TVRadyo
Ali Tezel
Ali Tezel

Doğru borçlanma yapsaydınız az ödeyip çok aylık alırdınız

Yurtdışı borçlanmasıyla emekliliğin çok sayıda püf noktası var. Borçlanmayı doğru yaparsanız az para ödeyip çok emekli aylığı alırsınız. Bilmeden yaparsanız çok ödeyip az emekli aylığı alırsınız. Borçlandıktan sonra geri dönüş var ama aylık bağlandıktan sonra yok

Danışmak istediğim konu, yurtdışı borçlanmayla 27.01.2010 tarihinde bağlanan emeklilik aylığımla ilgili. 27.05.1961 doğumluyum, 18.04.1984'te SSK'lı olmuştum, 2457 gün prim ödedikten sonra 1991'de Avusturya'ya gittim. 2009 yılı kasım ayında da kesin dönüş yaptım. Yurtdışı borçlanması için SGK'ya müracaat ettim. Başvuruyu yaptığımda formları doldururken ödenecek gün sayısını sanırım, en yüksek seçtim ve günlük borçlanma miktarını da daha yüksek maaş bağlanma umuduyla 15 lira olarak seçtim. Eşimi 2000'de kaybettim ve 15 ile 18 yaşında iki oğluma bakmakla yükümlüyüm. Bunun sonucunda, 98 bin 115 lira ödeme çıktı. Hepsini ödeme imkânım yoktu ve ben de 2610 günün karşılığı olan 39 bin 150 lirayı ödedim. En düşük olan 7.5 lira değil de 15 lira ödediğimden, en düşük yerine daha yüksek bir maaş bağlanması umudum vardı ama 762 lira aylık bağlandı. Şimdi bunu düzeltme şansım var mı? Hilal Hürriyet

Yurtdışı borçlanmak suretiyle emekliliğin iki aşaması vardır. Birincisi borçlanmak, ikincisi de emeklilik. Emekli aylığını ise borçlanma belgesinde doldurduğunuz alanlar belirler.
Yurtdışı borçlanmasında esas düşünülmesi gereken, emekli aylığıdır ve emekli aylığının hesaplanmasında da üç dönem vardır. Birincisi 31.12.1999 öncesi dönem, ikincisi 1.1.2000 ile 30.09.2008 arası dönem, üçüncüsü de 1.10.2008 gününden sonraki dönem. Borçlanma talep dilekçesinde sadece gün sayısı yazarsanız
ödeme günlerinizi, ödeme yaptığınız günden geriye doğru sayarlar. Siz tarih belirtmeden borçlanma talep dilekçesi doldurmuşsunuz, ödeme yaptığınız 2610 günü, ödeme gününüz olan 2009 Kasım'ından geriye doğru saymışlar. Borçlanma talep dilekçesinde 31.12.1999 öncesini seçseydiniz ve 31.12.1999'dan geriye doğru 2610 günlük hem de günlük 7.5 liradan ödeseydiniz ödeme rakamınız 19 bin 575 lira olacaktı ve 995 lira da emekli aylığı alacaktınız. Cebinizden 39 bin 150 lira çıkmış ya, 1.1.2000'den sonraki dönemlerden 490 günü de günlüğüne 40 liradan ödeseydiniz ödeme rakamınız olan 39 bin 150 liraya ulaşırdınız, ama bu sefer emekli aylığınız 1295 liraya ulaşırdı.

3600 GÜNLE 995 LİRA AYLIK ALABİLİRDİNİZ
Sizin için en uygunu, var olan 2457 günü 3600 güne tamamlayacak 1143 günlük bir borçlanmayı en düşük rakamdan yapmak, ama bunu yaparken de 31.12.1999 öncesini işaretlemekti. Bu şekilde cebinizden 8572 lira çıkacaktı ve alacağınız emekli aylığı da yine 995 lira olacaktı. Fakat bu durumda 56 yaşında yani 2017 yılında emekli olacaktınız.
Yurtdışı borçlanması işlemini yaptıran, parasını ödeyen, hatta emeklilik dilekçesi veren ama emekli aylığını hiç almamış olanlara isterlerse işlemleri iptal edilip ödedikleri iade edilir. Fakat bir kere emekli aylığını çekenlerin parası iade edilmez, işlemleri de iptal edilmez. Bu sebeple sizin için yapacak bir şey kalmamış.

***

Bulgaristan göçmeni ve askerlik borçlanması

Bulgaristan'dan gelen soydaşların askerlik borçlanması konusunda son günlerde aşırı sayıda SGK'yı şikâyet eden mesajlar yağmaya başladı. Aslında konu eski SSK Genel Müdürlüğü'nün 12-10 ve 1218 ek sayılı iki genelgesi ve SGK Başkanlığı'nın 2008/111 sayılı genelgesiyle o kadar net ama maalesef SGK'da bu konuda halen hatalı işlemler yapılıyor. Söz konusu SSK genelgelerine göre; Bulgaristan'dan gelenlerden askerlik borçlanması yapmak isteyenler belge getirmek zorunda değildir ve bu durumda 2 yıllık bir sürenin askerlik borçlanmasını yapabilirler. Belge getirirlerse bu sefer belgede daha fazla süre kayıtlı ise o süre kadar borçlanabilirler.
SGK'nın son 2008/111 sayılı genelgesi bu durumu biraz daha değiştirdi. Genelgeye göre elinde askerlik sürelerini gösterir belgesi olanlar belgede ne kadar süre yazıyorsa hepsini borçlanmak hakkına sahip. Elinde askerlik belgesi olmayanlar ise, 2 yıl değil de doğum tarihlerine göre 18 veya 20 ay askerlik yapma dönemlerine göre emsal doğum tarihli Türkler ne kadar askerlik yapıyorlarsa o kadar süre borçlanabileceklerdir.

Yukarı