TVRadyo
Ali Tezel
Ali Tezel

Çalışıp prim ödedikçe emekli aylığı nasıl düşer

SSK'da ve diğer uygulamalarda alt sınır aylıkları her ay devamlı düşüyor. İki nedeni var: Birincisi, 2008 sonrası aylık bağlama oranı düşük. İkincisi de 2008 sonrası kazançta büyüme oranı düşük oranlı dikkate alınıyor

Ali Bey, her yerde en düşük SSK emekli aylığı 780 lira diyorlar, ama ağabeyim 2011 yılı mayıs ayında emekli oldu ve 690 TL emekli maaşı bağlandı. Asgari ücretten gösterildi. Ara yıllarda da Bağ-Kur'a geçti, ondan sonra da son 3 yılını sigortada çalışarak bitirdi. Bize gelen bilgiler aşağıdaki gibi. Bilgi verirseniz çok seviniriz. Sezai Üçyol

Sayın okurum, birçok kişi anlamakta zorlanıyor. "Çalıştıkça, SSK'ya prim ödedikçe emekli maaşları nasıl düşer" diyorlar. Haklılar, ancak sistem prim ödedikçe aylıkları düşürüyor. Abiniz 2008 Ekim ayından önce emekli olsaydı, en düşük SSK emekli aylığı olan 780 lira alacaktı, ama 2008 Ekim ayından sonra da çalışmaya devam etmiş ve alacağı emekli aylığı düşmüş.

EMEKLİ AYLIĞINDA 3 DÖNEM VAR
SSK'dan ve Bağ-Kur'dan emekli olacaklar için, emekli aylığı çalışma sürelerine göre üç ayrı sistemle hesaplanmaktadır. Birinci dönem, 31.12.1999 öncesi çalışma dönemidir. Biz buna Demirel-Ecevit dönemi diyebiliriz. İkinci dönem, 01.01.2000 ile 30.09.2008 arasındaki dönemdir. Biz buna Yaşar Okuyan dönemi diyebiliriz. Üçüncüsü de 1 Ekim 2008 sonrası dönemdir ki buna da Erdoğan dönemi diyebiliriz. Abinizin ilk dönemde 2038 gün, ikinci dönemde 2986 gün ve son dönemde de 586 gün çalışması var. Mesela abiniz, Erdoğan döneminde hiç çalışmasaydı alacağı emekli aylığı 780 lira olurdu. Hatta sadece Demirel-Ecevit döneminde çalışmış olsaydı alacağı emekli aylığı 980 lira olurdu.

AYLIK BAĞLAMA ORANLARI GERİLİYOR
Abinizin aylık bağlama kâğıdındaki bilgileri görüyorsunuz. Aylık bağlama oranı birinci dönem için yüzde 62, ikinci dönem için yüzde 45 ve son dönem için yüzde 31. 16'dır. Gördüğünüz gibi birinci dönemde aylık ortalama kazancının yüzde 62'si kendisine emekli aylığı olarak bağlanırken, ikinci dönemdeki kazançlarından sadece yüzde 45'i emekli aylığına yansıyor. Son dönemde ise aylık bağlama oranı yerlere düşmüş ve yüzde 31 olmuş. İşte bu sebeple aylık ortalama brüt kazancı (SGK'ya bildirilen kazanç) 2500 liradan az olanların çalıştıkça, SGK'ya adına prim ödendikçe emekli aylığı düşmektedir. Bu düşüş, asgari ücretle SGK'ya bildirilenler için had safhadadır.

KAZANÇ GÜNCELLEME ORANI DA DÜŞÜYOR
Abiniz, 2011 Mayıs ayında emekli olmuş. Emekli aylığı hesabının da basitçe formülü şu şekilde: Aylık ortalama kazanç x ABO. Ancak aylık ortalama kazanç, abinizin 1990-2011 arasında geçen 21 yıllık prim ödemelerinin ortalamasına göre bulunuyor. Geçmiş yılların kazançları da enflasyonla eridi. Sisteme göre geçmiş yılların kazançlarının 2011 yılına göre güncellenmesi gerekiyor. İşe burada da son dönem berbat durumda. Geçmiş yıllarından 19902008 arasındaki yılların kazançları, kendisinden sonraki yılların TÜFE ve gelişme hızının tamamıyla çarpılarak değerlendiriliyor, yani 2008 öncesi yıllar tam güncelleniyor. Ancak 2008 sonrası kazançlar ile geçmiş kazançların 2008 sonrasındaki güncellenmesinde TÜFE'nin yüzde 100'ü dikkate alınırken, gelişme hızının sadece yüzde 30'u dikkate alındığından abiniz gibi tüm SSK ve Bağ-Kur'luların 2008 yılı ve sonrasındaki Türkiye'nin büyüme oranından gelen payları yüzde 70 oranında az veriliyor. İşte bu sebeple abinizin aylığı düşük.

*

Yurtdışı çalışma süresi dikkate alınır
Ali Bey, benim sorum SSK yurtdışı kısmi emekliliğiyle ilgili. SSK'dan 2007 yılında 45 yaşında 5000 hizmet günüyle emeklilik şartlarını sağladığımı sanıyorum. 2000 yılı öncesinde 3314 gün Türkiye'de SSK hizmetim var. 2000 yılı sonrası 1460 gün İngiltere maaşlı çalışma hizmetim mevcut ve 250 gün İngiltere'de serbest meslek prim ödemem var. Toplamı 5024 gün ediyor. Ben eski SSK'lı olarak 5000 hizmet gününü tamamlamış olur muyum? En son dönemdeki yurtdışı serbest meslek çalışmam SSK işgünü olarak sayılır mı (5000 işgününü tamamlar mı)? Ahmet Orun-İngiltere

Sayın okurum, hizmet yıllarınızı ve doğum tarihinizi yazmamışsınız. Bu sebeple gerçekten emekli olup olamayacağınızı hesaplayamadım ama İngiltere'de ister çalışarak ister serbest çalışma olsun bunlar 5000 günün hesabında dikkate alınır.

Yukarı