TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

En kırılgan altı ay

Başbakan Yardımcısı Ali Babacan "2011 belirsizliklerin çok olacağı bir yıl. Bir programla yola çıkılmaz" diye şirketleri uyarmış. Belirsizlikle neyi kastettiği açık değil ama bizim de altını çizebileceğimiz bazı belirsizlikler var. Hatta buna kırılganlıklar da diyebiliriz. Seçim öncesindeki üç ay ile seçim sonrasındaki üç ayı buna dahil edersek altı ayı kapsayacak bir kırılganlıklar veya belirsizlikler dönemini yaşamaya aday olduğumuzu söyleyebiliriz. Şunun şurasında seçime üç ay kalmış. Seçim sonrasında yeni hükümetin kurulması, yol haritasını belirlemesi, ekonomide önlemleri alması ve yeni gündem maddelerinin ortaya çıkabilmesi için de, üç ay gerekebilir. Bu durumda ardı ardına belirsizliklerin yaşanabileceği dönemi altı aya çıkartabiliriz. Bu demektir ki, birden çok nedenle önümüzdeki altı ayda Türkiye önemli belirsizlik veya kırılmalara sahne olabilir.
Bunları siyasi ve ekonomik nedenlere göre ikiye ayırmak mümkün. Siyasi nedenlerle başlayalım.

AYAKLANMALAR: Kuzey Afrika'da başlayan ayaklanmalar ve rejim değişiklikleri hem içinde bulunduğumuz coğrafyada hem de ekonomik ve ticari ilişkilerimizin yoğun olduğu ülkelerde. İhracatımızın yüzde 20'si bu ülkelere. Müteahhitlik hizmetlerimizin ise daha büyük oranı yine bu ülkelere. Bu ülkelerdeki karılıkların sürmesi, petrol fiyatlarını yükseltici etki yapıyor. Fiyat yükselişlerinden en fazla etkilenen ülkelerden biri de Türkiye. Çünkü, petrolü ithal ediyoruz. Hem cari açığın hem de enflasyonun negatif etkilenmesi söz konusu. Bu ayaklanmaların ne kadar devam edeceği, ne kadar yayılacağı başlı başına bir belirsizlik kaynağı. Ayaklanmalar sürdükçe etkileri de sürecek.

EKONOMİK ÖNLEMLER: Her seçim önemli. Seçim öncesinde alınan kararlarla seçim sonrasında alınanlar farklı oluyor. Seçim nedeniyle bekletilen kararlar seçim sonrasında alınabiliyor. Hele de ekonomide yapısal kararlarsa. Bu açıdan yılı, seçimden önce ve seçimden sonra diye ikiye ayırmak mümkün. Cari açık, enflasyon ve maliye politikaları konularında önlemler seçim sonrası yürürlüğe girebilir.
Geciktirilen zamların yapılması da elbette seçim sonrasına kalacak.
Enflasyona karşı en etkili silah olarak faiz artırımları da seçim sonrasında yap ılacak gibi. Toplu yapılacak bu faiz artırımlarının da etkisi elbette daha fazla olacak.

SEÇİM SONUCU: Bizzat seçimin kendisi en önemli belirsizlik kaynağını ve kırılma noktasını oluşturuyor. Gerçi referandum sonucu, bu seçimin nasıl sonuçlanabileceği beklentilerini iyice belirginleştirdi. Seçimin kazananı belli gibi. Burada bir belirsizlik yok. En azından piyasalar açısından öyle. Ama seçimde parlamentoya girecek parti sayısı konusunda belirsizlik var. Parlamentodaki dört partiden birinin barajı aşamaması durumunda sayı üçe inecek. Güneydoğu'dan bağımsız koyarak seçilenler yine bir grup kuracaklar ama sayıları düşük olacak. Bu nedenle parlamento asıl iki partili bir yapıya dönecek. Bu durumda iktidar oy oranına göre çok daha fazla milletvekili çıkartabilir ve Anayasa'yı değiştirecek matematiksel çoğunluğa ulaşabilir. Bu durumda Türkiye'deki siyasi gelişmeler daha farklı bir kulvarda gerçekleşebilir. Meclis'e bugünkü gibi dört partinin girmesi halinde ise tek başına anayasal çoğunluğu sağlamak mümkün olamayacak ve siyasi gelişmeler de buna göre şekillenecek.

YENİ ANAYASA: iktidarın kazanması durumunda yeni bir Anayasa'nın gündeme gelmesi beklenir. Önce tartışmasının, sonra hazırlıklarının ve nihayet yasalaşma sürecinin etkisiyle yeni Anayasa seçim sonrası gündemini belirlemeye ve siyasete damgasını vurmaya aday.
Ardından gündeme gelecek cumhurbaşkanı seçiminin nasıl yapılacağı da, bu Anayasa değişikliği ile belirlenebilir. Türkiye'ye başkanlık sistemini getirmek de buna dahil. Bu konudaki gelişmeler öncelikle seçim sonucuna bağlı ve de seçim sonrasında gündeme gelebilir.
Bilmiyorum Sayın Bakan Babacan bu belirsizlikleri mi kastetmişti. Ama bu sıraladıklarım da, önümüzdeki altı ayı hem siyasette hem ekonomide önemli kırılganlıkların yaşanacağı bir dönem yapabilir.

SONUÇ: "Talih dönektir; bir verir, bir alır." Latin sözü

Yukarı