TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

YOLA DEVAM İÇİN DUA EDELİM DOLARIN DEĞER KAYBI SÜRSÜN

Bu hafta ABD Merkez Bankası Başkanı Ben Bernanke önce faiz kararı alacak, sonra da basın toplantısı düzenleyecek. Faiz kararı ile birlikte basın toplantısı 97 yıllık FED tarihinde bir ilki oluşturacak. Sorular da, cevaplar da alınan faiz kararının üzerine gelecek. Detaylar tartışılacak, geleceğe yönelik en ufak ayrıntılar değerlendirilecek.
Bernanke'nin açıklamalarının önemi, sadece bir ilk yaşanacak olmasından dolayı değil. Teknik açıdan ya tamam ya devam aşamasına gelen küresel piyasaların yönünü belirleme açısından da çok önemli. Çünkü ABD'nin ikinci parasal genişlemesi yıl ortası tamamlanacak. S&P ülke notunun görünümünü negatife çevirdi. Bütçe konusunda anlaşma sağlanamaz veya açıklar daraltılamazsa not düşüşü de gündeme gelebilir. Bu durum parasal genişlemenin devamını güçleştiriyor. AB Merkez Bankası faiz artırdı. Dolayısıyla yıl ortasından sonra FED'in ne yapacağının önemi daha da arttı. Hem bu haftaki faiz kararı hem de Başkan'ın bu içerikteki ilk basın toplantısında söyleyeceklerinin önemi buradan geliyor.

CARRY TRADE PARASI: Bitişikte yer alan altı grafik neyin neye yol açtığını gayet net biçimde açıklıyor. Doların seyriyle dünya varlık fiyatlarının düzeyi ve seyri arasında belirli bir ilişki kurulmuş durumda. Piyasaya ne kadar dolar çıkmışsa, faizi ne kadar düşmüşse, dünya varlık fiyatları da o kadar yukarı gitmiş gibi. En azından Mart 2009'dan sonra durum böyle.
Dolar dünya parası olarak kullanılıyor. Ama özellikle bu dönemdeki önemi, faizinin yüzde 0.25 gibi çok düşük olmasında ve bir faiz farkı ticareti anlamına gelen carry trade parası olarak kullanılmasında. Çünkü her zamankinden daha çok bu amaçlı bir kullanım ve dünyayı etkileme söz konusu.

YEN VE EURO'DAN ÇIKIŞ: Mart ayına kadar carry trade parası olarak Japon Yeni öndeydi, kısmen Euro da kullanılıyordu. Ancak son deprem ve tsunaminin Japon ekonomisine getirdiği ciddi yük, bu ülkenin borç yükünü aynı ölçüde artıracak gibi. Artan bu risk nedeniyle carry trade işlemleri Japon Yeni'nden çekildi. Hatırlarsak felaketi yaşayan Japonya'nın para biriminin aşırı değerlenmesini ancak G-7'nin müdahalesi önleyebilmişti. Çünkü ortaya çıkan bu belirsizlik nedeniyle küresel yatırımcıların pozisyonlarını kapatmaya yönelmeleri ve yen talep etmeleri, bu para birimini aşırı değerlendirmişti.
Japon Yeni'nden çıkışın hemen ardından Euro'da da faiz artırımı gündeme geldi. Bu nedenle Euro değerlendi. Faiz artırımı aralıklı olsa sürecek gibi. Üstelik Euro bölgesinde bazı ülkelerin borç sorunları belirsizliği daha artırdı. Portekiz yardım istemek zorunda kaldı. Yunanistan borç yeniden yapılandırmasını gündeme getirmeye hazırlanıyor. Dolayısıyla bu para biriminde daha az olan carry trade işlemleri geçtiğimiz haftalarda iyice azaldı.

BERNANKE NE DİYECEK: ABD'nin ise yıl ortasına kadar parasal genişlemesi devam edecek. Ardından duraklama ve devamında likiditenin piyasadan geri çekilmesi ile faiz artırımları devreye girebilecek. Ancak ikinci aşamanın bu yıl gündeme gelmesi pek beklenmiyor. ABD'de politika faizi yüzde  0.25 gibi tarihsel olarak en düşük düzeyinde olunca borçlanılacak ideal para birimi çıkıyor ortaya. Bu durum risk alma iştahı ile birleşiyor ve küresel risk alma isteğini artırıyor. Ya da artan küresel risk alma iştahı ile dolar borçlanıp altına, emtialara, hisse senedi borsalarına yatırım yapılıyor. Paradan para kazanılıyor. Bu nedenle doların değeri düşüyor. Risk iştahı yüksek oldukça güçlü ülkeye, güçlü ülkenin parasına sığınma gereği ortadan kalkıyor. Ne zaman küresel risk iştahı bozuluyor, dolar bazında açılan pozisyonlar veya yapılan borçlanmalar kapatılıyor. Borç ödemek veya pozisyon kapatmak için, dolar talebi artıyor. Doların değeri yükseliyor. Bu durum bitişikte doların ABD'nin en çok ticaret yaptığı altı ülkenin parasına göre değerini yansıtan dolar endeksinde ortaya çıkıyor.

DUANIN NEDENİ: Bernanke doların geleceğini, doların geleceği piyasaların geleceğini belirleyecek gibi. Olası doların değer kazanmasına yönelik gelişme ve açıklamalar, bu açıdan piyasalar için negatif, değer kaybının sürmesi ise pozitif eğilimin devamını getirebilecek. Bu etki ABD ve küresel piyasalar için de, Türkiye piyasaları ve varlık fiyatları için de böyle. Doların değer kaybına duanın nedeni bu.

SONUÇ: "Şanslı kişi sebepleri anlayabilmiş olan kişidir." Latin atasözü

Yukarı