TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

AB kararı ile risk iştahı daha yüksek

AB son dönemin en kritik liderler zirvesinden birini yaptı. Bu zirve kıtanın krize doğru gidişinde ya tamam ya devam gibi bir öneme sahipti. AB Liderler Zirvesi somut kararlar alarak krize gidişe dur dedi. Avrupa'dan başlayarak risk alma iştahında ve piyasalarda
düzelme başladı. AB ne karar aldı?
■ Kurtarma fonundan verilen kredilerin vadesi 7 yıldan 15 yıla çıkacak.
■ Kredilerin yüzde 5-5.5 olan faizi ise yüzde 3.5'e düşürülecek.
■ Avrupa Finansal İstikrar Mekanizması (EFSF) bankaları yeniden sermayelendirebilecek.
■ EFSF düzenlemesi Yunanistan'ın yanı sıra Portekiz ve İrlanda için de geçerli olacak.
■ EFSF Yunanistan'a yardım etmek için 2. piyasada müdahale edebilecek.
Sonucun açıklanmasının hemen ardından Euro/dolar paritesi yükselerek 1.43'e çıktı. Euro TL de ilk kez 2.40'ı gördü. Piyasalar önemli bir kavşak noktasını kazaya kalmadan geçtiler.
Avrupa borç sorununun rayına girmesine karşılık ABD borçlanma limitinin artırılması henüz gerçekleştirilmedi. Bu sorun da aşılırsa herhalde dünyanın yeni bir krize girme ihtimali ve beklentisi bir hayli zayıflayacak. Ekonomiler ve piyasalar rahatlayacak.

***

Faiz koridoruyla ayar çekme dönemi
Avrupa ile hemen hemen aynı saatlerde bizim Merkez Bankası faiz kararını açıkladı. Bir anlamda iç talep konusundaki tartışmalara noktayı koydu. Banka, " iç talebin kontrol altına alındığını" belirtti. Banka, "Avrupa'nın borç sorunu ve küresel büyümeye ilişkin endişelerin risk iştahını olumsuz etkilemeye devam etmesi halinde faiz koridorunun kademeli olarak daraltacak." Sorunun daha derinleşmesi ve Türkiye'nin ekonomik durgunluk içine girmesi halinde ise "bütün politika araçlarını genişletici yönde kullanacak." Yani IMF'nin kriz tahminleri doğru çıkarsa faiz oranları indirilecek, bankalardan zorunlu karşılıkla alınan 50 milyar lira geri verilecek.

KORİDOR NEYİN NESİ: Faiz koridorunun daraltılması ise Merkez Bankası'nın borç alma
faizini yükseltmesi anlamına geliyor. Şu an yüzde 1.5-9.0 arasında olan koridorun genişletilmesine kasımdaki para politikası değişikliğiyle gidildi. Bu genişlik, bankaların gecelik faizlerinde büyük oynaklık yaratıyor, belirsizliği artırıyor, kuru yükseltiyor ve sıcak parayı engelliyor. Koridorun daraltılması, kısa vadeli TL piyasasında belirginlik sağlanması, kısa vadeli dış fonlara, sıcak paraya yeni bir davetiye çıkarılması demek. Yani risk iştahının azalmasıyla Türkiye'ye gelmekten imtina edecek fonlara hem faiz yoluyla hem de kur artışı durdurularak ekstra bir teşvik sunulacak. Politika faizini artırmadan sıcak parayı daha fazla çekmenin formülü faiz koridorunu daraltmak olarak bulunmuş. Bu uygulama faiz koridoruyla kura ve sıcak paraya ince ayar çekme dönemi olarak tanımlanabilir.

***

Almayın vermeyin cari açığı şişirmeyin
Merkez Bankası "iç talep kontrol altına girdi" dediğine göre, artık vatandaşlara harcayın veya harcamayın demeye gerek kaldı mı? Hayır. Bundan 2 yıl önce 2009 ortalarında "alın verin, ekonomiye can verin" kampanyası düzenlenmişti. O kadar can vermişiz ki, ekonomi azman olmuş, şimdi herkesi korkutuyor. Deniyor ki, "almayın vermeyin, cari açığı boşu boşuna şişirmeyin." Vatandaş neyi ne zaman alacağını, neyi ne zaman satacağını iyi biliyor. Nitekim enflasyonun dibe oturduğu, faizlerin en düşük düzeyine gerilediği yılın ilk yarısında fırsatı kaçırmadı. Döviz ve altın da yaptığı alım ve satımlarda artık ustalaştığını gösteriyor.
Aradan geçen zamanda ustalaşan sadece iktidar veya siyasiler değil, tasarruf sahipleri de, tüketiciler de.

SONUÇ: "Vakit insana her şeyi öğretir." Türk atasözü

Yukarı