TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Piyasalar temerrüde değil mamaya baktı

Bizim için topu topu üç günlük bayram tatiliydi. Ama bu üç güne dünya çok şey sığdırdı. 

İsrail’in Gazze’ye saldırısı tüm şiddetiyle sürdü. 

Ukrayna-Rusya gerginliğinde AB’nin Rusya’ya yaptırımları genişletildi. 

Amerika’dan gelen haberler ise piyasalar açısından en önemlisiydi.

HUKUKSAL TEMERRÜT: Bunlardan biri Arjantin’in 13 yıl aradan sonra ikinci kez temerrüde düşmesiydi. Ancak bu borcunu zamanında ödeyememe durumunun ekonomik zorluklardan veya iflas etmeyle bir ilgisi yok. Geçmişteki borç ertelemesine katılmayan alacaklıların Arjantin’in de kabul ettiği mahkemeye açtıkları davanın sonucuydu. Alacaklıların yüzde 93’ü öteleme ve borcun ödenmesinde yeniden yapılandırmayı kabul ederken yüzde 7’lik kısım kabul etmedi ve alacaklarının tamamını istemeyi sürdürdü. Sonuçlanan dava bu dava. Mahkeme borç yapılandırmasına katılmayanlara tam ödeme yapılmadan diğer alacaklılara ödeme yapılamayacağına hükmetmişti. Borç ödemeleri konusunda alacaklıklarla anlaşmaya varamayan Arjantin, 539 milyon dolarlık faiz ödemesini yapamayarak temerrüde düştü. Düğümün nasıl çözüleceği bilinmiyor. Çünkü olay zaten daha önce düşülen temerrüdün davasından kaynaklanıyor. Piyasaların bu durumdan az etkilenmesinin en önemli nedeni ise son 10 yıldır zaten Arjantin’in borçlanma piyasasında olmayışı ve küresel borç pastası içindeki payının 10’da 1’inin de altına düşmesinden. Bir de sorunun ödeyememe gücünden değil hukuksal anlaşmazlıktan doğması piyasaları rahatlatıyor.

BORSASI HABERSİZ Mİ: Arjantin ekonomisinin büyüyememe ve nispeten yüksek enflasyon ve yüksek işsizlik sorunu var. Enflasyonu çift hanelerin hemen başında, faiz oranı yüzde 22.5 düzeyinde. Bu yıl başında bir devalüasyon yaşadı. Arjantin parası yüzde 20 değer kaybetti. Halen de yıl başına göre yüzde 20.5 değer kaybıyla Arjantin Pesosu en çok değer kaybeden para birimlerinden biri.

Buna karşılık Arjantin Borsası da en çok değer kazanan piyasalardan biri. Hatta bu değer artışı düne kadar da devam etti. 30 Temmuz günkü primi yüzde 7’yi, bir önceki günkü yüzde 9’u bulmuştu. Dün de yüzde 1’i aşan bir değer kaybıyla açıldı. Geçen yılın haziran sonunda başlayan borsanın yükselişi 13 aylık bir dönemde yüzde 300’ü buldu. Merval Endeksi 2.976’dan 8.937 puana yükseldi. Dolayısıyla sanki borsa bu işten habersiz ve temerrüt hiç olmayacakmış gibi hareket etmiş. Son 1 yılda da, bu yılbaşından beri de en çok prim yapan borsa oldu. Şimdi kredi derecelendirme kuruluşları durumu temerrüt olarak değerlendirip ülke notunu düşürdü. Bunun para birimine, dış kaynak akışına belli bir etkisi olabilir. Oradan da ekonomik aktiviteyi düşürücü etki yapabilir. Arjantin’in temerrüdü teknik bir temerrüt olarak değerlendirilebilir ve yayılma etkisi çok sınırlı kalabilir ama ekonomisini, borsasını etkileyeceği çok açık.

BÜYÜMEDEN ÜRKEN PİYASA: Amerika kıtasından gelen diğer haberler de ekonomik içerikli ve pozitifti ama piyasalara tam tersi yansıdı. ABD ikinci çeyrek büyümesi yüzde 2.9 beklenirken yüzde 4 geldi. Birinci çeyrek büyümesi de -2.9’dan -2.1’e revize edildi. Ekonomideki bu toparlanma FED’i tahvil alımını düzenli bir şekilde azaltmaya ve faiz artırımını 2015 yılının ilk yarısına çekmeye zorluyor. Nitekim FED’in aynı güne denk gelen faiz kararında tahvil alımı 10 milyar dolar daha azaltılarak 25 milyar dolara düşürülürken Başkan Yellen’in güvercin tutumuna karşı ilk şerh de konuldu. Piyasaları asıl etkileyen de bu oldu ve olmaya da devam edecek gibi.

SONUÇ: “Elin yetiyorsa başını kaşı.”

Türk atasözü

Yukarı