TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

OTOBES’le tasarrufları artırma yolculuğu

 

BES, bildiğimiz bireysel emeklilik sistemini, OTO ise “otomatik” kelimesini ifade ediyor. Yeni işe başlayanlar için zorunlu, bizim için de otomatik bireysel emeklilik sistemi geliyor. Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek “İşe başlayan herkes zorunlu bireysel emeklilik sistemine başlangıçta girecek, bir süre kalacak, sonra isterse çıkacak” dedi. Bu konuda yapılan düzenleme en kısa sürede Meclis’e sevk edilecek.

- Türkiye son yıllarda iyice düşen yurtiçi tasarrufları BES ile artıracak bir damar yakaladı ve buradan ilerlemek istiyor. 25 Mart itibarıyla BES’te 51.4 milyar lira birikti. Bunun 45.9 milyar lirası katılımcıların ödedikleri primlerden, 5.5 milyar lirası devlet katkısından geliyor. Devletin katkısı, yıllık olarak asgari ücretin yüzde 25’i. Bu katkı BES’i cazip kılıyor. Sisteme katılımcı sayısı 6 milyon 188 bine çıktı.

- Çalışanların ikinci emekli maaşı için katıldıkları sisteme tüm çalışanlar girecek diye bir şey yok. Ama 27 milyona çıkan çalışan kişi sayısı dikkate alınınca burada gidilecek bir hayli yol olduğu söylenebilir. Şimdi getirilecek olan ise işe girenlerin geçici bir süre olarak sisteme zorunlu girmesi. Sistemle tanışması ve az da olsa burada birikiminin ve bağının olması. Sonra devam edip etmeyeceğine kendi karar verecek. Belli bir birikim elde edilmesi ve buna devlet katkısının eşlik etmesi, yola devam etmek için iyi bir havuç.

- Çünkü devlet katkısını almanın yolu 10 yıllık süreyi tamamlamaktan geçiyor. İşe yeni girişlerin de daha çok 30 yaş öncesi olduğu dikkate alınırsa, emeklilik süresine uzun zaman var ve genç bir kitle. Bu kitle risk alabilir, uzun vadeli yatırım olan hisse senedine girebilir. Bu yönelme ne kadar fazla olursa sermaye piyasasının yerli yatırımcı ayağı da o ölçüde gelişir.

- Bu sürecin etkin işleyebilmesi için bireysel emeklilik şirketlerinin ve portföy yönetim şirketlerinin daha etkin çalışması, fon getirilerini artırması gerekiyor. Bu alanda yapılacak yeni düzenlemeler de olacak. 100’lerce fon sayısı izlenebilir, karşılaştırılabilir, yönetim maliyetleri düşük olacak şekilde konsolide edilecek, sayı azaltılacak ama fonlar büyüyecek. Konsolidasyon ve sadeleştirme önemli bir aşama olacak.

- Fonların uzun vadeli performansını sigorta ve fon yönetim şirketlerinin becerisi, yatırım araçlarının durumu ve ekonominin büyümesi belirleyecek. Performanslar ortaya çıktıkça, gerçekleşmeler oldukça, halk da sistemi daha iyi tanıyacak, güvenecek veya güvenmeyecek, buna göre katılacak veya katılmayacak.

- Ama hanehalkı için bireysel emeklilik sisteminden daha uzun vadeli ve tasarrufları artırıcı başka bir sistem şimdilik bulunmuş değil. Bu nedenle başarısız olma gibi bir seçeneğimiz yok. OTOBES’le bu yolculuğu mutlaka sağlıklı bir şekilde sonlandırmalıyız.

SONUÇ: “Tanrı sana limon attıysa limonata yapacaksın.” Yahudi atasözü

 

Yukarı