TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Her dört yılda bir işsizlik neden en düşüğünde?

2001 krizine kadar işsizlik tek haneliydi. 2002'den sonra çift haneli rakamlara yükseldi. Arka arkaya dört yıl büyümenin etkisiyle 2006'da yüzde 9.9'a kadar düşebildi. Sonra yeniden çift haneye döndü ve son küresel krizde 2009'da yüzde 14'e kadar ulaştı. Rakamlar yıllık bazda.
Aylık bazda ise dün açıklanan mayıs verileri bir kaç açıdan son yılların en iyi rakamıydı.
■ Yüzde 9.4'lük aylık işsizlik verisi tam dört yıllık aradan sonra en düşük işsizlik rakamlarını oluşturdu.
■ Haziran 2007'de de işsizlik yüzde 8.8'e gerilemiş ve son yılların en dip seviyesini bulmuştu. Temmuz 2007 de ise genel seçimler yapıldı. Anlaşılan seçim etkisi yeniden kendini gösterdi. Haziran 2011 de de genel seçimler yapıldı. Sanayi üretimi ve ekonomi temmuzdan itibaren hız kaybetmeye başladı. Ağustostan itibaren de küresel dalgalanmanın etkileri ortaya çıktı. Bu etkileri dikkate aldığımızda bu seçimde de mayıs rakamlarında görüldüğü gibi, işsizliğin dip noktasını yaptığını söylemek mümkün.
■ Mayıs 2011 verilerinde istihdam edilenlerin sayısı ilk kez 24 milyon kişinin üzerine çıktı ve 24.445 bin kişiye ulaştı.
■ Son bir yılda yaratılan istihdam 1 milyon 390 bin kişiye çıktı. Çalışanların sayısı geçen yılın mayıs ayında 23.005 idi.
■ Son bir yılda işsizlik oranında sağlanan iyileşme de yüzde 1.6 puana vardı. Yüzde 11 olan işsizlik yüzde 9.4 e geriledi.
■ Yine uzun yılların ardından ilk kez işgücüne katılım yüzde 50.5 e çıktı. Bu rakam Haziran ve Temmuz 2010 da yüzde 50 ye kadar yükselebilmişti. İşgücüne katılımın yüzde 50.5 in üzerinde olduğu son yıl 1999 du ve yüzde 52.7 idi.
■ İşsiz sayısı 2.550 bine inerken bu rakam en son Ağustos 2008'deki düzeyine geriledi.
İşsizlik verilerindeki bu pozitif gelişme, ekonomideki yüksek büyümenin hükümet tarafından da özel çabalarla kayda değer bir istihdam artışına tahvil edildiğini gösteriyor. Bu tablo, madalyonun parlak yüzü.

***

Düşük büyümeyle sıkıntılı birkaç yıl
Madalyonun bir de sönük yüzü var. Dört yıllık döngü kendini tekrarlayacaksa işsizlik yeniden yükselme eğilimine girecek ve ancak gelecek genel seçimler öncesinde düşecek demek. dip düzeyler alındığında, önceki seçimdeki yüzde 8.8'lik oran son seçimde yüzde 9.4'e çıkmış. İşsizliğin tabanı biraz daha yükselmiş. Bunda da küresel krizin büyük etkisi var.
Ancak küresel kriz yeniden kendini gösterdi. Ekonomiden sorumlu Başbakan Yardımcısı Ali Babacanın Antalya'da yaptığı konuşma hem bir uyarı hem de gelecek yıllara ışık tutar içerikteydi:
■ "Dünya daha önce görülmemiş türden ekonomik ve finansal sorunlarla karşı karşıya.
■ Ticaret ve finansman kanallarıyla dünya ile çok yoğun şekilde entegre olmuş ülkemizin dünyadaki, Avrupa'daki gelişmelerden izole olması, bu gelişmelerin tamamen dışında kalması mümkün değil.
■ Dünyada likiditenin çok bol, finansman sorununun da pek olmayacağı bir dönem yaşanıyor. Bol likidite dünyada dolaştığı sürece inşallah bizim cari açıkta çok ciddi sıkıntımız olmaz. Ancak bu likiditenin piyasadan çekildiği günler de gelecek. Bu artık 2013 mü, 2014 mü, yoksa 2015 mi olur, bilinmez. Bu cari açığı tedrici biçimde nasıl aşağı çekebiliriz ki, dünyadaki bol likidite dönemi bittiğinde bir problemimiz olmasın.
■ 2012'deki büyüme rakamı 2011'e kıyasla biraz daha düşük olacak. Çünkü otobanda giderken artık yoğun inşaatların olduğu, hatta yolun yer yer tek şeride düştüğü bir dönem var önümüzde. 120 km hızla gittiğiniz otoban tek şeride düşerken, aynı hızla gideyim derseniz, yol kazası olur. Dolayısıyla vites düşürerek, biraz hızımızı azaltarak ama dünya konjonktürünün nispeten sıkıntılı olduğu önümüzdeki dönemde, ihtiyatlı ama yine büyüyerek, daha makul oranlarda büyüyerek, önümüzdeki bir kaç yılı geçmeliyiz."
Demek ki, küresel sıkıntı bir kaç yıl sürecek ve bu dönemi Türkiye, dünya likiditesinin geri çekilme aşamasına hazırlık yapmak amacıyla düşük büyümeyle geçirecek. Bu da, işsizlikte en iyi dönemin yaşandığına işaret ediyor.

SONUÇ: "Aslanın bile uyuduğu zamanlar vardır." Çin atasözü

Yukarı