TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Büyümede 2015 bu yılın tersi mi olacak?

Bu yıl yükselen enflasyon ve yüksek cari açık nedeniyle hükümet iç talebi kısıtlayan önlemler almıştı. Son 14 yılın en kurak mevsimi de bu yıla denk geldi ve tarım üretimini vurdu. Tarım üretimi ise dönüp büyümeyi vurdu. Çifte vurgunla da, yüzde 3 beklenen üçüncü çeyrek büyümesi yüzde 1.7 ile beklentilerin bir hayli altında çıktı. Pek çok ürünün hasat mevsimi olması nedeniyle tarımın milli gelir içindeki payının yüzde 16.3’le en yüksek olduğu dönem üçüncü çeyrek. Bu nedenle tarımdaki yüzde 4.8’lik gerileme milli geliri de aşağıya çekti. Benzer etkinin yeniden tekrarlanması ancak 2015’in aynı döneminde ve sert bir kuraklık yaşanması halinde mümkün.

- Üçüncü çeyrekte 1.7’ye inen milli gelir artışı 9 aylık büyümeyi de yüzde 2.8’e düşürdü. Program hedefi olan yüzde 4 büyümeyi tutturmak mümkün olmadığı gibi, ekimde yüzde 3.3’e revize edilen ikinci büyüme tahminini tutturmak da riske girdi. Çünkü geçen yılın son çeyreğindeki büyüme yüzde 4.5 ile üçüncü çeyrekten daha güçlü bir baz etkisi yaratıyor. Son çeyrekte yüzde 4.8 büyüyebilirsek ikinci revize tahmini tutturmak mümkün olabiliyor.

- urtiçi talebin hızını keserek hem enflasyonu hem de cari açığı azaltmada ise belli bir yol alındı. Başbakan Yardımcısı Ali Babacan yılın 9 aylık döneminde cari açıkta 19 milyar dolarlık iyileşme sağlandığını ve milli gelire oranının yüzde 7.9’dan yüzde 5.8’e indiğini açıkladı. Yıl sonu cari açık beklentisinin ise emtia ve enerji fiyat düşüşlerinin etkisiyle yüzde 5.5’in altına inmesi bekleniyor.

- Enflasyonda ise şu ana kadar çift haneli rakamların görülmemesini ve beklentilerin kötüleşmemesini elde edilen somut kazanç olarak saymak gerekli. Ama önümüzdeki aylar için çok daha umutluyuz. Dün 2015 para ve kur politikalarını açıklayan TCMB Başkanı Erdem Başçı enflasyonun bu yılı yüzde 8.9’un altında bitirebileceğini tahmin etti. Ocak, şubat, mart ve nisan ayları için “enflasyonda kuvvetli düşüş” bekleyen Erdem Başçı, “Enflasyonun önümüzdeki yıl özellikle emtia ve petrol fiyatlarındaki son gelişmeler sonucunda yüzde 5’e oldukça yakın bir seviyede gerçekleşmesinin mümkün olduğunu” belirtti.

- Eğer enflasyon bu yılı yüzde 9’un altında tamamlayacaksa baz etkisiyle gelecek yılın ilk aylarında yüzde 6.5-7’ye gerilemesi de söz konusu olacak. Şimdiye kadar petrol fiyatı 40 dolar kadar geriledi. Her 10 dolarlık düşüşün enflasyonu yüzde 0.4-0.5 azalttığı dikkate alınırsa bunun 1.5-2 puanlık ekstra bir gerileme yaratacağı hesaplanır. Bu durumda yüzde 6.5-7 bandındaki enflasyon yüzde 5’in hemen üzerine geri çekilebilir. Böyle bir fırsat var, eğer kullanılmak istenirse.

- Hem cari açıkta hem de enflasyonda hızlı geri çekilme büyümenin önündeki kısıtları da gevşetebilir. Dolayısıyla gelecek yıl daha yüksek bir büyümeye doğru gitme fırsatı doğuyor.

- 2015’te bir de tarım üretiminin normalleşmesi büyümeye pozitif katkı yapabilir. Çünkü Türkiye’de iki yıl ardı ardına kuraklık ve don olayı şimdiye kadar yaşanmadı. 2014’te büyümenin aleyhine ne varsa gelecek yıl sanki tersine dönüyor. Petrol, emtia fiyatlarındaki düşüş büyümeye gaz verirken, cari açık ve enflasyondaki yüksekliğin budanması da fren etkisini azaltacak.

SONUÇ: “Canlı olan her şey etrafında bir atmosfer oluşturur.” Goethe

Yukarı