TVRadyo
Ali Tezel
Ali Tezel

‘Torba’dan gurbetçilere kötü haber var

Sosyal güvenlik sisteminde emekli aylığının hesaplanmasında 3 dönem vardır. Birinci dönem, 31.12.1999 günü ve öncesi dönemdir (Demirel- Ecevit dönemi) ve gösterge sistemiyle en düşük 1240 lira emekli aylığı verir.
İkinci dönem, 1.1.2000 ile 30.09.2008 arasındaki dönemdir ve daha az emekli aylığı verir. Son dönem, 1.10.2008 günü ve sonrası dönemdir, en düşük (asgari ücretin yüzde 35’i kadar) emekli aylığı verir.
Bugüne kadar bu köşeden gurbetçilere borçlanırken hep, “Özellikle 31.12.1999 öncesi dönemi seçin ki emekli aylığınız 1240 lira olsun” dedik. Şimdi, TBMM’ye sevk edilen Torba Yasa ile gurbetçilerin tarih seçme hakkı ellerinden alınıyor. Bununla kalınmıyor, “Emekli aylığında sondan (2014’ten) geriye doğru dönem dikkate alınacak” deniyor.
“Torba”daki maddedeki “Başvuru sahiplerinin kısmi borçlanma taleplerine istinaden yapılacak borçlanma süresinin tespitinde, ibraz edecekleri belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınır” hükmü yurtdışı borçlanmasında tarih belirtme olayını ortadan kaldırıyor. Örneğin, 1980-2014 yılları arasında yurtdışında çalışan bir gurbetçi, primin aylığa dönüşüm verimi birbirinden çok farklı olan “2000 yılı öncesi”, “2000-2008 Ekim arası”, “2008 Ekim’den sonrası” olarak tanımlanan üç dönemden kendisine en uygun olan dönemi seçemeyecek. SGK kendiliğinden 2014 yılından geriye doğru borçlandığı yıl kadarını emekli aylığında dikkate alacak. Yani, en düşük emekli aylığı veren döneme göre gurbetçiye emekli aylığı hesaplayacak. Mesela bu kişi 15 yıllık borçlanma (5400 gün) yaparsa alacağı aylık sadece 680 lira olacak. Yani tarih seçip 1240 lira emekli aylığı yerine artık 680 lira emekli aylığı verilecek.

GURBETÇİLER, TORBA ÇIKMADAN BORÇLANIN
Bu durumda gurbetçi vatandaşlarımızın, Torba Yasa çıkmadan borçlanma yapmalarında kendileri için büyük yarar var. Zira Torba Yasa bu hükümle çıkarsa, 1 Ekim 2008’de yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun’dan dolayı, ödenen primlerin aylığa dönüşümü bakımından en kötü, en verimsiz dönem olan 2008 Ekim sonrası dönem ister istemez borçlanılacak ve bu da çok düşük aylıklara neden olacak. Önümüz yaz olduğu için gurbetçi akınına uğrayacak ülkemize gelecek yurttaşlarımıza önerim, Torba Yasa çıkmadan tarih belirtme hakkını kullanmak için birkaç günlerini bu işe ayırmaları.

 

Mavi kartlılarda davaya gerek kalmayacak

Mavi kartlı veya pembe kartlı denilen, Türk vatandaşı iken yaşadığı ülkenin vatandaşlığını kazanmak için devletin verdiği izinle vatandaşlıktan çıkan gurbetçilerimize müjde. Gerek 12.06.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 28. maddesindeki, gerekse önceki 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 29. maddesindeki yasal düzenlemeye göre, doğumla Türk vatandaşı olup da İçişleri Bakanlığı’ndan vatandaşlıktan çıkma izni alanların, sosyal güvenliğe ilişkin kazanılmış hakları saklı tutulmuş sayılmasına ve bu kapsamdaki kişilerin söz konusu hakların kullanımında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan aynen faydalanmaya devam edecekleri belirtilmesine rağmen SGK bu gurbetçilerin borçlanma başvurularını reddediyordu. Gurbetçi mahkemeye gittiğinde de mahkeme yoluyla elde ediyordu. Artık Torba Yasa ile mahkemeye gerek kalmayacak.

Yukarı