TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Piyasalara, ekonomi dışı iki etken

Olaylar üst üste geldi. Kuzey Afrika ve Ortadoğu'da ayaklanmalarla meydana gelen iktidar
değişiklikleri ve olaylar, petrol ve emtia fiyatlarını normal seyrinden çıkardı. Zıplayan fiyatların bir düzeltmesi yaşanırken, üzerine Japonya'daki deprem geldi. Dünyanın üçüncü büyük ekonomisindeki beşinci büyük deprem, ardından yaşanan tsunami ve ve hâlâ sürmekte olan nükleer tehlike ile sarsıcı etkiler yarattı.
■ Negatif gelişmeler ekonomilerde ve piyasalarda olumsuz beklentileri körükledi.
■ Dünyada büyümenin bundan payını alacağı ve düşeceği hesaplanmaya başlandı.
■ Bunun da etkisiyle başta petrol olmak üzere bazı emtia fiyatlarında gerilemeler meydana geldi.
■ Gelişmiş ülkelerin büyüme hızının düşecek olmasından dolayı küresel para daha çok yüksek büyüme hızına sahip gelişmekte olan ülkelere yöneldi.
■ Nisan ayında faiz artırmaya hazırlanan Avrupa Merkez Bankası bile bu kararını erteleme eğilimine girdi.
■ Türkiye bile Japon depreminden dolayı sıcak para girişinde azalma bekliyor.
Bütün bu gelişmeler kısa vadeli olarak enflasyonist ve buna bağlı olarak faiz artırım baskılarını bir ölçüde hafifletebilir. Aylar sonrasında ise depremin yaralarının sarılması aşamasında yeniden inşa ve yatırımların etkisi, toparlanma aşamasında gösterebileceği güçlü performansla belki de Japonya ekonomisi 1990 sonrasında girdiği durgunluk döneminden kurtulabilir.
Ancak kısa vade için finansal piyasaları olumsuz etkileyeceği, yüksek oynaklık yaratacağı bir gerçek.
Kaldı ki, Arap ülkelerindeki siyasi hareketler de devam ediyor. Bir süre daha ekonomi dışı bu iki gelişmenin piyasalar ve ekonomi üzerindeki etkilerini yaşamaya devam edeceğiz anlaşılan.

3. büyük satış sonrası gelen dalga ne?
İMKB'de yabancı yatırımcıların ağırlığı bilinir. Hatta dünyada en yüksek yabancı yatırımcıya veya en düşük yerli yatırımcıya sahip piyasalardan biri Türkiye Borsası. 1989 yılında sermaye hareketlerinin serbest bırakılması ile başlayan yabancıların hisse senedi yatırımı küresel kriz öncesinde yüzde 72.5 düzeyi ile en yüksek oranına çıktı.
■ Son küresel krizde bu yabancı payı 10 puanlık bir azalma gösterdi. 2008 yılına denk gelen bu yabancı satışının hacmi 2.9 milyar dolar. Yabancıların Türkiye piyasasında yaptığı ikinci büyük satışı oluşturuyor.
■ Yabancıların ilk büyük satışı ise 2000 yılındaydı. 3.2 milyar dolarlık bir büyüklüğe ulaştı. Yabancı payı yüzde 65'ten yüzde 35'e kadar düştü. Önce kar realizasyonu amacıyla başlayan satışlar daha sonra banka krizi ve 2001 krizi ile devam etti. Yabancıların Türkiye de ilk ve şimdiye kadar da en büyük satışları buydu.
■ Yabancıların İstanbul Borsası nda üçüncü büyük satışlarına ise geçtiğimiz haftalarda şahit olduk. Ortalıkta kriz yok. Fiyatlar yönüyle büyük bir ayrışma ya da şişme olmamıştı. Ancak kasım ayında alınan kısa
vadeli yabancı sermayeyi rahatsız eden ve bankaların büyümesini, kârlılığını etkileyen kararlar, yüzde 45'i bankalardan oluşan borsayı vurdu. Yabancıların payı yüzde 67'den yüzde 63'e kadar düştü. 12 Kasım'dan 4 Mart'a kadar olan sürede yabancıların satışları 2.6 milyar dolara vardı. Bu da İMKB nin tarihinde üçüncü en büyük satışı oluşturdu.

İKİ NEDEN: Son bir hafta, 10 gündür piyasa yeniden canlandı. Borsa endeksi 58'den döndü ve 63 bine kadar yükseldi. Üstelik bu yükseliş dışarıya rağmen gerçekleşiyor. Yani İMKB bu kez de pozitif yönde ayrışıyor. Neden acaba?
■ Bir nedeni, seçim öncesi not artışını piyasanın dönüp dolaşıp bir kez daha satın alması olabilir.
■ İkincisi de, Libya Merkez Bankası Başkanı nın bir süre İstanbul da kaldığı haberleri vardı. Ne yalanlama geldi ne de resmen doğrulama. Ama bu haberin kendisi bile, Arap ülkelerinden Türkiye ye bazı servetlerin kaydırıldığı spekülasyonunun yapılmasına yol açabilir.

SONUÇ: "Felaket ve saadet birbirine komşudur." Alman atasözü

BU YAZIYA YORUM YAZ
 
17 Mart 2011 Perşembe, 21:40 Misafir imkb yükselişinin iki nedeni bence 1-)merillinch gaz vermesi,2-)hazir enflasyon-faiz düşükken seçime kadar para borsada nemalanir düşüncesi.
Yukarı