TVRadyo
Cüneyt Başaran
Cüneyt Başaran

Siyah kuğular gölün üzerinde yeniden belirmeye başladı

Bu köşede zaman zaman siyah kuğulardan bahsetmişliğimiz var. Dolayısıyla sanırım ekonomi yazısında siyah kuğu tabiri sizi çok şaşırtmamıştır. Ancak yine de takibe başlayanlar için önce kısa bir “siyah kuğu” nedir sorusunu cevaplayarak başlayalım.

OLASILIĞI DÜŞÜK TAHRİBATI YÜKSEK RİSK

Nassim Nicholas Talep tarafından geliştirilen bu metaforun finans dilindeki karşılı “sürpriz olarak nitelendirilebilecek, tahmin edilmesi zor riskler” olarak düşünülebilinir. Bu riskler gerçekleştiği takdirde piyasalar için oldukça çetrefilli ve yıkıcı sonuçlar ortaya çıkabilir.

Evet, siyah kuğu riskinin ne olduğunu hatırladıysak şimdi yazımıza devam edebiliriz.

2014 başında HSBC Başekonomisti Stephen King bir rapor yazmış ve 2014 için 10 adet siyah kuğu olarak nitelendirebileceği riskten bahsetmişti.

Şöyle bir hatırlayalım King zamanında ne demiş?

FED parasal genişleme (para basma) politikasını uzatmak zorunda kalırsa.

Çin ekonomisi sert iniş anlamına gelecek bir soğumaya giderse.

Gelişen ülkelerde cari açık fonlamasında sıkıntı olur ve krize dönüşürse.

Petrol fiyatlarında sert düşüşler gözlenirse.

Bunlar King’in saymış olduğu risklerden 4 tanesi . Stephen King’e göre 10 adet siyah kuğu riskinden en yıkıcı olan iki tanesi ise FED’in zorunluluk gereği parasal genişleme (QE)’yi uzatmak zorunda kalması ve Çin ekonomisinin hızlı soğuması.

FED’İN PARASAL GENİŞLEMEYİ UZATMASI ÇOK RİSKLİ OLUR

FED tutanakları ve IMF toplantıları sonrasında piyasalarda yeni bir heyecan başladı.

Bu heyecanı şöyle ifade edebiliriz: “ABD ekonomisi toparlıyor olabilir ama dünyanın geri kalanı ciddi bir “büyüyememe” sıkıntısıyla karşı karşıya. Dolayısıyla FED’in 2015’de faiz artışı zaten zor durumdaki küresel piyasalara iyice diz çöktürür. O zaman FED bir tur daha QE - parasal genişleme yapsın. Eğer onu yapamıyorsa 2015’deki faiz artışlarından vazgeçsin.”

İşte sene başında “2014’ün en büyük 10 riski” raporunu yazan Stephen King de tam bu noktaya işaret etmiş.

Bakın King, FED’in bir tur daha parasal genişleme yaptığı durumda olacakları nasıl anlatmış?

Ekonomilerin kötüleşeceğinden korkan piyasa elindeki tüm riskli varlıkları (gelişen ülke tahvil, hisse, emtia gibi) satar.

Parasal genişlemeler (önceki QE1, QE2, QE3) işe yaramamış çıkarımıyla, rekor seviyelere yakın ABD hisse senedi piyasasında sert satışlar görülür.

FED’in aşırı ve kontrolsüz para bastığı algısıyla, enflasyon korkusu hortlar ve faizler yükselir. (ABD tahvilleri güvenli liman kalacağı için diğer ülke tahvilleri)

Anlaşılacağı üzere bilançosunu son 6 yılda 1 trilyon $’dan 4.5 trilyon $’a çıkaran FED’in “büyüme yeterli değil” bahanesiyle daha fazla para basması çok tehlikeli olacak. Hatta zamanında faiz artırmaya başlamaması bile piyasada ciddi bir güven erozyonu oluşturacak.

Kabul etmemiz gerekiyor ki, artık herkes aynı gemide değil. Önümüzde fırtınalı ve dalgalı bir okyanus var. Büyük gemide olanların yolculuğu nispeten rahat geçecektir. Ancak bazı gemilerin su alması hatta bazılarının batması kaçınılmaz gibi gözüküyor.

BU YAZIYA YORUM YAZ
 
17 Ekim 2014 Cuma, 17:27 Misafir 1) İsraf, lüks, saltanat, aşırı istihdam devam etmektedir. 2) Cari açık, bir türlü kapatılamamaktadır. 3) Adil, yaygın ve katlanılabilir bir vergi düzeni, ufukta görünmemektedir. 4) Sosyal Güvenlik sistemi, kara delik olarak büyümeye etmektedir. 5) Ekonomiyi sömüren, zarar odakları, ıslâh edilememektedir.
15 Ekim 2014 Çarşamba, 14:19 Misafir ekonomi içerideki israftan,yağmadan, yolsuzluktan, soygundan, hatalı ekonomik politikalardan ve saşma sapan mantık dışı uygulamalardan ve dışarıda FED kaynaklı global gelişmelerden dolayı sallanıyor,kriz çıkmak üzere ama yağmacıların,havuzcuların, israf ,debdebe ve lüx içinde yüzenlerin hiç te umurunda değil
Yukarı