TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Rusya-Almanya kavgasından en çok etkilenecek 3’üncü ekonomi

Uçurumun kenarında bulunmanın riski yüksekken buna bir de rakiple kavga eklenirse tehlike büsbütün artar. Ukrayna nedeniyle Rusya ile Avrupa’nın birbirine ambargo uygulaması aynen buna benziyor. Avrupa’da zaten ciddi bir deflasyon riski var. Rusya’nın sattığı doğalgaza da mecburlar. Yeni bir kışa giriyoruz ve 2007 kışında olanlar da hafızalarda. Rusya Avrupa’ya vanayı kısarsa yandı gülüm keten helva. Kaldı ki, Rusya’nın Avrupa mallarına boykotu Almanya’nın üzerinde kendini gösterdi bile. Sanayi üretiminde düşüş, ihracatta düşüş birbirini izlemeye başladı.

* Ancak kavgadan Rusya da hasar alıyor. Ambargo, petrol fiyatları düşüşü ile Rus ekonomisi üzerinde kara bulutlar dolaştırıyor. Büyüme yüzde 1’e doğru inmişken işler daha da zorlaşıyor.

* Bu durumun görülmesi de Rusya finansal piyasalarında stresi bir hayli artırdı. Sermaye çıkışları hızlandı ve bu yıl için 90 milyar dolara yükseldi. Rusya Merkez Bankası rezervlerinin beşte birini kaybetti. Geçen hafta politika faizini yüzde 1.5 artırdı ama fayda etmedi. Hisse senetleri geçen hafta yüzde 9.3, hazirana göre yüzde 31 değer yitirdi.

* Kasım Cuma itibarıyla bir haftada dolar ruble karşısında yüzde 11.5 arttı. Doların ruble karşısındaki değeri 43.58’den 48.60’a yükseldi. Yıl ortasından beri rublenin değer kaybı yüzde 31’e vardı ve hatırı sayılır bir devalüasyon yaşadı.

* Nitekim bu gelişme karşısında Rusya Merkez Bankası kurda dalgalı koridoru terk ederek serbest dalgalı kura geçti. Günlük düzenli döviz satışları terk edildi, doğrudan müdahale yapılacak.

* Dün bu adım atılırken Devlet Başkanı Putin “sermaye hareketlerinin kısıtlanmayacağını” duyurdu. Ardından da Çin ile yeni bir doğalgaz anlaşması imzaladı. 400 milyar dolara varan bu büyük doğalgaz anlaşması Rusya’nın Batı’ya bağımlı olmadığının, enerji satışı için başka alternatifler bulabileceğinin kanıtı. Alınan önlemlerin yanında bunun da etkisi ile ruble dün kısmen değerlendi. Dolar 48.60 rubleden 45.36’ya geriledi.

* Rusya’da finansal piyasaların çöküşüne ramak kalmışken atılan çift yönlü dikişin tutup tutmayacağı önemli olacak. Çünkü dün açıklama yapan Moody’s’in belirttiği gibi “Yakın gelecekte Rus ekonomisinde bir toparlanma olmayacak”.

* Zaten küresel ekonomi bir yavaşlama döneminde ve Rusya’nın içinde bulunduğu gelişmekte olan piyasalar giderek zorlanıyor. Sermaye kaçışı bir yana Rus ekonomisinin temel problemi siyasi. Uygulanan ambargolar, emtia, enerji ve petrol fiyatlarındaki düşüşler ihracat gelirlerini vuruyor. Rusya’nın ihracatının yüzde 70’i enerji ve emtiadan. Bu nedenle ekonomisinin iyileşmesi de siyasi tutumunu değiştirmesinden ya da rakiplerini yenmesinden geçiyor. Kavgayı sürdürecekse hem kendisini hem de etrafındakileri uçuruma sürükleme riski var.

* Rusya, Almanya ile birlikte Türkiye’nin en büyük ekonomik ortağı. En çok ihracat Almanya’ya, en çok ithalat Rusya’dan. Türkiye’ye en çok turist Almanya ve Rusya’dan geliyor. Dışarıdaki en çok doğrudan Türk yatırımı Rusya’da yapıldı. Almanya’da da Rusya düzeyinde doğrudan yatırım var ama daha çok orada yerleşen Türkler tarafından yapılan yatırımlar. Ambargodan iki taraf zarar gördükçe, Türkiye de ticari ilişkilerden dolayı en çok etkilenecek 3’üncü ülke olmaya aday.

SONUÇ: “Bir şeyin ters gideceği varsa ters gider.” Murphy yasası

Yukarı