TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Tüketici güveninde tarihi 2. şok artış

Seçim sonrasında tüketici güveninin yerine geldiğini, hemen hemen bütün sektörlerde perakende satışların gözle görülür biçimde canlandığını, bir gözlem olarak geçen hafta aktarmıştım. Buradan hareketle ihracat da iyi gittiğinden bu yılki büyüme hedefi olan yüzde 4'ün pekâlâ yakalanabileceği tahmininde bulunmuştum. Açıklanan son veriler bunu doğrular nitelikte. Tüketici güveninde nisan ayında şok bir artışın meydana geldiği dikkati çekiyor.
■ Nisan ayı Tüketici Güven Endeksi yüzde 7.9 artarak 78.5 düzeyine yükseldi. Yüzde 78.5 oranı, yeni endeksin izlenmeye başlandığı 2012 yılı başındaki yüzde 79.6'lık rakamdan sonra en yüksek tüketici güvenini ifade ediyor. Aylık yüzde 7.9'luk artış da endeksin hesaplanmaya başlandığı 2004 başından bu yana en yüksek ikinci aylık artış. Bundan önceki en yüksek artış yüzde 9.7 ile yine bir nisan ayına, küresel krizden çıkışa denk gelmişti. Ne tesadüf ki o nisan da 2009 yerel seçimi sonrasının ilk ayı. Ekonomiyi canlandırmak için de hükümet bazı dayanıklı tüketim ürünlerinde ve gayrimenkul vergilerinde ciddi indirimlere gitmişti.
■ Tüketici güveninin hızla geri gelmesinde en etkili faktör 'genel gidişat'taki keskin düzelme. Seçimin geride kalması ile nisan ayında aradaki büyük boşluğun nasıl kapandığı bitişikteki grafikten de görülüyor.
■ Üstelik nisan ayındaki tüketici güvenindeki şok artış, şubat ayında kredi kartı taksitlerinin sınırlandırılması, tüketici kredilerinin kısıtlanması ve faizlerinin yükselmesinin ardından gerçekleşti. Tüketici kredileri ortalama faizi ocak sonunda yüzde 13.70 iken mart sonunda yüzde 16.05'e çıktı. Tüketici kredilerinin stoku ocak sonunda 238.5 milyardan 18 Nisan itibarıyla 241 milyara yükseldi. Yıllık artış hızı 2.5 ayda yüzde 26.9'dan yüzde 20.6'ya geriledi. Kredi kartlarıyla yapılan harcamaların toplamı da ocak sonunda 81.8 milyar liradan 18 Nisan'da 75 milyar liraya indi. Stoktaki 7 milyar liralık azalma kredi kartı harcamalarının yıllık artış hızını yüzde 16.7'den yüzde 5.1'e düşürdü.
Tüketici kredilerinin pahalılaştırılmasına, kredi kartıyla uzun aylar taksit yapılmasının önlenmesine karşılık tüketici güveni bir ayda yüzde 7.8 gibi şok bir artış yaptı. Bir anlamda bu tüketimin arkasında borçlanma yok veya çok az. Ekonomi için olduğu kadar tüketiciler için de daha sağlıklı bir harcama veya tüketim modeline doğru gidiyoruz. Demek ki aşırı borçlanmaya dayanmadan da, tüketim iştahını korumak ve artırmak mümkün olabiliyor.

SONUÇ: "Güvenle pek az şey yapabiliriz ama onsuz hiçbir şey yapamayız." Samuel Butler

 

 

Yukarı