TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

‘Dünyada gelişen piyasaların en hızlısı Türkiye olacak’

Sermaye Piyasası Aracıları Birliği sermaye piyasasının yeni yol haritası için Sapanca’da “Arama Konferansı” düzenledi. Halka açılma ve özsermaye kullanımı için yeni vergi teşviki gelebileceğini, yabancıların Türkiye sermaye piyasasına yerlilerden daha iyi bir vizyon biçtiğini öğrendik.

Konferansın açılışında konuşan SPK Başkanı Vahdettin Ertaş, uluslararası yatırım bankası Credit Suisse’in bir süre önce yayımlanan Gelişmekte Olan Piyasalar 2030 Raporu’nu paylaştı. Raporda yer alan tahminlere göre dünyada en hızlı büyüyecek gelişmekte olan sermaye piyasası Türkiye.

2014-2030 yılları arasında Türkiye sermaye piyasası halka açılan şirketlerin toplam piyasa değerini ifade eden piyasa kapitalizasyonu bakımından en hızlı gelişmeyi Türkiye gösterecek. Her yıl yüzde 16.5 büyüyecek olan Türkiye hisse senedi piyasa kapitalizasyonu 2030’da 3 trilyon dolara ulaşacak. Türkiye’yi ikinci sırada yüzde 15.5 artışla Çin, üçüncü sırada da yüzde 15 artışla Endonezya izleyecek.

Bu hesaba göre Türkiye milli gelirinin 2030 yılında 2.25 trilyon dolar olması bekleniyor. Piyasa kapitalizasyonunun milli gelire oranı da yüzde 134’e ulaşıyor. n Credit Suisse raporu tahminini güçlendirmek için World Economic Forum’un Finansal Piyasalar Gelişme Anketi’ne de atıfta bulunuyor. 2006-2014 arasındaki son 8 yılda en büyük gelişmeyi Çin gösterirken, onu sırasıyla Türkiye, Filipinler, Güney Afrika ve Suudi Arabistan izledi.

Rapora göre halen küresel hisse senedi pazarından yüzde 22 pay alan gelişmekte olan piyasalar 2030’da bunu yüzde 39’a çıkaracak. Gelişen piyasaların şirket ve ülke tahvil büyüklüğünden aldığı yüzde 14’lük payın da yüzde 27’ye çıkması bekleniyor.

Türkiye’nin dünya hisse senedi piyasasından aldığı pay yüzde 0.3’ten 2030’da yüzde 1.1’e yükselecek.

Yine aynı yıllarda Türkiye’nin halka arzlardaki toplam tutarı 218 milyar doları bulacak.

2030’da Türkiye’nin şirket tahvil piyasasının milli gelir oranı yüzde 36.6’ya ve 820 milyar dolara ulaşacak. Türkiye’nin dünyadaki payı ise yüzde 0.1’den yüzde 0.6’ya çıkacak. Credit Suisse’in raporunu aktaran SPK Başkanı Vahdettin Ertaş konuşmasını “Yabancılar bize inanıyor, yeter ki biz de kendimize inanalım” diye bitirdi. Ardından başlayan çalışmanın hedefi ise 2019 veya 5 yıl olarak konulunca Credit Suisse’in iddialı rakamları tartışılmadı bile.

HER YIL 2 MILYON YATIRIMCI:

SPK Başkanı Vahdettin Ertaş, 2023 hedeflerini açıklarken sermaye piyasasını bir zincirin halkalarına benzetti ve her halkanın verdiği hizmet kalitesini yükseltmesi gerektiğini söyledi. Yapılan çalışmalar sonucunda “Artık tünelin sonuna geldik. Işık da gözüküyor” diyen Ertaş hedefleri ve tespitleri şöyle sıraladı:

“Sektörde bir güven eksikliği yaşıyoruz. Kamuoyu ile de bilgi eksikliği yaşıyoruz.

Sektörün sıfır komisyondan vazgeçmesi lazım. Sıfır komisyon demek ‘Sana bir hizmet vermiyorum ki, paranı alayım’ demek. Bu müşteriye hakaret. Müşterinin o kurumlarla çalışmaması lazım. Kurumların da araştırma raporları yayımlaması, doğru bilgilendirme ve yönlendirme yapması lazım. Aracı kurum deyimi artık yok, onun yerine yatırım kuruluşu diyoruz.

Türkiye’yi 2023’te dünya vitrinine çıkartacak ve rekabet gücünü artıracak bir vergi düzenlemesine ihtiyacımız var.

Kurumsal yatırımcıları ihmal ettik. Dışarıda bu yatırımcıların payı milli gelirin yüzde 50-70’ine kadar çıkıyor. Ancak bu konuda BES iyi bir örnek oluşturmaya başladı.

2023’e kadar her yıl 2 milyon kişiyi sermaye piyasasıyla tanıştırmamız lazım. 100. yıl geldiğinde de 20 milyon yatırımcıya ulaşmalıyız.

Bireysel yatırımcı kazanımı için finansal okuryazarlık önemlidir. Bireyler için, tüm yatırım fonlarının tek bir elektronik platformda karşılaştırmasını ve alım satımını yapacak, başka banka ve yatırım kuruluşuna gitmeden yatırım yapmasını mümkün kılacak TEFAS elektronik platformunu hizmete açacağız. Bunun için verdiğimiz son tarih 9 Ocak 2015’tir. Banka ve yatırım kuruluşu olarak yetişen yetişecek, yetişemeyen tasfiye olacak.

Yurtiçi tasarruf oranını yüzde 13’ten yüzde 18-19’a çıkarmalıyız. Bu hedefi tutturmada sermaye piyasası hayati önemdedir. Bunu başarırsak cari açığı 2-3 puan düşürürüz, 200 milyar doları bulan döviz hesapları çözülür, 200-250 milyar dolara ulaşan altın varlığının yaklaşık üçte biri finansal sisteme gelir. Yeter ki biz asli gündemimize dönelim.”

BATIKLARDA ZAMAN AŞIMI VAR

SPK Başkanı Vahdettin Ertaş konferansın açılışını yaparken halka açık şirketlere vergi teşviki getirilmesi konusunda Başbakan Yardımcısı Ali Babacan tarafından görevlendirildiklerini belirtmişti. Borsaya kote şirketlerin üye olduğu KOTEDER de zaten bunu talep ediyor. Ertaş’a bunun nasıl gerçekleşeceğini sordum. “Maddeler halinde çalışma yapılıyor. Yeni bir torba yasanın gündeme gelme olasılığı var. O torba yasanın içine birkaç madde ekleyerek hem halka açılma, hem özkaynakları kullanma ve temettü dağıtımı konusunda teşvik edici olmak istiyoruz.” Sözü edilen 2. bir torba yasa hazırlığı haberi medyaya da yansıdı ve 2015 genel seçimleri öncesinde çıkarılacağı belirtildi.

SPK Başkanı Ertaş’a “Madem ki torba yasa ile sermaye piyasası mevzuatını değiştirme imkânı ortaya çıktı, piyasanın geçmişiyle hesaplaşması, 1994 ve 2001 mağduriyetlerinin giderilmesinin neden düşünülmediğini” sordum. Şunları söyledi: “1994’te batan aracı kurumların çoğunun tasfiyesi tamamlandı. Çok azı kaldı ve onlar da son aşamasında. 2001 krizi sırasında batan banka ve iştiraklerinde hisse senedi olanların da, 10 yıllık zaman geçtiği için, hakları düştü. Hukuken olmayan bir hakkın tespiti ve iadesi artık mümkün değil.

Evet hukuken ortadan kalksa da, aradan 20 ve 13 yıl geçse de, onların bazıları hâlâ alacaklı. Mağdurların ceplerine giren bir şey yok ama piyasa bunun bedelini yıllardır ödüyor. Bu dönemden geçti de, keşke geleceğe ders olsa ve mülkiyet haklarının korunmasına katkıda bulunsa.

‘Ortağa doğru davranan fon bulur’

GİMAT ANKAmall sorumlusu Oktay Aydın “Arama Konferansı’nda şunları söyledi:“Et Balık Kurumu’nun satışında bölge esnafı bir araya geldi. 1995’te 1.500 kişi 20’şer bin dolar koydu. 30 milyon dolara Et Balık’ın yeri alındı ve Türkiye’nin en büyük AVM’si kuruldu. 20 bin koyan 125 bin dolar temettü aldı. Hisselerini satarsa 245 bin dolar yapıyor. 20 bin 370 bin dolar oldu. Türkiye’de ortağına doğru davranan, sermaye piyasası olsa da olmasa da fon buluyor.”

Finansal veriler tek merkezden

SPK Başkanı Vahdettin Ertaş’tüm finansal verilerin tek merkezden yayımlanacağını söyledi. Bu görevin SPK’ya verildiğini belirten Ertaş, Merkez Bankası’nın istatistik ve araştırma bölümünden de yararlanmak istediklerini belirtti. Ertaş’ın verdiği bilgiye göre hem TCMB, hem BDDK hem de SPK tarafından yayımlanan veriler tek çatı altında toplanacak. Bunun G-20’de alınan kararlar çerçevesinde olduğunu belirten Vahdettin Ertaş, “Bu yolla verilerin konsolidasyonuna gidileceğini, farklılaşmaların ve çelişkilerin ortadan kaldırılacağını, finansal sistemdeki risklerin daha iyi izlenebileceğini” belirtti.

Yukarı