TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Gelecek 5 yıla yön verecek 5 trend

Ekonomi çevrelerinde yeni bir oluşum olan Hayata Hoş Bakanlar Platformunun mayıs ayı konuğu Denizbank Genel Müdürü Hakan Ateş'ti. Önce kendisinden, sonra bankasından bahsetti, ardından da dünya ekonomisinden ve Türkiye'den. Dünya ekonomisinin krizi geride bıraktığını söylerken büyüme oranlarını ve dünya milli hasılasının artışını buna örnek gösterdi. G-20 grubunda gelişmiş ülkelerin kamu borcunun milli gelire oranının 2011'de yüzde 104'ü bulacağını, 2014 yılında bunun yüzde 114'e yükseleceğini anlatan Hakan Ateş gelişmekte olan G-20 ülkelerinde bu oranın yüzde 40 ın altında bulunduğuna dikkat çekti. Üstelik gelişmekte olan ülkelerin döviz rezervleri de yüksek.

5x5 FORMÜLÜ: Bu gelişmelerin de etkisiyle Hakan Ateş'e göre, son küresel krizle birlikte dünya ekonomisine yön veren eğilimler de değişti. Önümüzdeki beş yıla hâkim olacağını düşündüğü beş ana trendi Hakan Ateş şöyle özetledi:
1 - Kriz sonrası ortaya çıkan yeni normal: Kriz aşıldı ama kamu kesimlerinin verdiği destekle. Bu da kamu borçlarını artırdı. Bu nedenle kamu kesimleri önümüzdeki dönemde kamu harcamalarını kısacaklar. Kamu kaynakları daha çok kamu borçlarının çevrilmesine ve ödenmesine yönlendirilecek.
Hanehalkı da daha çok tasarruf yapacak.
Bankalar ise küçülecek veya sermaye artırmak zorunda kalacaklar.
2- Yapısal sorunu olmayan gelişmekte olan ülkeler çok daha hızlı büyüyecek. Gelişmiş ülkeler ise düşük büyüme oranına sahip olacak. Kaynaklarını daha çok borçlarını döndürmede kullanacaklar. Büyümenin motoru da iç tüketim olacak. İhracat yavaş büyüyecek. Finansal sektörler kaldıraçlarını büyütecek.
3- ODKA (Ortadoğu ve Kuzey Afrika) ülkeleri dünya ekonomisine daha fazla entegre olacak. Bu bölge dünya enerji rezervinin dörtte üçüne sahip. Şimdi Arap baharı ile değişim geçiriyor. Bu değişim sonrasında en zengin kaynakların üzerinde oturan bu bölgenin dünya ticaretindeki payı da artacak.
4- Parasal aktivite de gelişmekte olan ülkelere yoğunlaşacak. Sermaye piyasaları artık Batı'dan Doğu ya kaydı. Büyük halka arzlar artık Asya dan, Çin'den çıkıyor. Büyük bankalar ligini daha çok Asyalı bankalar doldurdu. Tablo tersine döndü. Bu eğilim önümüzdeki yıllarda da devam edecek.
5- Gelişmekte olan ülkelere giden sermayenin amacı da farklılaşıyor. Eskiden gelişmiş ülkelerde üretilir gelişmekte olan ülkelere satılırdı. Şimdi şirketler üretimlerini gelişmekte olan ülkelere kaydırıyor. Bu ülkelerde üretip bu ülkelere satıyorlar. Sermayelerini bu ülkelere getiriyorlar ve bu ülkelerde büyüyorlar."

YATIRIM YAPAN KAZANIR: Hakan Ateş bu trendleri biraz daha açarak anlattı. Hızlı büyüyecekler arasında Türkiye nin de olacağını tahmin etti ve "Türkiye'ye yatırım yapan kazanır" dedi.
Hakan Ateş e yapısal sorunu olmayan gelişmekte olan ülkelerden yola çıkarak Türkiye nin cari açığı soruldu. Ona da yanıtı hazırdı:
"Dış açığın bir bölümü hammadde, aramalı ve makine teçhizat ithalatından oluşuyor. Bugünün makine yatırımı veya üretimini yarının ihracatıdır. Cari açığın önemli bir bölümü de enerji ithalatından kaynaklanıyor. Bu yıl 50 milyar dolara varan enerji ithal edeceğiz. Bizim bu konuda geçmemiz gereken bir aşamalar var. Ya enerji darboğazını çözeceğiz ya da enerji yetersizliği ileri gitmemize izin vermeyecek, gelişmemiş bir ülke olarak kalacağız. Enerjide dışa bağımlılığı azalttığımızda cari açık yine olacak ama yönetilebilir hale gelecek. Türkiye nin ödeme gücü vardır. Önemli olan da bunu yönetmek."
Hakan Ateş in cari açık konusundaki anlatımının doğru çıkabilmesi için, enerji yatırımlarının hızla yapılıyor olması lazım. Bizim de bir türlü göremediğimiz de bu.

Yukarı