TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

2014’te borsadan % 17, konuttan % 10 kazanç

GETİRİDE ARSA-BORSA YARIŞI

2014 enflasyonu yüzde 8.17 olarak gerçekleşti. Büyük kuraklık yaşanan ve döviz kurlarının yükseldiği bir yılda enflasyondaki artış 1 puanla sınırlı kaldı. Çift haneli rakamları görmeden yüzde 9.66’dan geri döndük. Aralık ayındaki enflasyonun yüzde 0.44 gerilemesi ise işin sürprizi oldu, beklenmiyordu. Enerji fiyatlarındaki gerileme fiyatlara iyice yansımaya başladı. Enerji fiyatları yanında baz etkisinin de yardımıyla, yılın ilk yarısında enflasyonun düşüşünü sürdürerek yüzde 6 civarına inmesi mümkün. Sonrası ise hem dünyada hem de Türkiye’de farklı gelişmeler olabileceğinden, enflasyondaki gidişi de seçimin ardından yeni hükümetin alacağı önlemlere bağlı olacak.

Enflasyonun tahmin edilenden düşük çıkması finansal yatırımcıların yılı nispeten pozitif kapatmalarını da sağladı. Geçmiş yıllardaki eğilimler ise pek bozulmadı. O da bir yıl iyi olan sonraki yıl kötü performans gösterebiliyor.

■ Buna en iyi örnek hisse senetleri. Önceki yılda yüzde 19’luk reel kayıpla en kötü performansı gösteren borsa geçen yıl en çok kazandıran oldu. Bu kez reel kazancı yüzde 17. Hisse senetleri içinde banka hisseleri yüzde 30’luk kaybı geçen yıl yüzde 20’lik kazanca çevirdi. Düşüşte de yükselişte de banka hisseleri borsanın öncüsü durumunda.

■ Yıldan yıla ters eğilimin görüldüğü başka bir yatırım aracı da döviz. 2013 yılında yüzde 14’lük reel kazancı olan döviz sepeti 2014’te yüzde 5 kaybettirdi. Bu kayıpta Euro yüzde 11 ile başı çekti. Zaten en çok kaybettiren yatırım aracı da Euro’ydu. Avrupa para biriminin bu kaybı parite etkisinden kaynaklandı.

■ 2014’te kayda değer bir gelişme ise yatırım fonlarında ve Bireysel Emeklilik Sistemi’nde (BES) yaşandı. Bir önceki yılki kötü performans yerini pozitif getirilere bıraktı. BES fonlarını hem yıllık değerlendirme hem de son 30 yıllık getiri tablosuna yeni ekledik. Çünkü BES fonlarının da artık 10 yıllık geçmişi oluştu. Ekim 2003’te faaliyete geçen BES’in işlettiği fonların 10 yıllık performansı pek parlak değil, hatta vasat. Ancak yönetim giderlerinin düşürülmesinin ardından bu performanslarda toparlanma söz konusu.

■ Yeri gelmişken belirtelim ki, 1984 yılından beri hazırlanmakta olan yatırım araçları tablosuna da belli bir zaman sınırlaması getirmek gerekti. 31 yıla sarkma yerine artık son 30 yıl olarak yılda bir kez yayımlamayı düşünüyoruz. Her gelen yeni yıla karşı tablodan en eski yıl çıkarılacak.

■ 11 aylık dönemde BES fonlarının ortalama performansı Emeklilik Gözetim Merkezi’nin verilerine göre yüzde 14’e ulaştı. Enflasyondan arındırdığımızda ise geriye yüzde 5.4’lük reel bir kazanç kalıyor.

Yatırım fonları negatiften kurtularak yüzde 2.8 pozitif reel getiriye döndü. Bunun sonucu yatırım fonlarının tutarı uzun yıllar ilk kez 30 milyar liranın üzerine çıktı. BES fonları dahil edildiğinde toplam tutar 80 milyar liraya dayandı.

■ Faiz enstrümanlarının bir önceki yılki kaybı kısmen olumluya döndü. Hem Hazine kâğıtları hem mevduat hem de repo faizleri yıllık yüzde 1.5-3 arasında reel getiri sağladı. Bu getiride yılın son ayında yaşanan negatif enflasyonun payı da olabilir.

■ Yatırım araçlarında yüksek oranlı kayıp olmadığı gibi, yüksek kazanç getiren de pek yoktu. En yükseği yüzde 17 ile hisse senetleri. Hisse senetlerine en yakın getiriyi ise konuta yapılan yatırım sağladı. Bitişikteki tabloda yer alan veriler Merkez Bankası’na ait ve 10 aylık. 10 aylık artış yüzde 13.5’i bulmuş. İvmenin devamı ile yıl tamamlandığında yüzde 15’i rahatlıkla geçmesi beklenir. Zaten ekim sonu itibarıyla son bir yıllık artış yüzde 16. Konutu olanlar veya konut satın alanların bir yıllık kazancı bu.

■ Ancak biliyoruz ki konutun bir de kira geliri var. Bu da Türkiye şartlarında yıllık yüzde 5-6 arasında gerçekleşiyor. Yüzde 16’nın üzerine kira geliri de eklendiğinde rahatlık yüzde 20 nominal getiri geçiliyor. Reel getiri de yüzde 10’u buluyor. Hatta yüzde 10’u geçen kısmının çok rahatlıkla kira vergisini karşılayabileceği söylenebilir. Rakamlar Türkiye ortalaması. Belirtilen oranları geçen kentler ve semtler hatta konutlar olduğu gibi, altında kalanlar da pekâlâ vardır.

■ Kısaca 2014 yılında değişken fiyatlamaya sahip varlık ve yatırım araçları kalemleri en iyi getiriyi yakaladı.

SONUÇ: “Eğitimin pahalı olduğunu düşünüyorsanız cehaleti deneyin.” Derek Bok

*Reel getiriler % 8.17’lik tüketici enasyonundan arındırılmıstır. *Mevduat, bankaların 3 aylık faizinin ortalamasıdır. Faiz getirisi hesaplanırken stopaj kesilmistir. *Döviz sepeti, TCMB’nin döviz satısına dayalı yarım dolar ve yarım Euro’dan olusmustur. Türkiye Konut Fiyat Endeksi ekim sonu, Bireysel Emeklilik Sistemi ( BES) fonları endeksi kasım itibarıyladır.

Kaynak: TCMB, Emeklilik Gözetim Merkezi, Hazine, BİST. AA

Cumhuriyet altını 3 yıldır üst üste kaybettiriyor. Bu yönüyle aralıksız kaybettiren tek yatırım aracı. Altının ons fiyatı, 1.920 dolarla en yüksek düzeyini gördüğü 6 Eylül 2011’den beri düşüyor. 2012’deki yüzde 6.2’lik kayba, 2013’te yüzde 16.5’lik bir kayıp daha eklendi. 2014’te cumhuriyet altının reel kaybı yüzde 3 ile sınırlı kaldı.

Yukarı