TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Türkiye için kırılma noktası

Mart ayında pozitif eğilime dönen piyasalar açısından nisan ayı da iyi geçti. Özellikle nisan ayının son haftası hem bu eğilimin ivme kazanması hem de mayıs ayının seyri açısından belirleyici oldu. Özellikle ABD Merkez Bankası'nın (Fed) haziran ayına kadar parasal genişlemeye devam edeceğini ve ardından bilanço büyüklüğünü koruyacağını açıklaması küresel piyasalar için doping etkisi yaptı.
■ Çünkü bu karar, "bol ve ucuz paraya devam" anlamına geldiği için, Mart 2009'dan bu yana alınan pozisyonların, piyasalarda kurulan dengelerin ve genelde varlık fiyatlarının yükselişinin süreceği bekleniyor.
■ Bu nedenle dolar değer yitiriyor, dolar karşısında başta euro olmak üzere diğer para birimleri değer kazanıyor.
■ Dolar değer yitirirken dolarla fiyatlaması yapılan ve dolarla ölçülen emtia ve varlık fiyatlarının artmasına yol açıyor.
■ Bol ve ucuz paranın devamı fiyat artışlarını, ekonomik aktivitenin artması borsaları destekliyor.

GÜÇLÜ SERMAYE GİRİŞİ:
Böyle bir küresel konjonktür bizim Merkez Bankası'nın tarif ettiği "güçlü sermaye girişi" tarifine uyuyor. Likidite bol, risk alma iştahı yüksek, gelişmekte olan ülkelere yatırım daha iyi bir seçenek ve Türkiye bu grubun önde gelenlerinden biri. Türkiye'nin cari açığı da yüksek. Dünya likiditesinin gidecek yere, bizim de dışarıdan gelecek sermayeye ihtiyacımız var. Cari açığı başka türlü finanse edemeyiz.
Zaten bu küresel konjonktür Türkiye'nin bu kadar yüksek cari açıklar vermesine ve bu açıkları finanse etmesine olanak veriyor. Büyümenin yüksekliği yanında kamu borçluluğunun düşüklüğü ve bütçe açıklarının makul düzeylerde bulunması da, cari açığın finansmanını kolaylaştırıyor.                                                                                                                   

ABD DÜZELDİĞİNDE:
Türkiye bu cari açıkla ne kadar yaşar veya ne zaman sıkışır? Dünya likiditesi sıkışmaya başladığında, hatta bunun işareti geldiğinde Türkiye'de sıkışma başlar. Amerika'nın miktarsal sıkılaştırmaya gideceğinin veya faiz artıracağının belli olmasıyla bizim de cari açık finansmanı zorlaşacak. Amerika ekonomisi düzelir, bunun teyidi de hem emlak piyasasından hem de istihdam piyasasından açıklanacak verilerle gelirse, bol likidite ve düşük faiz döneminin sonuna gelinmiş olacak. Bu aşamaya belki bu yıl gelinmeyebilir. Ama gelindiği zaman da, küresel piyasalar için de, Türkiye için de bir dönem noktası ve kırılma noktası olacak. Yüksek cari açığından ve dış kaynaklara bağımlılığından dolayı özellikle Türkiye için, zor bir dönem başlayacak.

HÜKÜMETİN YAKLAŞIMI:
Bu dönemin ne kadar süreceğini ise hükümetin soruna yaklaşımı belirleyecek. Eğer hükümet yapısal bir çözüme yönelirse uzun vadeli olarak Türkiye'nin önünü açar, ama aynı zamanda yaşanacak zor dönemi de uzatır. Geçmiştekiler gibi, bir an önce geçip gitsin yaklaşımı benimsenirse sadece kur ve faiz artışı ile yetinilir. Çözüm daha kısa vadede gelir ama yine kısa vadeli olur ve büyüme-cari açık sarmalı devam eder.

SONUÇ: "Bir fırsat için hazır olmak fakat sahip olamamak, sahip olup hazır olamamaktan daha iyidir." Whitney Young

Yukarı