TVRadyo
Ali Tezel
Ali Tezel

Sigortası eksik gösterilen, işi bırakıp tazminat alabilir

Ücreti eksik ödenen, sigortası gerçek ücretten değil de düşük olarak gösterilen çalışanlar isterlerse işlerini haklı sebeple feshedip kıdem tazminatlarını da diğer alacaklarını da mahkeme yoluyla tahsil edebilir

Sayın Ali Tezel, beş yıldır makine imalatı yapan bir firmada çalışmaktayım. 1.500 lira maaş almama rağmen sigortam asgari ücretten yatırılıyor. Yurtdışı ve yurtiçi montaj işlerinde mesailerimiz ve harcırahlarımız ödenmiyor. Devletin vermiş olduğu resmi tatiller "Burası özel sektör" denilerek uygulanmıyor. Şirket 3 sene öncesine kadar ödediği yılda 2 maaş ikramiyeyi artık ödemiyor. Maaşlar ayın 8'inden sonra ödeniyor. Bunlar gibi birçok nedenden dolayı işten ayrılmak istiyorum. Tazminatımı, şu zamana kadar alamadığım yurtdışı ve yurtiçi harcırahlarımı ve mesailerimi nasıl alırım? Bana yardımcı olursanız veya en azından yol gösterirseniz bir tek benim değil, bu şirkette çalışan ve benim gibi mağdur olan birçok insanın hayır duasını alırsınız. İsmi saklı

Sayın okurum gerçekten birçok çalışanın derdine tercüman olmuşsunuz. Kayıtdışılık hallerinden birisi olan işçi ücretlerinin SGK'ya eksik bildirilmesi, işçiye işi haklı sebeple bırakma hakkını verir. Elinize geçen net maaşınız 1.500 lira ise yasal olarak SGK'ya bildirilmesi gereken brüt aylık geliriniz 2150 lira olmalıydı. Bu rakam üzerinden SGK'ya bildiriliyor olsaydınız ileride alacağınız emekli aylığı da şimdi bildirilen (asgari) ücrete göre daha yüksek olacaktı.

FAZLA MESAİNİN ÖDENMEMESİ DE İŞİ BIRAKMA HAKKI VERİR
Öte yandan, harcırahlarınızı ve fazla mesailerinizi de işverenin ödemediğini iddia ediyorsunuz. Bu durumda da haklı sebeple işi bırakma tercihiniz var. Gerek ücretlerinizin düşük gösterilmesi gerekse mesai ve harcırahlarınızın ödenmemesi sebebiyle işi bırakmak istiyorsanız önce notere gidip, işvereninize ihtarname gönderiniz. İhtarnamenizi şu şekilde yazabilirsiniz.
" ... tarihinden beri işyerinizde net 1.500 lira ücretle çalışmaktayım, ancak SGK kayıtlarına göre ücretimi asgari ücret üzerinden bildirmektesiniz. Öte yandan, fazla mesai ücretlerim, bayram ve genel tatil ücretlerim ve de harcırahlarım yasaya uygun ödenmemektedir. Bu sebeple işimi 4857/24-e fıkrasına göre feshediyorum. Hak ettiğim kıdem tazminatım ve yukarıda açıkladığım alacaklarımın tarafıma en geç üç gün içinde ödenmesini, ödenmediği takdirde yasal yollara başvuracağımı bildiririm. Öte yandan eksik sigorta bildirimi sebebiyle de gerek SGK gerekse Çalışma Bölge Müdürlüğü'ne şikâyet edeceğimin de bilinmesini isterim."

ÖDENMEZSE ŞİKÂYET VE DAVA EDİN
Noterden gönderdiğiniz ihtarnameye rağmen ödeme yapmazlarsa hem SGK'ya hem de Bölge Çalışma Müdürlüğü'ne şikâyet ediniz. Ardından da iş mahkemesinde hem alacaklarınızı hem de kıdem tazminatınızı almak için dava açmanızı tavsiye ederim. Bu arada tecrübelerime göre söyleyeyim, işvereniniz akıllı ve ileri görüşlü ise size anlaşma teklif edecek ve tüm yasal isteklerinizi karşılayacaktır. Aksi halde SGK'dan tarafına gelecek olan ceza miktarı ödenemeyecek kadar yüksek.

Örnek Yargı Kararı
Yargıtay 9'uncu Hukuk Dairesi
E: 2003/10129 K: 2004/357 T: 20.01.2004
■ FAZLA ÇALIŞMA ÜCRET ALACAĞI
■ İŞÇİNİN HAKLI NEDENLE DERHAL FESİH HAKKI
Somut olayda davalı işverenin fesih iddiası da bulunmamaktadır. Davacı işçi, iş sözleşmesini fazla çalışma ücretlerinin ödenmemiş olması ve sigorta primlerinin düşük ücretten yatırılması sebebiyle 1475 Sayılı İş Kanunu'nun 16/2-d bendi uyarınca haklı olarak feshettiğine göre, kıdem tazminatı isteğinin kabulü gerekir.

***

Dullar evleninceye kadar aylık alırlar

Annem, 1957 doğumlu olup SSK girişi 2004, çıkışı da 2007. Tarım sigortasına Temmuz 2011'de başvurdu. Halen vefat eden eşinden dolayı Emekli Sandığı'ndan 2009'dan beri maaş alıyor. Ne zaman, ne şartlarda emekli olabilir? Tarım sigortasına devam ederse eş dolayısıyla aldığı maaşı kesilir mi? SSK'dan emekli olursa eşinin Emekli Sandığı'ndan bağlanan maaşı alması mümkün mü? Tarım sigortasına iki aylık prim borcu var. Borcu yatırıp çıkarsa bu prim diğer sigorta primlerine eklenebilir mi? Hüseyin Bilgin Yücel

Anneniz, ilk kez 2004'te sosyal güvenlik kapsamına girdiğinden emeklilik yaşı en erken 58'dir. SSK'ya devam ederse 58 yaşında en az 7.000 günle veya 2029 yılında 4.500 günle, Bağ-Kur'a devam ederse 58 yaşında en az 9.000 günle veya 60 yaşında en az 5.400 günle emekli olur. Tarım sigortası SSK'dan ise 3.600 günü tamamlamak şartıyla emekli olur. Alacağı emekli aylığı da ayda şu an ödediğiniz prim miktarı kadardır. İster prim ödesin ister emekli olsun dul aylığı evlenmediği sürece devam eder.

Yukarı