TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Terörün gölgesi üretimin de üstünde

 

Tüketici güveni geçen yıl yaz aylarında düşerken ekim ve kasım aylarında düzeldi. Aralık ocak ve şubat aylarında üst üste yine geriledi. Mart ayında ise kötüleşme durdu ve endeks 66.6’dan 67’ye yatay bir seyir izledi. Kötüleşme yok ama iyileşme de yok. Dün açıklanan üreticilerin üretim iştahını yansıtan İkdisadi Yönelim Anketi de benzer bir sonuç ortaya koydu. Tüketim iştahı zayıfsa başvurulacak yol ihracata yönelmek. Ama orada da dış pazarlarda büyüme yok.

- Sonuçta da reel kesimin yani üretim kesiminin güveni de iyileşemiyor. Endeks üst üste dördüncü aydır düşüşünü sürdürüyor. Kasım 2015’te seçimden güçlü tek parti iktidarı çıkmasının da etkisiyle iş dünyasının morali gayet yüksekti. Endeks de 110 seviyesi ile son yılların en yüksek düzeyini gördü ve 100’ün üstünde seyrederek büyüme işareti verdi. Mart ayında da 104 ile hâlâ büyüme eğiliminde ama sürekli her ay azalan bir ivmeyle.

- Durumu giderek bozan gelişmelerden biri “Genel Gidişat” 109 düzeyinden 96.5’e geriledi ve negatif bir değer alarak Güven Endeksi’nin düşmesinde rol oynadı.

- Endeksi aşağı çeken diğer gelişme ise ihracatın gerilemesi. İhracata yönelik siparişlerin azalması, buna bağlı üretimin ve istihdamın azalması Reel Kesim Güven Endeksi’ni düşürmüş. Ancak bu düşüş son dönemin en yüksek değerlerinin görüldüğü Kasım 2015’e göre bir düşüş.

- Yoksa karşılaştırma Mart 2015 ile yapıldığında son bir yılda düzelme olduğu söylenebilir. Çünkü endeksin toplamı 101 düzeyinden 104’e yükseldi. Genel gidişatta da düzelme oldu. Nasıl olduysa artık. Bana göre genel gidişat bu yılın mart ayında geçen yıla göre daha kötüydü. Ancak reel kesimin algısı böyle değil.

- Sanayi üretimi de bu yıla daha iyi bir başlangıç yaptı. Geçen yılın ocak ayında yüzde 2.1 gerileyen sanayi üretimi bu ocakta yüzde 5.6 arttı. Kapasite kullanımı ve İkdisadi Yönelim Anketi bu iyileşmenin mart ayına kadar da sürdüğünü söylüyor bize.

- Dün açıklanan mart ayı kapasite kullanımı da geçen yıl ki yüzde 73.9 düzeyinden bu yıl yüzde 75.2’ye yükseldi.

- Kısaca bir yıl önceyle karşılaştırıldığında biraz daha iyi durumdayız. Ancak Kasım 2015’te genel seçimlerle yakaladığımız pozitif dalgayı da iyi kullanamadığımız ve kaybettiğimiz ortada. Burada da jeopolitik risklerdeki artış, terör olaylarındaki tırmanma, hazırlıkları yapılan refomlarda ağır kalmanın rol oynadığını düşünüyoruz.

SONUÇ: “Yağ acı olunca pilav acı olur.” Türk atasözü

 

Yukarı