TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Eylülde yol ayrımına doğru

ABD ve Avrupa ekonomilerinin durgunluğa girmekte olduğu bir dönemde küresel piyasalarda yeniden büyük çalkantılar başladı. Ağustos ayındaki bu çalkantıların hem beklentileri hem de reel ekonomik verileri bozucu etkilerini önümüzdeki dönemde göreceğiz. Ağustos ayına ait gerçekleşmeler ve ekonomik verilerin büyük bölümü, en azından aylık ve haftalık olanları eylülde açıklanacak. Bu verilerle birlikte iki kıtadaki ekonomilerin durgunluğunun devam ettiğini ya da resesyona doğru gitmekte olduğunu öğreneceğiz. Bu nedenle ağustos ayı verilerinin açıklanması ile eylülde küresel piyasalar yeniden dalgalanabilir.
Eylül ayı bu bakımdan çok önemli. Yani Amerika ve Avrupa ekonomileri durgunluğa mı girdi, yoksa resesyona doğru mu gidiyor sorusunun büyük ölçüde yanıtını bulmuş olacağız.

EYLÜLÜN ÖNEMİ: Eylül ayının ekonomideki öneminin diğer ayaklarına dün Başbakan Yardımcısı Ali Babacan değindi. Nedir bunlar?
■ Amerika yönetiminin ve Avrupa hükümetlerinin gelişmeler karşısında ne yapacakları ya da yapamayacakları ortaya çıkmaya başlayacak.
■ G-20 Bakanlar Toplantısı eylülde yapılacak. Dolayısıyla bu toplantıda dalgalanma ve kriz ele alınacak.
■ Dünya Bankası ve IMF yıllık toplantıları da eylülde. Bu toplantıların konusunun yine resesyon ve önlemler olacağı kesin.
■ BM Genel Kurulu vesilesiyle dünya liderlerinin New York'ta buluşmalarında da küresel ekonomik sorunlar masaya yatırılabilir.
Bakan Babacan'ın bu belirlemelerine, Türkiye'nin 2012 makro ekonomik büyüklüklerinin, Orta Vadeli Programı'nın, istihdam paketinin, kayıtdışılık paketinin eylül ayında belli olmasını da eklemek gerekiyor.

PARA BASMA MAKİNESİ: Üstelik Bakan Babacan, ABD'nin bu hafta sonu yapılacak Jackson Hole'de olmasa bile daha sonra üçüncü parasal genişlemeye gidebileceğini tahmin ediyor. CNN Türk'ün sorularını yanıtlayan Başbakan Yardımcısı Ali Babacan'ın bu konudaki
sözleri şöyle: "Her şeyden önce ABD Merkez Bankası bağımsız bir merkez bankası değil. Dolayısıyla ABD Merkez Bankası'nın Amerikan ekonomisini daha fazla sıkıntıya sokacak bir tutum içine gireceğini tahmin etmiyorum. Çünkü ellerinde iyi bir para basma makinesi var. Birinci miktarsal genişlemede bir sorun yaşamadılar, ikinci miktarsal genişlemede de bir sorun olmadı. ABD'de iç talep zaten iyi değil, halkın morali çok bozuk. Böyle bir ortamda ne kadar para basarsanız basın bunun enflasyona yansıması kolay olmuyor."

KAVŞAK NOKTASI: Yani enflasyon yaratmayacaksa ve piyasaları memnun edecekse FED'in bunu yapmaktan geri kalmayacağını düşünüyor Ali Babacan.
Ancak düşük faizin 2013 ortasına kadar devam ettirilmesi kararına üç muhalif oyun çıkması, FED'in yeni parasal genişlemeye gitmesini zorlaştırabilir.
Bütün bunlar eylül ayının tam bir kavşak noktası olduğunu, yeniden yol ayrımlarının yaşanabileceğini düşündürüyor.

SONUÇ: "Bir uçurumun kenarında yürürken düşme riskiniz, korktuğunuz oranda artar." Bertrand Russell

Yukarı