TVRadyo
Abdurrahman Yıldırım
Abdurrahman Yıldırım

Bu program notu artırır

Orta Vadeli Program, önümüzdeki üç yıllık dönemde ekonominin ve özellikle kamu kesiminin nereye doğru gideceğini, gitmek istediğini ortaya koyan bir doküman. Her yıl yeniden revize ediliyor ve üç yıllık olarak açıklanıyor. 2012-2014 dönemini kapsayan program da dün Başbakan Yardımcısı Ali Babacan ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından açıklandı. 2012 makro büyüklükleri ile bütçesi de böylece belli oldu.
Sadece bu program açıklanmakla kalmadı, vergi gelirlerini artıracak önlemler de önden yüklemeleri olarak açıklandı. Kamu kesimine 5 milyar lira gelir yaratacak yeni vergi artışlarına gidilmesi programın gücünü ve inandırıcılığını artırıyor.

EN GÜÇLÜ YANI: Hükümet tarafından yapılması en zor olanı en baştan yapınca ve geçmiş yıllardaki sonuçlar dikkate alınınca, ortaya iyi bir programın çıktığını belirtmek gerekiyor.
■ Bir kere yeni programın en güçlü tarafı mali disiplini iyice pekiştirmesi. Bu yılki bütçe açığı milli gelirin yüzde 2 sinin altına iniyor, yüzde 1.7 olarak gerçekleşiyor. Gelecek üç yılda da giderek azalarak 2014' te yüzde 1'e iniyor. Buna paralel olarak Türkiye önümüzdeki yıllarda yüzde 1'in üzerinde faiz dışı fazla vermeye devam edecek.
■ Bütçe açığının daraltılması ve faiz dışı fazla verilmesinin sonucu olarak kamu borçları düşecek. Bu yılki rakamın milli gelirin yüzde 38.8'i düzeyinde gerçekleşmesi bekleniyor. 2014 yılına gelindiğinde oran yüzde 32 ye kadar gerileyecek. Gelişmekte olan ülkelerin borç düzeyi ise yüzde 38, gelişmiş ülkelerin yüzde 90 civarında.
■ Cari açık azalmaya başlıyor ve gelecek yıllarda daha azalması hedefleniyor. Bu yıl milli gelirin yüzde 9.4'ü kadar 71.2 milyar dolarlık bir açık bekleniyor. Açık mutlak rakam olarak da düşecek milli gelire oranı olarak da ve 2014 yılında milli gelirin yüzde 7'sine gerileyecek. Cari açığı oluşturan dış ticaret açığı da ilk kez bu yıl 100 milyar doların üzerinde gerçekleşecek ve gelecek yıllarda da bu düzeylerde kalacak. Cari açıkta mucize yok. Ama kötüleşme de yok. Konjonktüre ve Türkiye ekonomisinin yapısına uygun gerçekçi hedefler konmuş gibi.
■ Program enflasyon konusunda çok iddialı. Bu yıl sonu yüzde 8, gelecek yıl yüzde 5.2 enflasyon tahmin edilmiş. Kur artışından dolayı geçişkenlik devam ediyor. Üstüne zamlar da geldi. Gelecek yıl ne olacak da enflasyon bu kadar düşecek?
■ Denilebilir ki, TL'nin yeniden değerlenmesi gündeme gelecek. Yıllık ortalama kur hesaplarını da çıkardık. Bu yılın ortalama kuru 1.67, gelecek yılki 1.73, 2013 1.78 düzeyinde. Yüzde 2-3'lük yıllık artış. Öngörülen enflasyonun altında, yardımcı olacak ama o kadar. Kur artışı asıl 2014 yılına atılmış ve yüzde 15 kadar bir TL değer kaybı öngörülmüş. Bu yılkinden bile fazla. Neden acaba?
■ Büyüme hız kesecek ve bu yıl yüzde 7.5 düzeyinde gerçekleştikten sonra gelecek yıl yüzde 4'e inecek. İşsizlik oranı da çok az gerileyecek ve yıllık bazda tek haneli rakamlara ancak 2014' te varılacak. 2014 aynı zamanda normal seçim yılı. Üstelik 2004'ten sonra ilk kez tek haneli rakamlara inmiş olacak yıllık bazdaki işsizlik rakamları.

***

Krizden ayrıştıracak program

Hem programın kendisi hem de vergi gelirlerini artırıcı adımların önden atılması, ortaya kredibilitesi yüksek bir doküman çıkarmış. Cari açıkta çok fazla yapılacak bir şey yok ama kamu açığında daralmaya gidilerek bu fazlasıyla telafi edilmiş gibi. Tam olarak ustalık programı da denilebilir. Bu yönüyle belki de en az sapmanın ortaya çıkabileceği bir program olmaya aday. En azından 2012 yılı olarak.
■ Türkiye'nin notunu artırmak için gerekçe arayan kredi kuruluşlarına bu fazlasıyla sunulmuş durumda. Gerisi onların bileceği bir şey.
■ Sadece not artışını sağlayacak değil aslında Türkiye'yi krizden ayrıştırmaya aday bir program haline de dönüşebilir. Çünkü şu anda dünyanın başı bütçe açıkları, kamu borçları ve bankalarla dertte. Bankalarla ilgili yapacağımız bir şey kalmadı. Ama bütçe ve kamu borcu pozisyonumuzu eğer bu programla daha da güçlendirebilirsek, Türkiye'yi küresel kötü gidişten ayırmak ve ayrıştırmak da mümkün olabilir.
Orta Vadeli Program, 2014 geldiğinde yatırım yapılabilir ülke notuna sahip, tek haneli enflasyon ve tek haneli faizin yanına tek haneli işsizlik oranı da eklenerek seçime gidilmek istendiğini, bunun gerçekleşme ihtimalinin de yüksek olduğunu söylüyor bize.

SONUÇ: "Yeteri kadar nedeniniz varsa, her şeyi yapabilirsiniz." Jim Rohn

BU YAZIYA YORUM YAZ
 
15 Ekim 2011 Cumartesi, 20:16 Misafir kamu bütçesi dizginlenmeden not arttırımı gelmez
15 Ekim 2011 Cumartesi, 19:49 Misafir sn yıldırım hayal görüyor. devlet harcamaları kısılmadan not arttırımı gelmez.
Yukarı