TVRadyo
Ali Tezel
Ali Tezel

15 yılı doldurup kıdemini alan başka bir işyerinde başlayabilir

Ali Bey, 15 yıl SSK’sını dolduran SSK’lıların, çalıştığı işyerinden kıdem tazminatı alıp ayrılabileceğini yazmıştınız. Bu bağlamda birkaç soru sorabilir miyim? Örneğin ben 1996 SSK girişliyim 1 yıl sonra 15 yılım dolacak ve 3600 işgünüm de dolacak, 1 sene sonra kıdem tazminatımı alıp ayrılınca tekrardan başka bir işyerinde SSK’lı olarak çalışamaz mıyım? Çalışırsam tekrardan kendi isteğim ile ayrılırsam kıdemi alabilir miyim? 15 yılım dolduğu için kıdemimi alıp çıkarsam emekli olduğumda bana maddi olarak bir zararı var mı düşük maaş gibi? İsmi Saklı

1475 sayılı eski İş Kanunu’nun yürürlükte kalan tek maddesi olan 14’üncü maddesine göre, 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi çalışanların 15 yıllık sigortalılık süresi ve en az 3600 günü tamamlamaları şartıyla, en son çalıştıkları işyerinde en az bir tam yıl çalışmış olmak diğer koşuluyla işlerinden kendileri ayrılarak kıdem tazminatı alma hakları var. Aynı işçinin daha sonra emeklilik yaşını beklerken artık bir daha çalışmaması düşünülemez.
08.09.1999 günü Resmi Gazete’de yayımlanan 4447 sayılı Kanun’a kadar SSK’lı kadınlar 20 ve erkekler 25 yıllık sigortalılık süresi ve 5000 günle emekli olabiliyorlardı. Bu Kanun’la birlikte bu şartlara ilave olarak üçüncü olarak bir de yaş şartı getirildi. Mesela 1995 yılının 23 Kasım gününden önce işe giren erkekler 55 yaşında en az 5750 günle emekli olabildikleri gibi 3600 günle de 60 yaşında emekli olabilirler.
Emeklilikte, yaş şartı getirildi ama işçilere yaş şartı hariç diğer şartları tamamladıklarında emeklilik yaşlarını evlerinde beklemeleri hakkı da 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesine 5’inci bent olarak eklendi. İşte burada işyerinde kıdem tazminatı alarak ayrılma niyetinizin ne olduğu çok önemli. Şayet, emeklilik yaşınızı beklemek üzere evinizde dinlenmek üzere ayrılıyorsanız kıdem tazminatı alma hakkınız var. Yok aslında başka bir işyerinde iş buldunuz ama bu işyerindeki kıdem tazminatını alıp diğer işyerinde işe başlama niyetiniz varsa bu durumda kıdem tazminatı alma hakkınız yok. Fakat, daha teknolojik gelişmeler niyet okuma makinesi icat edemediler.
Bu hakkı kullanmak için bağlı olduğunuz sosyal güvenlik merkezinden “Kıdem Tazminatı Alabilir” yazısı alıp işverene vermeniz gerekir. Normal şartlarda bu belgenin bir defa verilmesi yerinde olur ama SGK bu konuda daha önce verdiği belgeleri saklamadığı ve bilgisayarlarına da işlemediği için birden fazla alma hakkınız ve birden fazla defa kullanma hakkınız var. Bu şekilde işten ayrıldığınız ve kıdeminizi aldığınız için emekli aylığınızda bir değişme olmaz.
Öte yandan, gerçekten emeklilik yaşınızı evinizde beklemek üzere işyerinden ayrılıp, kıdem tazminatınızı aldınız ama bir müddet sonra planlarınıza uymadığından veya başka sebeplerle karar değiştirip bir başka işyerinde işe başlamanız ise yasak değil. İşte burada cevabı verilecek soru şu, işyerinden kıdem tazminatı alıp giderken gerçek niyetiniz, amacınız nedir? Amacınız başka bir işyerinde işe girmek ise kıdem tazminatı hakkınız değil. Bu konuda yargının görüşü de bu doğrultuda olup size örnek bir mahkeme kararından bazı bölümler veriyorum.


ÖRNEK YARGI KARARI

Yargıtay 9’uncu Hukuk Dairesi Esas: 2006/2716, Karar: 2006/8549, Tarih: 04.04.2006

ÖZET: 506 Sayılı Kanun’un 60. maddesinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya yine aynı kanunun geçici 81. maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle işçilerin kıdem tazminatına hak kazanabileceği hükme bağlanmıştır. Düzenlemenin amacı, prim ödeme ve sigortalılık süresi yönünden emeklilik hakkını kazanmış olsa da diğer bir ölçüt olan emeklilik yaşını beklemek zorunda olan işçilerin, bundan böyle çalışma olmaksızın işyerinden ayrılmaları halinde kıdem tazminatı alabilmelerini sağlamaktır. Şüphesiz işçinin bu ayrılmasından sonra yeniden çalışması gündeme gelebilir ve Anayasal temeli olan çalışma hakkının ortadan kaldırılması beklenmemelidir. Bu itibarla işçinin ilk ayrıldığı anda iradesinin tespiti önem kazanmaktadır. (506 s. SSK. m. 60, geçici madde 81) (1475 s. İş K. m. 14)


İşe girişiniz geriye gitmez
Öncelikle bizim sesimizi her platformda duyurduğunuz için çok teşekkür ederim. 21 Ağustos 1969 Ödemiş doğumluyum. SSK ilk girişim 07.05.1990 olup, 19901992 arasında askerlik yaptım. SSK’da 3122 günüm var. 19972003 arasında 2488 gün BağKur’um var. 2003 ile 2007 arasında Türkmenistan’da topluluk sigortasıyla çalıştım. Halen Belediye’de sözleşmeli personel olarak çalışmaktayım. Prim ödeme gün sayım tamamlandı. Benim öğrenmek istediğim şu, yurtdışında geçen günlerimi ayrıca borçlanma yaparak sigorta ilk girişini askerden önceki tarihe götürerek daha erken yaşta emekli olma şansım var mıdır? Ruhi SeyrekÖdemiş Türkmenistan’da geçen topluluk sigortalı dönemi borçlanma imkânınız yok. Olsaydı bile ilk işe başlama tarihinden sonraki bir dönem olduğu için ilk işe girişinizi geri almazdı. Bu sebeple 07.05.1990 başlangıcınızla 52 yaşında en az 5525 günle SSK’dan emekli olacaksınız. Daha erken emekli olabilme hakkınız-şansınız yok.


Başkent’te sosyal güvenlik uzmanlığı vakti

Sosyal güvenlik ve çalışma hayatının çığ gibi büyüyen sorunlarını çözmeye ehil uzman yetiştirmek için bilgi, birikim ve vaktimi paylaşmaya gücüm yettiğince devam edeceğim. Bu hafta sonu İstanbul’da yeni bir Sosyal Güvenlik Uzmanlığı Sertifika Programı’na başladık. Sırada Ankara var. Başkent’te ikinci kez sertifika eğitimi vereceğim. 12 Şubat’ta başlatacağımız programın eğitimi yedi hafta sonu sürecek. Keşke İstanbul, Ankara ve İzmir dışında da tüm Türkiye’de bu eğitimi yaygınlaştırabilsek, sosyal güvenlik uzmanlarının sayısını çoğaltabilsek. İnsan kaynakları alanında çalışanlar, avukatlar, serbest mali müşavirler, muhasebeciler, yeni meslek edinmek isteyenler bizi takip edin.

Ayrıntılı bilgi için www.alitezel.com

Yukarı