TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Üçü bir arada fiyatlanıyor: Durgunluk Avrupa borç ve banka sorunu

Küresel piyasalarda birkaç günlüğüne durulan deprem dün kaldığı yerden devam etti. Avrupa ve Amerika borsalarında yüzde 5'lere varan kayıplar yaşandı. Altının fiyatı 1815 ile yeni rekor düzeyine çıktı. Almanya'nın Hazine faizi yüzde 2.06 ile ABD'nin yüzde 2.00 ile tarihi en düşük düzeylerine indi.
Para sahipleri riskli araçlardan çıkıp altın ve devlet tahvilleri gibi güvenli limanlara sığınıyorlar. Piyasalarda fiyatlanan temel olgu ise Amerika ve Avrupa'da ekonominin yavaşlaması, durgunluğa doğru gitmesi, hatta resesyon ihtimali. Bu da beraberinde Avrupa'nın borç sorunlarını daha da büyütecek bir gelişme. Ülke borç sorunlarının artması aynı zamanda Avrupa bankaları için en büyük tehlike. Yani fiyatlanan sadece bir sorun değil, iç içe geçmiş ve birbirini zincirleme etkileyecek üç sorun: Dünyada durgunluk veya resesyon, Avrupa borç sorunu ve Avrupa banka sorunu. Küresel piyasalar bu üçünü bir arada fiyatlamaya çalışıyor. Bu nedenle çok sert, hızlı, belki de ayarı kaçmış hareketleri görüyoruz.
Hatta faiz oranlarında son küresel krizde bile görülmeyen düzeyleri gördük. Aşağıda yer alan ABD 10 yıllık Hazine tahvil faizleri dün yüzde 2.00'ye kadar indi. Bundan önceki en düşük düzey Aralık 2008'de yüzde 2.04 idi. Geçmiş seyrine bakınca ABD faizleri yüzde
15'lerden başladığı yolculuğunda gelip yüzde 2'lere kadar indi. Bu gidişle belki de 2'nin altına bile sarkacak.
Ancak bu ekonomiler için bir sağlık işareti değil, hatta sağlıksızlık işareti. Ekonomiler duracak, reel sektör eskisi gibi para kazanamayacak. Kredi talebi azalacak. Reel sektörün ileriye dönük faizi ödeme gücü ancak bu kadar var demek. Yani reel sektörün kazanma gücü de, borç ödeme gücü de, faiz ödeme gücü de zayıflayacak.
Zaten borsalar da aynı şeyi fiyatlıyor. Kâr azalacak ve şirketler daha düşük temettü dağıtacak.
Küresel bazda yüksek büyümeden durgunluğa hatta resesyona geçişin yarattığı bir depremin ortasındayız. Piyasalar her zaman yaptığını yapıyor. Öngörülemiyor, sert, hızlı ve abartılı hareket ediyor.

SONUÇ: "Gelecek penceresindeki perde her zaman kapalıdır." J. Bigelow

Yukarı