TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Büyüme çift hane satışlar şahane

 

Dün mayıs ayı için açıklanan veriler borsada yabancıların 584 milyon dolarlık net satış
yaptıklarını ortaya koydu. Normalde Türkiye'nin büyüme hızı doruk noktasında. Muhtemelen yılın ilk yarısında yüzde 10 civarında bir büyüme ortaya çıkacak. İç talep çok canlı. Büyümenin bu kadar hızlı olduğu bir yerden yabancılar niye çıkar?
■ Birincisi, küresel etkiyle çıkar. Gelişmekte olan piyasalarda genelde nisan sonundan başlayarak bir çıkış gözleniyor. Önce Yunanistan'ın borç yeniden yapılandırması, sonra da ABD ekonomisinin yavaşlama sinyalleri vermesi nedeniyle riskten kaçış eğilimi çerçevesinde Türkiye'den çıkan yabancılar oldu. Türkiye'nin bu küresel hareketten istisna olacak kadar güçlü nedenleri yoktu.
■ İkincisi, Türkiye özelinde bir neden. Daha Moody's yen i açıkladı: "Cari açığa önlem almazsanız kredi notunda kırılma gündeme gelir." Türkiye bir yerde not artışına kesin gözüyle bakılan ama bunun zamanlamasının seçim öncesinde mi yoksa seçim sonrasında mı olacağı tartışılan bir durumdan bu aşamaya geldi. Yani seçim sonrasında not artışı olmayacağı gibi, cari açık sorunun iyice belirginleşmesinden dolayı not kırılması dahi ihtimal dahilinde. Bu da yabancı satışlarını tetiklemiş olabilir. Ne de olsa not artışı ihtimali ile Türkiye piyasasına yatırım yapanlar vardı.
■ Üçüncü bir neden olarak banka kârlarının yüzde 20'ye varan oranda düşmesi gösterilebilir. Dün BDDK nisan sonu itibarıyla bankacılık sektörünün toplu bilançosunu açıkladı. Nisan itibarıyla son bir yılda sektörün aktifleri yüzde 25, kredileri yüzde 36 artarken takipteki alacakları yüzde 12 azalmış. Bunun iyi bir kâr artışına karşılık gelmesi gerekirdi. Ancak kârları yüzde 1 9.3 azalmış. Bunda en önemli faktör Kasım 2010'da yürürlüğe konulan yeni para politikası bileşimi çerçevesinde mevduatlardan 45 milyar liraya varan bir zorunlu karşılık alınması oldu. Bu karşılıklara faiz ödenirken ödenmemeye başlandı. Bunun yıllık bazda bankalara 5-6 milyar liralık bir yük getireceği, kârlarının bu kadar azalacağı tahmin ediliyordu. Nitekim ilk dört ayda kârlarda 1 milyar 658 milyon lira azalma meydana gelmiş. Yılın geri kalan kısmında aynı durum sürerse kâr azalması 6.5 milyarı bulur. Banka kârları yüzde 20 azalırken aynı dönemde bankaların borsadaki piyasa değerleri de yüzde 20 düşmüş. Bizim borsa da banka ağırlıklı bir borsa. Bankaların peşinden sürüklenip gitmiş. Yabancılar dersen yerlilerden daha çok bankalarda yoğunlaşmışlar. Doğal olarak satıcı olanlar da onlar. Galiba bizim borsada satışların en büyük nedeni de bu.
■ Şimdi bu satışlara bir yenisini daha eklemek mümkün. O da seçim sonrası hükümetin cari açık konusunda alacağı veya alması beklenen önlemler. Artık likidite mi kısılır, faizler mi artırılır, vergi mi salınır, vergiler mi artar, her neyse böyle bir döneme yabancı veya yerliler nakitte girmeyi tercih edebilir. Yeni bir pozisyona girmek, tedbirler açıklandıktan sonra daha isabetli olabilir. Bu faktör de satışları seçim öncesinde tetiklemiş olabilir. Dışarıdaki etki küresel, içerideki etki cari açık kaynaklı. Büyümenin çift hanelere geldiği bir ülkeden başka türlü niye çıkılsın ki.
 

SONUÇ: "Çürük elma yanındakini bozar." Benjamin Franklin

Yukarı