TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Bankaların kârı azalıyor, sanayinin kârı artıyor

Geçen hafta açıklanan İSO 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırması ilginç bazı sonuçlar ortaya çıkardı.
■ En önemli sonuç sanayi sektörü kârlılığındaki artıştır. Aşağıdaki tablodan da izlenebileceği gibi, 500 Büyük Sanayi Kuruluşu toplamda 17.5 milyar lira kâr elde etmiş. 10 milyar dolar dünya çapında çok küçük kâr. Bir büyük dünya şirketinin açıkladığı kâr kadar. Ancak artış hızı önemli. Önceki yıla göre yüzde 35.8 artmış.
■ Kâr artış oranında sanayi şirketleri bankaları sollamış. 2010 yılında bankalar kârlarını yüzde 13.5 düzeyinde artırabilmişler. Ancak sayısı 49 olan bankaların toplam kârı 22 milyar lira ile 500 sanayi kuruluşunun üzerinde.
■ Asıl olan bu kârın hangi özkaynakla elde edildiğinde. 500 Büyük Sanayi Kuruluşu'nun 142.8 milyar lira özkaynağı var. Bu kaynaklarla elde edilen kâr 17.4 milyar lira. Bu da, yüzde 12.2 özkaynak kârlılığına götürüyor bizi. Yine tablodan izlenebileceği gibi, 2007'den sonraki en yüksek rakam. 90'lı yıllarda daha yüksek oranlar vardı, ancak o dönemin enflasyonu da yüksek. Sanayi yüzde 12.2 özsermaye kârı sağlarken bankalar geçen yıl yüzde 16.5 düzeyine ulaşmışlar. Özkaynağa göre bankalar sanayiden biraz daha kârlı çalışmaya devam etmiş.
■ Ancak yine de 2008 sonrası sanayinin toparlanmasını sürdürdüğüne dikkati çekiyor. 2008'de yüzde 8.7'ye inen özkaynak kârlılığı giderek artıyor. 2001 krizinde bu rakam yüzde 3.6 ile en düşük düzeyine inmişti. Sanayinin kârının ciddi oranda düştüğü yıllar da kriz yılları. 2001'de sanayi kârları yüzde 53.3, 2008'de de yüzde 40.1 düzeyinde geriledi. Kârların azalması bakımından 2008 daha iyi durumda.
■ Sanayi sektörünün 2010 yılı kârında, yüksek büyüme yanında faizlerin tarihi en düşük düzeyine inmesi ve döviz kurlarının kriz sonrası en düşük seviyelerine gerilemesinin payı büyük.
■ 2011 yılı da, sanayi açısından yine kârlı bir yıl olmaya aday. Çünkü yüksek büyümenin hızı biraz düşecek olsa da, sürüyor. Düşük enflasyon ve düşük faiz ortamı da, devam ediyor. Kurlarda belli bir artış, döviz geliri elde edenlerin kârlılığı pek değişmeyebilir; ancak döviz geliri olmayan buna karşılık döviz borcu bulunan şirketleri olumsuz etkileyebilir. Genele yayılan bir durum olmayacağı için de etki marjinal kalabilir.
■ Bankaların ise geçen yıla göre 2011 'de kârlarının azalması bekleniyor. Zorunlu karşılıklara faiz ödenmemesi ve bu yolla sistemin 50 milyar lirasının çekilmesi banka kârlarını 5-6 milyar lira azaltacak. Kredi artışı da yüzde 25 ile sınırlandı. Faiz düşüşlerinde de sona gelindi. Bu gelişmeler geçmiş yıllarda bankaların yakaladığı kârlılık düzeyini devam ettirmelerine izin vermiyor. Banka kârları aşağı gelirken sanayi şirketlerinin kârları yukarı gidiyor. Aradaki makas da azalıyor.

ÖZLENEN TABLO: Sanayi kesiminin finans kesimi kadar para kazanması özlenen bir tablodur. Reel sektör şirketlerinin sermayelerinin güçlendirilmesi ve dış dünyaya karşı rekabet güçlerini korumaları açısından da bu önemlidir.
 

SONUÇ: "Yükselen bir dalga bütün gemileri kaldırır." John F. Kennedy

 

 

 

 

 

Yukarı