TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

Başkasının parası ama bizim derdimiz

Küresel piyasalarda rezerv para birimi olma iddiası taşıyan sayılı ülke kuru var. Bunların başında ABD Doları geliyor. Bloomberg’in araştırmasına göre küresel piyasalarda tutulan toplam rezervlerin yaklaşık % 65’i ABD Doları ile değerlendiriliyor. ABD Doları’nın ardında ise % 25 ile Euro geliyor. Yani hangi ülke olduğundan bağımsız olarak dünya üzerinde tutulan toplam rezervin % 90’ı ABD Doları ya da Euro cinsinden duruyor.

İsterseniz konuyu biraz daha açalım...

Yine Bloomberg’in verilerine göre altın hariç uluslararası rezervlerin toplamı 12 trilyon dolar. Bunun 3.9 trilyon doları Çin’e ait. Yani Çin’in arkasından 1.2 trilyon dolar ile Japonya, 730 milyar dolar ile S. Arabistan ve 430 milyar dolar ile Rusya gelmekte. Hadi biraz daha detay verelim. 12 trilyon dolar olarak hesaplanan toplam rezervlerin aslında biz toplam 6 trilyon dolarlık kısmının hangi para biriminden saklandığını biliyoruz. Yukarıda da bahsettiğim gibi % 65’i ABD Doları , % 25’i de Euro. Merak edenler için ekleyelim; % 4’ü Yen, % 3.5’i İngiliz Sterlini.

Diğer kısmının ise hangi para birimi cinsinden tutulduğuna dair ülkelerin paylaştığı resmi bir bilgi yok. Yani ülkeler toplam rakamı bildirmiş ama hangi para biriminde tuttuklarını açıklamamışlar. Ancak genel kanı diğer 6 trilyon doların da benzer bir oranla dağıldığı şeklinde.

Resme bir de ticaret bacağından bakalım...

DOLAR YA DA EURO’N KADAR KONUŞ

Bank of International Settlement ( BIS) verilerine göre 2012 yılı itibarıyla toplam küresel ticaret içinde ABD Doları’nın payı % 43. Euro’nun payı ise % 20’ler civarında. Bu iki kurun arkasında % 10 ile Japon Yeni ve % 7 ile İngiliz Sterlini geliyor.

Sanırım hepiniz Çin’i merak ediyorsunuzdur. Çin para birimi yuanın toplam küresel ticaret içinde payı sadece % 0.25. Halbuki aynı Çin’in toplam 4 trilyon dolarlık (2012-BIS) küresel ticaret içinde payı ise % 12. Karşılaştırma yapmak açısında Euro Bölgesi’nin payı % 27, ABD’nin payı ise sadece % 12 seviyesinde. Yani?

KURALLARA UYACAKSIN

Ticareti kimin yaptığı? Hangi iki ülkenin para ödediği? Ürünün nerede üretildiği gibi sorular aslında detay. İstersen bir malı Asya’dan al, Latin Amerika’ya sat. İstatistikler diyor ki; ticarette doların ya da Euro’n kadar konuşabiliyorsun.

Bu sebeple de ülkeler gönüllü olmasalar da, ABD Doları ya da Euro cinsinden rezerv biriktirmek zorunda kalıyorlar.

Sonuç?

Rezerv para birimi değilsen, ticaret yaptığında “geçer akçe” sayılabilecek bir kurun yoksa ama yine de büyümek istiyorsan ve bunun içinde yeterince tasarrufun olmadığı için borçlanmak zorundaysan; kurallara uyacaksın.

O kuralları sen koymamış olsan da ve hatta bu kurallar “hiç adil” olmasalar da.

Maalesef.

BU YAZIYA YORUM YAZ
 
22 Ağustos 2014 Cuma, 18:47 Misafir Cüneyt bey Diyarbakırlı arkafaşın hakınızdaki yorumuna katılıyorim,yine ders gibi bir makale,yani $ve€ [Güç bende...]diyorlar
22 Ağustos 2014 Cuma, 18:41 Misafir Cüneyt bey Diyarbakırlı arkadaşa katılıyorum Bende sizi Almanyadan izliyorum iyiki varsınız yine ders gibi bir makale ,,herkesin anlıyacağı dilde, yani $-€ Güç Bende diyor.
21 Ağustos 2014 Perşembe, 17:23 Misafir Cüneyt bey size Diyarbakır dan kucak dolusu slm lar gönderiyoruz iyiki varsınız büyük bir dinleyiciniz ve hayraniniziz
Yukarı