TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

11 yıldır lokanta ve otellere tarih yazdıran nedir?

REKOR FIYAT ARTIŞININ GERISINDE GAYRIMENKUL VAR

TÜFE'nin alt kamelerinden lokanta ve otellerde fiyatlar tam 132 aydır yükseliyor. 11 yılı bulan bu artışın gerisinde ana ve kalıcı faktör olarak aynı döneme denk gelen gayrimenkul fiyatlarındaki yüksek artış yatıyor. Son 4 yılda Türkiye’de ortalama emlak fiyatları yüzde 70, otel ve lokanta fiyatları yüzde 60, tüketici fiyatı yüzde 40 arttı. Emlak fiyatları bu kadar artmasaydı, TÜFE de yüzde 40 değil, daha düşük olacaktı.

Tüketici fiyat endeksindeki “Lokanta ve Oteller” kalemi hemen her yıl başı çeker. Bu yıl da gıda fiyatları ile atbaşı yaşıyor. Fiyatlar gıdada yüzde 14.37, lokanta ve otellerde yüzde 14.32 arttı. Geriye kalan tüm kalemlerin artışı tek haneli. Zaten TÜFE de yüzde 9.15. Yani gıda ve lokantalarda genel enflasyonun yüzde 50 üzerinde. Gıdayı mevsim etkileri artırdı. Ancak lokanta ve otellerde ne oluyor da fiyat artışlarında başı çekiyor?

- Üstelik bu artış sadece bu yıla özgü değil. Dün HT Ekonomi’de artışın son 11 yıldır devam ettiği yer aldı. “Meyve, sebze, et lokantaların da bir girdisi” denilebilir ama maliyetler içindeki payı yüksek değil. Kaldı ki bu grubun son 4 yıllık fiyat artışı lokantalar ve otellerin altında kaldı.

- Lokanta ve otellerin işletme maliyetleri arasında en büyük kalem kiradır veya kendine ait olanlar için binanın payıdır. Kentin merkezinde veya dışında olsun bir otel veya lokantada maliyetin yarıdan fazlası kiradır.

- İster lokanta ister otel olarak kullanılsın bina veya emlak değeri son yıllarda hızla artıyor, hatta artışta başı çekiyor. Bu artışı da elbette kullananlar, burada otel ve lokanta müşterileri oluyor, ödüyor. Aksi sermayenin karşılığını alamamasıdır ki, zaman içinde küçülür gider.

- Yukarıda yer alan tablo bunu gösteriyor. Son dört yılda konut fiyatları Türkiye’de ortalama yüzde 70, İstanbul’da ise yüzde 96 arttı. Ticari emlak da buna paraleldir. Lokanta ve oteller grubunun fiyat artışı ise yüzde 60’tır. Gayrimenkul fiyat artışı bu grubu yanına doğru çekmiştir. Son dört yıllık tüketici fiyat artışı da yüzde 40’tır.

- Düşük faiz ve para bolluğu krediye, kredi konuta, o da gayrimenkulde yüksek fiyat artışına dönüştü. Emlak fiyat artışı da dönüp lokanta ve otellerin fiyatını artırıyor. Olan budur.

SONUÇ: “Malı olan gözünün teki ile uyur.” Türk atasözü

Yukarı