artışın önemli ölçüde belirginleştiği, fiyat düşüşlerinin kesintiye uğraması ile ithalatın da yavaşladığı gözlenmektedir" denildi.
Eriyen stoklar aşağı yukarı yerine konulduğuna ve fiyat düşüşleri de hız kestiğine göre, altın ithalatının azalmasını ve cari açığa negatif katkısının azalmasını bekleyebiliriz.

SONUÇ: "Altından zincirler en ağır olan zincirlerdir." Balzac

 

Yukarı