TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

İyimser ekonomi yazısı

Efendim bugün bayram. Ben de sanırım karamsar bir yorumcu olarak (maalesef) tanınıyorum. O zaman dedim ki, “İşte fırsat! Bayram günü yazısıyla, aslında karamsar bir yazar olmadığımı göstermeliyim.”

Bu sebeple bizde olmayan ama sahip olanın da bir türlü mutlu olamadığı bir emtia, “petrolü” seçtim. Ne de olsa bayram tatili, hepimiz uzun yollara düştük. Bir yandan da depoları doldurmanın peşindeyiz. Gerçi 2.20 $’lık pompa fiyatı ile dünyanın 5’inci en pahalı benzinini kullanan ülke olarak (Kaynak Globalpetrolprices.com) ne kadar mutlu olabiliriz?

Hayır, karamsarlık yok. Bu konuyu ayrıca tartışırız. Biz güzel haberlerle yazımıza devam edelim.

DÜNYADA PETROL FİYATLARI HIZLA DÜŞÜYOR

Bizim de dahil olduğumuz coğrafyada geçerli petrol yani Brent petrol fiyatında son işlem 92 $’lardan geçiyor. Yılbaşından beri % 16 aşağıya gelen Brent petrol Temmuz 2012’den beri en düşük seviyede. Bizim gibi enerji ithal eden, yıllık 10 milyon ham petrol satın alan ve enerji faturası 50 milyar $ seviyesinde olan ülke için iyi haber.

Hadi biraz daha rakamlara bakalım. İşin daha enteresan tarafı cari fiyatlar 90 $’ı aşağıya doğru zorlarken 5 yıl vadeli Brent kontratları da 93 $’lar seviyesine geriledi. Son 4 yıldır ilk kez spot fiyatlarıyla 5 yıllık vadeli fiyatlar arasındaki fark bu kadar daralmış vaziyette. 2011 yılından son 2 ay öncesine kadar spot fiyatlar, 5 yıl vadeli Brent kontratlarının yaklaşık 12 -15 $ üzerinde seyretmiş.

2009-2010 yılları arasında ise bu fark negatifmiş. Yani spot fiyatlar vadeli fiyatların altında seyrediyormuş. Hatırlatmak açısından bahsedilen dönem krizin gelişmiş ülkelerde en yoğun hissedildiği ve talebin çok zayıf olduğu tarihe denk geliyor.

Özellikle IŞİD şu ana kadar Irak’taki petrol rafinerilerine çok ciddi bir tehdit oluşturmadı. Hatta geçen yıl ciddi üretim kaybına uğrayan Libya’nın bu sene sonuna doğru yeniden petrol üretimini hızlandırması bekleniyor. Yani jeopolitik gelişmeler şimdilik arzı etkilemiyor.

ABD PETROLDE YENİDEN BÜYÜK OYUNCU OLUYOR

Diğer yandan günlük 10 milyon varile yakın üretimle dünya petrol arzının önemli bir kısmını sağlayan iki ülke Rusya ve Suudi Arabistan’a ABD’nin de günlük 9 milyon varille yaklaştığını görüyoruz. Geçen sene bugünlerde 8 milyon varil petrol üretimi olan ABD özellikle kaya gazı teknolojisinin devreye girmesi ve maliyetlerin düşmesi sonucu yeniden ciddi bir petrol üreticisi oluyor. Hatta ABD’nin bu hamlesi S.Arabistan’ın yakın zamanda 1 milyon varillik üretim azaltmasına sebep oldu. Anlaşılacağı üzere petrol üretiminde de sorun yok.

Gördüğünüz gibi her şey yolunda. Her yıl bir servet ödediğimiz ama onsuz da yapamadığımız petrolün fiyatı düşüyor. Hem de gümbür gümbür.

Konuyu tatlıya bağladık. Yazı da gayet iyimser güzel bir bayram ekonomi analizi oldu sanırım.

O zaman bayram sonrasına ödev; Neden dünyanın en pahalı benzinini kullanan ülkelerden biriyiz?

ABD’nin devreye girmesi ile sert düşen petrol fiyatları Rusya’da ciddi bir ekonomik risk oluşturur mu? O risk diğer gelişen ülkelere sıçrar mı?

Petrol fiyatlarının bu kadar düşmesi trader’ların küresel toparlanmadan ümidi kestikleri anlamına mı gelir?

Herkese sağlıklı, huzurlu mutlu bayramlar.

BU YAZIYA YORUM YAZ
 
07 Ekim 2014 Salı, 01:24 Misafir Cüneyt bey ne zaman brent petrolun fiyati dusmeye baslasa krizler gelmiş dunyada.. petrolun dusmesi hayra elamet değil bana göre
Yukarı