TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Hükümet özerklikte işlemi tamamladı

Hükümet Kanun Hükmündeki Kararname ile bakanlıklar ve bürokrasiyi yeniden düzenledi. İçinde bulunduğumuz medya sektörü ve özerk kuruluşlar diye bildiğimiz "düzenleyici ve denetleyici kurumlar" da yeniden düzenlendi. Resmi Gazete'de yayınlanan Kararname gereğince Başbakan'ın teklifi ve Cumhurbaşkanı'nın onayı ile 8 özerk kuruluş bakanlıklara bağlı hale getirilebilecek. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nda adı geçen 8 kuruluş RTÜK, Telekomünikasyon Kurulu, SPK, BDDK, Enerji Piyasası Kurulu, Kamu İhale Kurulu, Rekabet Kurulu, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu (TAPDK).
Halen bu kuruluşlar "ilişkili kurum" statüsünde. Bir bakanlıkla ilişkili, ancak ondan bağımsız şekilde bütçesini hazırlayan, düzenlediği ve denetlediği sektörden kaynaklarını temin eden, faaliyetlerini ilgili mevzuatına göre yürüten kurumlar. Hükümetten veya bakandan talimatla iş yapmıyorlar.
İkinci grup kurumlar ise "ilgili kurumlar" ki, en çok KİT'ler bu statüde. Doğrudan hükümetin yönetiminde. Birde "Bağlı kurumlar" var ki, adı üstünde, tam anlamıyla bakana bağlı. Hazine gibi, DPT gibi. Resmi Gazete de çıkan Kanun Hükmündeki Kararname ile 8 özerk kuruluş "ilişkili kurumlar" statüsünden çıkarılarak 'ilgili kurum' statüsüne geçecek. Böylece KİT gibi olacaklar. Kararname'nin 2 Maddesi şöyle: "Bakanlığa bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları (10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (3) sayılı cetvelde yer alan kurumlar dahil) Başbakan'ın teklifi ve Cumhurbaşkanı'nın onayı ile Başbakanlıkla veya diğer bakanlıklarla ilgilendirilebilir. Söz konusu kuruluşların özel kanunlarında bağlı, ilgili ve ilişkili olunan bakanlığa ya da bakana verilen yetki ve görevler ilgilendirilen bakanlık veya bakan tarafından kullanılır ve yerine getirilir." Özerk kurumların yetkilerinin alınması için iş sadece Başbakan'ın teklifi ile Cumhurbaşkanı'nın onayına kalmış.

*

Merkez Bankası, BDDK ve SPK Finansal İstikrar Komitesi'nde olacak
Peki uygulama nasıl olabilir ve ne zaman olabilir? Seçimler sonrasında yeni Hükümet kurulmadan önce olabilir. Çünkü hangi bakanlığa hangi kuruluşun bağlanacağının belli olması lazım. Adı geçen 8 özerk kurumdan ise hepsi bu kapsama alınmayabilir. Çünkü teklifin Başbakan tarafından verilmesi söz konusu. Bu kuruluşlar arasında SPK ve BDDK, para ve sermaye piyasalarını düzenliyor ve denetliyor. Özerkliklerinin resmen yok edilmesinin finansal piyasalarda belli bir etkisi olur.
Ayrıca bu iki kurum daha sonra oluşturulacak Finansal İstikrar Komitesi'nin üyesi olacak. Onun kanunu henüz çıkmadı. Yeni Bakanlar Kurulu oluşturulduktan sonra yine kararname çıkarma yetkisi ile bu kanun çıkartılıp, Komite oluşturulacak. Bu iki kurum da komitenin üyesi olacak. Hazine Müsteşarı'nın başkanlık edeceği, dolayısıyla Hazine'den sorumlu Bakan'ın etkisinin fazla olacağı böyle bir Komite'nin alacağı kararlar, BDDK ve SPK'yı da bağlayacak, icraatlarını etkileyecek. Yine bu Komite içinde Merkez Bankası da olacak. Aynı kararlar Merkez Bankası için de bağlayıcı nitelikte. Ancak Merkez Bankası'nın ayrı bir kanunu var. Bu kanundan gelen bağımsızlığı resmen yok edilmeden finansal istikrar için çizilecek makro politikalara uyumu sağlanmış olacak. Ama bağımsızlık da resmen yok edilmemiş olacak.
Dolayısıyla geriye kalan RTÜK, Telekomünikasyon Kurulu, Enerji Piyasası Kurulu, Kamu İhale Kurulu, Rekabet Kurulu ve TAPDK "ilişkili kuruluş" statüsünden çıkarılarak "ilgili kuruluş" haline getirilebilir. Böylece hükümet, seçim öncesinde sık sık yakındığı özerk kurumların altısının özerkliğinden kurtulmuş olacak. Merkez Bankası, BDDK ve SPK da, ayrı bir kanunla kurulacak Finansal İstikrar Komitesi'nin üyesi olarak hizaya gelmiş olacaklar. Özerklikler resmen gitmiş olmayacak. Finansal piyasalar pek de etkilenmeyecek, Türkiye'nin görünümü veya kredi notu da.
Söylem vardı. Hazırlık vardı. Bu işlemler tamamlandığında hemen her şey hükümetin yetkisinde olacak.

SONUÇ: ''Böyle duanın böyle olur amini."Türk atasözü

Yukarı