TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

FED’in kararı da, polisin operasyonu da altına karşı!

Veri, karar ve şok gelişme açısından zengin bir hafta yaşadık. Veriler ABD ekonomisinin iyiyi gittiğini, FED'in tahvil alımını aylık 10 milyar dolarlık azaltımı da krizden normalleşme sürecine geçildiğini teyit etti. Türkiye'deki rüşvet olayı şok bir gelişme olarak piyasaların gündemine düştü ve dramatik fiyat hareketlerine yol açtı.
Rüşvet soruşturması iki ana koldan geldi. Biri inşaat, diğeri İran'la altın ticareti ekseninde. Sonunda inşaat tarafında gözaltına alınanlar serbest bırakıldı, altın tarafında ise tutuklamalar oldu. Bu durum baştaki büyük çaplı soruşturmanın küçültülmesi ve altın bazına indirgenmesi anlamına geliyor. Özellikle inşaat sektöründe yaşanan tedirginlikle borsada gayrimenkul yatırım ortaklığı fiyatları yüzde 15'e kadar geriledi. Adli vakanın bu ayakta devam etmesi ekonominin öncü sektörünü bir hayli rahatsız edebilirdi. Böyle bir tehlikeden dönüldü. İçerideki altın operasyonuna dışarıdaki fiyat düşüşleri de eklendi ve güvenli liman altın fırtınadan önemli ölçüde hasar gördü.
SARSINTI ALTINDA: FED'in para musluğunu kısma kararı küresel bazda sadece altın fiyatlarını sarstı. FED in kararı öncesinde 16 Aralık'ta onsu 1.240 dolar olan altın 20 Aralık'ta 1.185 dolara kadar indi. Bu fiyat son iki yılın en düşük ikinci fiyatı ve 6 Eylül 2011'de gördüğü 1.920 dolarlık zirveye göre yüzde 38 düşüşü ifade ediyor. 2 yılda üçte bir gerileyen altın fiyatları, FED'in normalleşmeye doğru attığı ilk adımla yüzde 3 daha geriledi. Halbuki geçen hafta emtia fiyatları yüzde 0.9 arttı. Fırtınalı günlerin sığınağı altın, bunu bir kez daha ispatladı, işlerin düzelmesiyle kendi kabuğuna çekilmeye başladı.
ABD'de önce dolar likiditesinin artışı duracak. Ardından politika faizi artırılmaya başlanacak ve likidite geri çekilmesine gidilecek. Bunun etkisi şimdiden dünyanın temel aldığı ABD 10 yıllık hazine faizlerinde görüldü bile. Nitekim geçen hafta 10 yıllıkların faizi yüzde 2.9660'a kadar çıktı ve eylül başındaki değerine çok yaklaştı. Faizin artışı ve önümüzdeki dönemde yönünün yukarı doğru olması, doların değerlenmesini beraberinde getirebilir.
ÇIKIŞA ENGEL NE: Ekonominin normalleştiği, faizin normal düzeylerine doğru gittiği, doların değerlendiği bir ortamda sığınılacak liman ihtiyacı da azalır. Bundan sonra altın fiyatlarını canlandıracak bir gelişme olarak umutlar enflasyonun yükselişe geçmesine bağlanmış. Ancak ekonomik canlanmadan dolayı enflasyon tırmanışa geçerse bunu önleyecek mekanizma da hazır. Bu durumda FED tahvil alımını azaltmayı, parasal sıkılaştırmaya gitmeyi, faizleri artırmayı öne çekebilir veya hızlandırabilir. Bizzat bu mekanizmanın veya zincirin varlığı ve harekete geçmesi de, altın fiyatlarının kalıcı bir şekilde yukarı gitmesinin önündeki engeli oluşturuyor.

SONUÇ: "Altın da tıpkı özgürlük gibi, değer verilmeyen yerde asla durmaz."J.S. Morril

 

Bütün dikkatler Türkiye'ye çevrili

Geçen hafta rüşvet olayından geriye, seçimlerin öncesine denk gelmesinin de etkisiyle siyasi belirsizliğin artışı kaldı. Piyasaların kulağına kar suyu kaçtı bir kere.
■ Soruşturmaya konu olan banka ve gayrimenkul şirketinde başlayan sert satışların da etkisiyle 16-20 Aralık'ta borsa yüzde 7 kayba uğradı. Bu tarihler hem soruşturmanın hem de ABD Merkez Bankası FED in tahvil azaltım kararının öncesini ve sonrasını yansıtıyor. Bizdeki kayıp da borsalar arasında en sert düşüşü oluşturdu.
■ Döviz piyasasında hem dolar hem Euro tarihi rekorlarını yenilediler. Döviz sepeti 2.4067 den 2.4826 ya kadar yükseldi. Dolar bir ara 2.0980'e çıktı. Sepet kur artışı 16-20 Aralık'ta yüzde 3.2 oldu. TL son hafta en çok değer kaybeden para birimi haline geldi.
■ Faizde ise işin içine Merkez Bankası'nın kararı da girdi. Kararla bankaların fonlama maliyeti 0.33 puan kadar artırıldı. Faiz ise yüzde 8.74 den yüzde 9.52 ye yükseldi.
Türkiye'de piyasa bozulmasında iç siyasi şokun etkisi büyük. Çünkü geçen hafta FED kararının gelişmekte olan borsalara etkisi çok sınırlıydı. Çünkü MSCI gelişmekte olan piyasalar endeksi 16 Aralık ta 990 puanken 20 Aralık ta sadece 988 puana indi, hemen hemen aynı kaldı. Gelişmiş piyasalar ise pozitif etkilendi. MSCI gelişmiş piyasa endeksi Amerikan borsalarının öncülüğünde yüzde 1.9 prim yaptı. 16 Aralık'ta 1.598 olan endeks 20 Aralık ta 1.629 a çıktı.
Türkiye piyasalarının durumu geçen hafta küresel görüntüyle böylesine ters düştü. Bu ayrışmanın bu hafta sürüp sürmeyeceği gelecek eğilimleri belirleme açısından da kritik öneme sahip.

Yukarı