TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Sadece faiz değil kur da enflasyonla atbaşı gitsin

Başbakan Erdoğan reel faizin düşmesi gerektiğini bir kez daha vurguladı: "Faizi yükseltirseniz enflasyon düşer diyenler var. Hayır, tam aksine faizle enflasyon doğru orantılıdır. Eğer reel faizi daha düşük seviyelere indireceksek bizim faizle enflasyonu atbaşı götürmemiz lazım."
Faiz, paranın kullanım maliyeti. Türkiye gibi, sermaye fakiri bir ülkede çok daha önemli. Çünkü işletmelerde finansmanın yarısı özkaynakla yarısı borçla yapılıyor. Borçlanma tarafı bizde daha yüksek. Bunun yüksek maliyetle sağlanması yurtiçinde fiyatları artırıcı, ihracatta ise rekabet gücünü düşürücü sonuç yaratıyor. Bu açıdan Başbakan ideali söylüyor.
Ancak madalyonun diğer yüzünde başka gerçekler var.
■ Birincisi, reel faizlerin enflasyonla atbaşı gitmesi zaten gerçekleşmiş durumda. Hatta negatif faiz söz konusu. Bitişikte yer alan tablo bunu bir güzel ortaya koyuyor. Geçen yılki Hazine ihaleleri üzerinden elde edilen reel kazanç ancak yüzde 1.6 düzeyinde. Bu da yerli bireysel yatırımcılar için böyle. Çünkü onların vergi yükü yüzde 10. Hesaplama buna göre yapıldı. Ancak bireysel yatırımcıların Hazine bonosunu alırken ödedikleri komisyon dahil edildiğinde yüzde 1.6'lık reel getirinin yarısı gidiyor. Geriye kalan kimi tatmin eder? Kurumlar ise elde ettikleri kazançtan yüzde 20 vergiye tabi. Buda enflasyonun üzerinde kalan reel faizi alıp götürecek boyutta.
■ Bu yılın ilk çeyreğinde Hazine faizi yüzde 7.8 olmuş. Yüzde 10 stopaj kesildiğinde getiri yüzde 7.02'ye iniyor. Satın almak için ödenen komisyonu da çıkın. Geriye kalan getiri, Merkez Bankası'nın yıl sonu için tahmin ettiği yüzde 6.9'luk enflasyonun altına iner. Faiz negatif. Yakınılan o yüksek reel faizler tabloda görüldüğü gibi geçmişte kaldı.
■ Buna karşılık yabancı yatırımcılar veya döviz bozdurarak faize yapılan yatırımların hâlâ bir getirişi var. Çünkü onlar faizin yanında bir de kurun düşüşü kadar gelir elde ediyorlar. 2006 ve 2008 yılları hariç diğer yıllarda TL değer kazandı. Bu yıllar dışında döviz bozdurup TL'ye yatırım yapanlar daha kârlı çıktı. Bu kazancı azaltmak da en başta TL'nin değerlenmesini önlemekle mümkün. Faizle enflasyonun atbaşı gitmesi kısa vadede mümkün, uzun vadede ise imkânsız. Bunun neden olmayacağı bir başka yazının konusu. Ancak faizin yanında döviz kurunun da enflasyonla atbaşı gitmesi gerekmiyor mu?

SONUÇ: "Sonsuza denk yaşamaya çalışmayın, başarılı olamazsınız." Bernard Shaw

Yukarı