TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Bağımsızlığın test edileceği aşama

Haftanın ilk gününde döviz kuru tam anlamıyla raydan çıkıyordu ki, Merkez Bankası silahını çekti. Piyasa da dün itibarıyla sus pus oldu. Dolar yüzde 2.5, Euro yüzde 2.4 yükselmişken ikisi birden yüzde 3.7 değer kaybına uğradı. Günü başladıkları seviyenin de altında kapattılar. Faiz oranları gevşerken borsada kısmi bir toparlanma görüldü.
Çekilen silah, Merkez Bankası Para Politikası Kurulu'nun bu akşam olağanüstü toplanacağının açıklanmasıydı. Burada alınacak kararlar da gece saat 24.00'te duyurulacak. Anlaşılan bütün finansçılar ve dövizle işi olanları uykusuz bir gece bekliyor.
BEKLENEN NE: Merkez Bankası silah çekmesine çekti de silahtan ne çıkacağını bilmiyoruz. Ancak bu gece öğreneceğiz. Piyasanın beklentisi ve isteği faizin yükseltilmesi ve en azından çift haneli rakamlara çıkarılması yönünde. Olur mu olmaz mı bir yana, dövizde alıcıların bir köşeye çekilmesi ve ellerindeki dövizi satmaları "Başımıza bir iş gelmesin, ne olur ne olmaz" korkusundan. Bekleme çarşamba sabahına kadar devam edebilir. Sürpriz toplantıdan çıkacak karara göre de yarından itibaren ne yapılacağına karar verilir.
VADE MESELESİ: Eğer Merkez Bankası piyasaların beklediği kararı verirse ve faizi beklediği oranda artırırsa, kısa vadeyi kurtarılabilir, dövizde tansiyonu yatıştırabilir. Zaten şu anda böyle bir faiz artırımı ciddi ölçüde fiyatların içine girmiş durumda. İkinci el piyasada Hazine faizlerinin çift haneye yükselmesinin en önemli nedeni bu. İşte bu yüzden Merkez Bankası'nın artırımı kısa vadeli faizleri artırır ama orta ve uzun vadeli faizlere yansıması daha sınırlı kalır.
KILIÇTAN GEÇİRMEK: Bunun yanında Merkez'ın artırımı piyasadaki faiz oranlarının daha uzun süreyle yüksek kalması sonucunu doğurur. Ekonomide ve piyasalarda yüksek faiz dönemi başlar. Sorunlar çözülmez, mevcut durum korunmuş olur.
Ancak yüksek faizle büyüme iyice baskılanır. Yani kısa vadede sorunun üzerini örttüğünden yararlı olabilecek yüksek faiz, uzun vadede ekonomiye zarar verir. Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, 12 Kasım'da "Faiz artışına gitmek kılıçla herkesi kesmek olur" demişti.

 

Spekülatif atağı ne durdurur?

Bunun dışında Para Politikası Kurulu başka kararlar da alabilir. Ama gelinen aşamada hiçbiri, içinde faiz artışı olmadan işe yaramayacak gibi görünüyor. Çünkü piyasa tarafı, Merkez Bankası'nın elini gördü. Seçimler öncesinde veya sonrasında faizi artırmak istemediğini anladı. Oynunu da bunun üzerine kurdu. Küresel koşulların uygun düşmesiyle kur artışına oynadı. Elindeki likiditeyle, hatta Merkez Bankası'ndan aldığı düşük faizli likiditeyle döviz aldı. Döviz aldıkça da kazandı. Böyle bir kazanaçlı oyunu herkes oynamak ister. Sermaye hareketleri serbest olduğundan işin içine pekâlâ yabancı bankalar da girebilir. Bu durumda döviz talebinin nereden ve kimden geldiğinin bir önemi yok. Çünkü küresel piyasalar ve uluslararası bankalar yoluyla döviz talebinin sonu hiç gelmez. Böylesine bir kazanç fırsatı verildiğinden dolayı da TL tam bir spekülatif atakla karşı karşıya.
YAKALANAN FIRSAT: Bu atağı durdurmanın yolu da faizi artırabildiğini, faiz silahını kullanabildiğini Merkez Bankası'nın ispatlaması. Hatta Merkez Bankası'nın bağımsız karar aldığını göstermesi ve buna piyasayı, yabancıları inandırması gerekiyor artık. Para Politikası Kurulu'nun olağanüstü toplantıya çağrılmasıyla böyle fırsat yakalandı. Piyasanın tansiyonunu da ilk günden düşürmesi bundan.
Yarından itibaren dövizin ve piyasaların seyri büyük ölçüde bu fırsatın nasıl kullanıldığına bağlı olarak şekillenecek. Bakan Ali Babacan'ın belirttiği gibi, inşallah Merkez Bankası her türlü senaryoya karşı hazırlıklıdır. Sorunun kaynağını da görüyordur ve uygun önlemleri seçip yürürlüğe koyacaktır.
GARİPLİK SÜRMESİN: Yoksa kurulun hemen toplanıp karar alması ve kararın kamuoyuna açıklanması yerine 2 gün önceden toplantıya çağrılması, Enflasyon Raporu'nun açıklandığı günün akşamına denk gelmesi, açıklamanın gece yarısı yapılması gibi gariplikler tekrarlanmaya devam ederse yandı gülüm ketan helva.

SONUÇ: "Diken battığı yerden çıkar."Türk atasözü

Yukarı