TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Merkez Bankası'nın oyun planı ne?

 

Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı dün 2014 yılında izlenecek para ve kur politikasının ana hatlarını açıkladı. Temel amaç fiyat ve finansal istikrar için "piyasalardaki oynaklığın azaltılması." Bu amaca ulaşmak için birkaç araç birden kullanılacak.
■ Faiz oranları artırılmayacak. Ama politika faizinde sadeleştirmeye gidiliyor. 3 ayrı politika faizinden yüzde 7.75 olanı öne çıkartılıyor. Yüzde 4.75'in ve politika faizinin önemi azalıyor. Yüzde 7.75'in adı marjinal fonlama oranıydı ama dünden itibaren yeni bir adı daha oldu. O da referans faiz oranı. Bundan sonra politika faiz oranı aut, referans faiz oranı in olacak.
■ TL likiditesi etkili bir şekilde kullanılacak. Döviz satışları da TL likiditesini belirleyecek. Merkez Bankası bu yıl sonuna kadar 3 milyar, ocak ayında da 3 milyar dolar olmak üzere asgari 6 milyar dolarlık ihale yoluyla satış yapacak. Bunun karşılığı TL likiditesi çekilmiş olacak. Sistemin fonlama ihtiyacı artacak. Şu anda 30-35 milyar lira düzeyindeki fonlama ihtiyacının ocakta 40 milyar, daha sonra 45 milyara çıkması bekleniyor. Merkez Bankası bu likiditeyi sisteme daha kısa vadeli olarak verecek. Yüzde 7.75 faiz de gecelik faiz. Sistemin elinde daha fazla döviz ve daha az TL olacağından, kredi kullandırmada dövize ve dolayısıyla şirketlere yönelecekler. Çünkü tüketiciler döviz kredisi kullanamıyor. Bu da yüzde 40 düzeyine kadar yükselmiş olan tüketici kredi artışını yüzde 15'e doğru indirecek. Tüketici kredilerini düşürmek hem enflasyonu hem de cari açığı kontrol altına almak bakımından önemli.
■ Kur döviz satışıyla kontrol edilecek. Faizi artırmadan kuru kontrol altına almanın en etkili aracı bu. Faiz artırmadan deyimi doğru değil. Şu anda veya gelecekte demek daha doğru. Çünkü mayıs sonrasında Merkez Bankası bankaların fonlama faizini toplamda 3.5 puan artırdı. Bu artış da gelişmekte olan ülkeler arasında en yüksek oranlı artışı oluşturuyor. Ama adı politika faizi değil. Tek fark burada. Bu artışı da Merkez Bankası şimdilik yeterli görüyor. Bu nedenle de faiz artırımına gitmeden döviz satışı önümüzdeki günlerde ve haftalarda yoğun biçimde kullanılacak. Bir yerde Merkez Bankası 2014 yılı için önden yüklemeli bir oyun planını böylece devreye sokmuş olacak.
■ Oyun planı tutar mı? İstenen sonuç alınır mı?
İlk günkü etkiye bakınca alınabilir. Ama dün küresel piyasalarda Noel tatili başladı. Piyasada yabancılar yoktu. Yurtiçi siyasi tansiyon da nispeten düşüktü.
Bu yıl Merkez Bankası'nın sattığı döviz miktarı rekor miktarda. 2002'den 20 Aralık 2013'e kadar geçen 12 yılda TCMB ihaleler ve müdahaleler ile toplam 34.5 milyar dolarlık satış yapmış. Bu yıl sattığı 14.4 milyar dolar ise toplamın yüzde 42'sini oluşturuyor. Buna karşılık da sepet kur yüzde 19 artmış. Yani iş o kadar kolay değil, oyun planının tutabilmesi için dış ve siyasi konjonktürün de yardımcı olması gerekiyor.

SONUÇ: "Cennete gidinceye kadar, şansına güvenme." Filipin atasözü

Yukarı